Istota interpretacji:

opodatkowanie sprzedaży akcji za pośrednictwem domu maklerskiego

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca, jako osoba fizyczna (która nie działa w odniesieniu do zdarzenia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej) jest klientem domu maklerskiego. Objął akcje w spółce publicznej w jej prywatnej ofercie i oczekuje na przyznanie tym akcjom kodu ISIN i wprowadzenie ich do obrotu na giełdzie. Ze względu na to, że akcjom tym nie został jeszcze nadany numer kodu ISIN i nie mogą być one przedmiotem obrotu na giełdzie, Wnioskodawca zamierza zawrzeć umowę sprzedaży akcji z inną osobą fizyczną. Pośrednikiem ma być wspomniany dom maklerski. W analizowanej transakcji, Wnioskodawca jako sprzedawca zobowiązuję się do przeniesienia na kupującego określonej liczby akcji w terminie 3 dni od daty rejestracji przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych akcji na koncie ewidencyjnym domu maklerskiego, jednak nie później aniżeli w określonym dniu, co oznacza, że w przypadku, gdyby nie zostały one zarejestrowane przez KDPW, Wnioskodawca będzie musiał kupić inne akcje notowane na giełdzie pod tym samym numerem ISIN i przenieść je na rachunek nabywcy nie później niż w tym dniu. Zgodnie z projektem umowy zarówno zapłata ceny (wpływ pieniędzy na rachunek bankowy Wnioskodawcy) jak i stosowne zlecenie sprzedaży dla domu maklerskiego nastąpi w tym roku kalendarzowym. Zapisanie akcji na rachunku papierów wartościowych tak Wnioskodawcy jak i zbywcy może jednak nastąpić w przyszłym roku.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy w przypadku zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego w pkt 54 wniosku, polegającego na zapłacie ceny w tym roku kalendarzowym oraz dokonaniu zapisu na rachunku maklerskim w przyszłym roku kalendarzowym za datę uzyskania przychodu o którym mowa w art. 10 ust 1 pkt 7 UOPDOF należy uznać datę wpływu środków na rachunek bankowy sprzedawcy...
2. Czy w przypadku zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego w pkt 54 wniosku dom maklerski w wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 39 ust. 3 UOPDOF będzie miał obowiązek wystawienia PIT-8C za ten rok kalendarzowy i ujęcia w nim przychodów i kosztów z tej transakcji...
   
   

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1.

W świetle przepisów art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi:

Umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych.

Przepis ten wyraża jednoznacznie zasadę realności obrotu instrumentami finansowymi, wywodzący się wprost z tejże samej zasady rządzącej obrotem papierami wartościowymi. Przepisy Kodeku cywilnego wyraźnie bowiem wskazują, że przeniesienie papieru wartościowego wymaga jego wydania. Nie ma on jednak jakiegokolwiek związku z określeniem terminu zawarcia transakcji czy z określeniem momentu powstania przychodu po stronie sprzedawcy. Transakcja jest bowiem zawarta w momencie, gdy dla obu stron powstaje ważne zobowiązanie do świadczenia (sprzedawcy - do przeniesienia instrumentów finansowych na kupującego, dla kupującego - do zapłacenia ceny kupna). Moment powstania przychodu po stronie sprzedawcy, będącego osobą fizyczną, przy najbardziej nawet liberalnym podejściu do pojęcia przychodu, nie może być określony później aniżeli jako dzień postawienia do dyspozycji sprzedawcy przez kupującego środków pieniężnych stanowiących równowartość ceny sprzedaży. W przypadku rozważanej transakcji będzie to miało miejsce w tym roku kalendarzowym.

Przepis art. 7 ust. 5b wyraźnie dopuszcza zawieranie transakcji takich, jak rozważana transakcja. Zgodnie z postanowieniem tego przepisu dopuszczalne jest zawarcie ważnej umowy w obrocie niezorganizowanym, której przedmiotem jest zaciągnięcie zobowiązania do przeniesienia papierów wartościowych, które nie są jeszcze uznane na rachunku zbywcy. W wyniku zawarcia takiej transakcji powstaje ważne zobowiązanie do przeniesienia instrumentów finansowych przez zbywcę, z chwilą ich uznania na rachunku papierów wartościowych zbywcy.

Datą zawarcia takiej transakcji jest data zawarcia umowy. Przychód podatkowy w podatku od osób fizycznych po stronie zbywcy powstaje - w świetle restrykcyjnego, memoriałowego podejścia do pojęcia przychodu - w momencie zawarcia umowy i zaciągnięcia ważnych zobowiązań przez jej strony, a w przypadku najbardziej liberalnego, kasowego podejścia do momentu powstania przychodu - w momencie uzyskania przez kupującego środków z tytułu zapłaty ceny kupna.

Stosownie bowiem do art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych i realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Zatem w przypadku odpłatnego zbycia papierów wartościowych stosuje się metodę memoriałową, a nie kasową. Jak stwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19 grudnia 2007 r. (I SA/Po 1088/07), przychód powstaje wówczas, gdy wymagalne stało się roszczenie o świadczenie wzajemne w zamian za odpłatne zbycie tytułu własności udziałów w spółkach, akcji oraz innych papierów wartościowych, w tym także pochodnych instrumentów finansowych od papierów wartościowych.

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy momentem rozpoznania przychodu dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych będzie dzień otrzymania przez podatnika pieniędzy z tytułu zapłaty przez kupującego ceny za papiery wartościowe.

Ad. 2.

Zgodnie z art. 39 ust. 3 UOPDOF dom maklerski ma obowiązek w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, w którym klient osiągnął przychód, przesłać podatnikowi i urzędowi skarbowemu, właściwemu dla tego podatnika PIT-8C. Mając zatem na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy dom maklerski będzie zobowiązany przesłać Wnioskodawcy PIT-8C, w którym ujęte zostaną przychody o koszty dotyczące rozpatrywanej transakcji za ten rok podatkowy, a więc do końca lutego 2011 r.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:

1. odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,
2. realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
   
   

Natomiast w myśl art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających.

Przez pochodne instrumenty finansowe zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 ww. ustawy, rozumie się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.).

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są:

1. papiery wartościowe;
2. niebędące papierami wartościowymi:

1. tytuły uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania,
2. instrumenty rynku pieniężnego,
3. finansowe kontrakty terminowe oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, umowy forward dotyczące stóp procentowych, swapy akcyjne, swapy na stopy procentowe, swapy walutowe,
4. opcje kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych, opcje na stopy procentowe, opcje walutowe, opcje na takie opcje, oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie,
5. prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od wartości oznaczonych co do gatunku rzeczy, określonych rodzajów energii, mierników i limitów wielkości produkcji lub emisji zanieczyszczeń (pochodne instrumenty towarowe),
6. inne instrumenty, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym na terytorium państwa członkowskiego lub są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie.
   
   

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca, jako osoba fizyczna jest klientem domu maklerskiego. Objął akcje w spółce publicznej w jej prywatnej ofercie i oczekuje na przyznanie tym akcjom kodu ISIN i wprowadzenie ich do obrotu na giełdzie. Ze względu na to, że akcjom tym nie został jeszcze nadany numer kodu ISIN i nie mogą być one przedmiotem obrotu na giełdzie, Wnioskodawca zamierza zawrzeć umowę sprzedaży akcji z inną osobą fizyczną. Pośrednikiem ma być wspomniany dom maklerski. W analizowanej transakcji, Wnioskodawca jako sprzedawca zobowiązuję się do przeniesienia na kupującego określonej liczby akcji w terminie 3 dni od daty rejestracji przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych akcji na koncie ewidencyjnym domu maklerskiego, jednak nie później aniżeli w określonym dniu, co oznacza, że w przypadku, gdyby nie zostały one zarejestrowane przez KDPW, Wnioskodawca będzie musiał kupić inne akcje notowane na giełdzie pod tym samym numerem ISIN i przenieść je na rachunek nabywcy nie później niż w tym dniu.

Zbycie akcji, które mają być nabyte i zbyte za pośrednictwem biura maklerskiego, należy zakwalifikować, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako przychody z kapitałów pieniężnych.

Ponadto należy wskazać, iż z przepisu zawartego w art. 7 ust 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wynika, że umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Oznacza to, że prawo własności papieru wartościowego przechodzi na nabywcę w chwili zawarcia transakcji, to ewidentnym jest, iż w tym samym momencie po stronie zbywcy powstaje przychód należny z tytułu zbycia tegoż papieru, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Sposób opodatkowania tychże dochodów określa art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia m.in. papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu.

Stosownie do art. 30b ust. 2 pkt 3 ww. ustawy dochód ten ustala się jako różnicę między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.

Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ww. ustawy kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 38a ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Zgodnie z art. 30b ust. 6 ww. ustawy po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym (PIT-38), o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, w tym również dochody, o których mowa w art. 24 ust. 14, i dochody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, a także dochody z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, i obliczyć należny podatek dochodowy.

Aby móc zrealizować ten obowiązek, podatnik winien dysponować stosownymi informacjami dotyczącymi uzyskanych przychodów i poniesionych tytułem ich uzyskania kosztów. Zgromadzenie tych danych powinno następować w oparciu o informacje roczne sporządzane i wysyłane podatnikowi przez podmioty - dom maklerski, za pośrednictwem których uzyskuje on te dochody. Obowiązek sporządzania takich informacji został przewidziany w art. 39 ust. 3 wymienionej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej są obowiązane w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, imienne informacje o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 30b ust. 2 (m.in. dochody z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających), sporządzone według ustalonego wzoru (PIT-8C).

Reasumując, należy stwierdzić, iż:

• W przypadku zawarcia umowy sprzedaży akcji z inną osobą fizyczną, przychód z tytułu zbycia akcji powstanie z chwilą przejścia własności papierów wartościowych na nabywcę, tj. w chwili zawarcia transakcji. Bez znaczenia w tym wypadku jest to, kiedy podatnik otrzyma środki ze sprzedaży akcji.
• W przypadku zawarcia umowy sprzedaży akcji z inną osobą fizyczną za pośrednictwem domu maklerskiego, dom maklerski w wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie miał obowiązek wystawienia informacji PIT-8C za rok podatkowy i ujęcia w nim przychodów pomniejszonych o koszty uzyskania przychodów dotyczących przeprowadzonych transakcji za jego pośrednictwem.
  
  

Interpretacja dotyczy zaistniałego zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja Nr 10, 09-402 Płock.