Istota interpretacji:

Czy z tytułu zniesienia współwłasności powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego?

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 1 lipca 2009 r. (data wpływu 10 lipca 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 września 2009 r. (data wpływu 18 września 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania nieodpłatnego zniesienia współwłasności -jest prawidłowe,lecz z innych względów niż wskazane we wniosku.

W dniu 10 lipca 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Pismem z dnia 11 września 2009 r. Nr ITPB2/415-596/09-2/IL wezwano Pana do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku. Braki wykazane w wezwaniu uzupełniono w dniu 18 września 2009 r. (data wpływu).

W przedmiotowym wniosku oraz w jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W 1988 roku na podstawie umowy darowizny nabył Pan wraz z małżonką prawo do 1/2 własności nieruchomości, opisanej w księdze wieczystej nr 9046. W 1990 r. decyzją Wójta przeniesiono nieodpłatnie działkę nr 489 o pow. 0,15 ha na prawach współwłasności po 1/2 części. W 1994 r. po uzyskaniu zgody współwłaścicielki nieruchomości i spełnieniu niezbędnych wymagań tj. uzyskaniu pozwolenia na rozbudowę, dokonał Pan rozbudowy nieruchomości. Następnie w 1997 r. uzyskał Pan pozwolenie na użytkowanie budynku. W chwili obecnej za zgodą współwłaścicielki zamierza Pan znieść współwłasność na budynkach i działce nr 489. Działka została podzielona na trzy działki 489/1, 489/2 i 489/3. Działka 489/1 ma stanowić wyłączną własność współwłaścicielki Pani Danuty B., działka nr 489/2 ma stanowić wyłączną własność Pana i żony, natomiast działka 489/3 pozostanie na zasadach współwłasności. Wielkość nieruchomości otrzymanych przez Pana i żonę w wyniku zniesienia współwłasności nie będzie odpowiadała wielkości udziału, jaki przysługiwał Panu i żonie przed zniesieniem współwłasności. W wyniku zniesienia współwłasności nabędzie Pan wspólnie z żoną nieruchomości przekraczające dotychczasowy udział. Podział nieruchomości dokonywany w ramach zniesienia współwłasności na rzecz dotychczasowych współwłaścicieli odbędzie się bez spłat i dopłat.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy z tytułu zniesienia współwłasności powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego...

Zdaniem Wnioskodawcy z tytułu zniesienia współwłasności nie wystąpi obowiązek w podatku dochodowym od osób fizycznych. Udział poszczególnych współwłaścicieli w gruncie będzie niemalże równy, różnica wyniesie 3%. W kwestii podziału budynku, różnica w nierównym podziale wynika z poczynionych przez Wnioskodawcę, za zgodą współwłaścicielki inwestycji tj. rozbudowa budynku ze środków własnych Wnioskodawcy. Przy ewentualnym podziale współwłaścicielka nic nie traci.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe, lecz z innych względów niż wskazane we wniosku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami) źródłem przychodu jest - z zastrzeżeniem ust. 2 - odpłatne zbycie:

1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

• jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.

Współwłasność jest instytucją prawa cywilnego. Zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny polega na tym, iż własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom. Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną (art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego). Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi drugiej. Zgodnie z art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.

Zniesienie współwłasności może nastąpić przez fizyczny podział rzeczy wspólnej, polegający na przyznaniu każdemu ze współwłaścicieli wyodrębnionej rzeczy wspólnej, a wielkość tej części powinna odpowiadać wielkości udziału we współwłasności. Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, tylko wówczas, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat. Natomiast jeżeli udział danej osoby ulega powiększeniu (nawet bez spłat i dopłat) to traktowany jest w kategorii nabycia, ponieważ w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego.

Tak więc co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia podatnik otrzymuje nieruchomość, która po dokonanym podziale przekracza udział jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał.

Z opisanego zdarzenia przyszłego wynika, że zamierza Pan dokonać zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości w taki sposób, że w wyniku zniesienia współwłasności nabędzie Pan wspólnie z żoną nieruchomości przekraczające dotychczasowy udział. Podział ten będzie dokonany nieodpłatnie tj. bez spłat i dopłat rzecz współwłaścicielki.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości. W Pana sytuacji zniesienie współwłasności nieruchomości zaliczane będzie jednak do kategorii nabycia, a ponieważ nastąpi nieodpłatnie to nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym, lecz podatkiem od spadków i darowizn.

Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. z 2009 r. Dz. U. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 3 przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym, skoro czynności nieodpłatnego zniesienia współwłasności podlegają ustawie o podatku od spadków i darowizn nie będą podlegały ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.