Pytanie:

Jak należy ustalić podstawę opodatkowania w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego spółki akcyjnej?

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Spółka ma zamiar dokonać podwyższenia kapitału zakładowego. Podwyższenie to nastąpi w drodze przekazania kwot z innych funduszy Spółki, w tym ze środków własnych. Zostanie ono dokonane ze źródeł kapitału rezerwowego i zapasowego poprzez podniesienie wartości nominalnej akcji posiadanych przez dotychczasowych akcjonariuszy Spółki. Kapitały zapasowe Spółki zostały utworzone poprzez:

- przekazanie na podstawie uchwały podjętej przez zgromadzenie wspólników części lub całości zysku wypracowanego przez Spółkę w latach ubiegłych;

- przekazanie nadwyżki ceny emisyjnej akcji nad ich ceną nominalną (tzw. agio).

W związku z tym stanem faktycznym Spółka stoi na stanowisku, iż w podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podlegać będzie jedynie podniesienie kapitału z innych funduszy Spółki pochodzących z zysku z lat ubiegłych.

Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego nie podziela stanowiska Spółki i wyjaśnia:

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 z 2000r., poz. 176 ze zm.), za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są akcje w spółce mającej osobowość prawną. Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 4 ww. ustawy dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego oraz dochód stanowiący równowartość kwot przekazanych na ten kapitał (fundusz) z innych kapitałów (funduszy) osoby prawnej.

Wbrew opinii Spółki z zawartego w ww. przepisie określenia "przychód faktycznie uzyskany z tego udziału" nie wynika, iż opodatkowaniu winien podlegać jedynie przychód w wyniku podwyższenia kapitału z wypracowanego przez Spółkę zysku. Kwota określana jako agio jest przekazywana przez akcjonariuszy na rzecz Spółki w momencie nabywania przez nich akcji za cenę wyższą niż wartość nominalna. Cena uiszczona przez akcjonariusza staje się częścią majątku Spółki i jej przekazanie ma charakter definitywny. W związku z tym kwoty przekazywane na kapitał zakładowy są kwotami należącymi do Spółki. Skoro każde podwyższenie kapitału zakładowego z majątku spółki stanowi dla akcjonariusza przychód to brak jest więc podstaw by uznać, iż źródło pochodzenia tego majątku może wpływać na powstanie tego przychodu. Wynika to zarówno z wykładni gramatycznej przepisów przedstawionej powyżej, jak też i z wykładni systemowej. Co prawda Spółka słusznie zauważa, iż art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uprawnia akcjonariuszy do zaliczenia wydatków związanych z podwyższeniem kapitału do kosztów uzyskania przychodu na moment zbycia przedmiotowych akcji. Jednakże należy zauważyć, iż zgodnie z tym samym art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy wydatki na objęcie lub nabycie akcji w spółce są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji). Wydatkiem na nabycie akcji będzie w tym przypadku cena nabycia, w kwocie rzeczywiście zapłaconej, a więc łącznie z tzw. agio. Prezentowana przez Spółkę interpretacja przepisów prowadziłaby więc do dwukrotnego pomniejszania różnych przychodów o tą samą kwotę (o kwotę agio), co byłoby niezgodne z podstawowymi zasadami opodatkowania podatkiem dochodowym.

Spółka swoje stanowisko uzasadnia tym, że art. 23 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącza z katalogu kosztów zapłacony podatek dochodowy i że w związku z tym akcjonariusz jako podatnik nie ma możliwości zmniejszenia negatywnych skutków związanych z potencjalnym pobraniem podatku w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego z innych funduszy utworzonych z kwot tzw. agio. Jak już wyżej wskazano, przeniesienie na rzecz Spółki kwoty agio może stanowić koszt nabycia akcji przy ich zbyciu, a więc odwrotne przekazanie przysporzenia na rzecz akcjonariusza w postaci podwyższenia kapitału zakładowego Spółki stanowić winno przychód. Skutkiem podwyższenia kapitału zakładowego z majątku spółki zawsze będzie przysporzenie po stronie akcjonariusza, a więc pobranie z tego tytułu podatku nie będzie wywoływało żadnych negatywnych skutków, a będzie jedynie realizacją zasady powszechności opodatkowania.

Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy od uzyskanych dochodów (przychodów) z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, pobiera się 19 % zryczałtowany podatek dochodowy. Należy także wskazać, iż co do zasady opodatkowanie w przypadku osób objętych ograniczonym obowiązkiem podatkowym na terenie Polski będzie wyglądać w sposób opisany powyżej, lecz zgodnie z art. 30a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisy ust. 1 pkt 1-5 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem uzyskania od podatnika certyfikatu rezydencji.

Reasumując, w przedmiotowym przypadku podstawą opodatkowania będzie cała kwota przekazana na kapitał zakładowy z kapitałów zapasowych Spółki.

Naczelnik tut. Urzędu informuje, iż interpretacje w pozostałym zakresie którego dotyczy wniosek zostaną wydane w odrębnych postanowieniach.