Istota interpretacji:

Czy otrzymywana przez wnioskodawczynię z USA renta w postaci zasiłku podlega opodatkowaniu w Polsce, stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 10 czerwca 2009r. Znak: wezwano o jego uzupełnienie. W dniu 22 czerwca 2009r. wpłynęło uzupełnienie wniosku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Po złożeniu dokumentów do Office of Centrala Operations w B., USA, wnioskodawczyni został przyznany zasiłek z ubezpieczenia społecznego po zmarłym mężu w wysokości 885,10 $ miesięcznie, płatny na konto wnioskodawczyni.

Mąż wnioskodawczyni będąc w USA otrzymywał rentę za niezdolność do pracy. Będąc obywatelem Stanów Zjednoczonych Ameryki walczył w II wojnie światowej, a następnie pracował w USA. W 1987r. przyjechał do Polski, a w 1988r. zawarł związek małżeński z wnioskodawczynią. Po ciężkiej i długiej chorobie (udar mózgu i zawał) mąż zmarł 22 czerwca 2007r. Od tego roku wnioskodawczyni stara się o rentę po mężu, która została jej przyznana w formie zasiłku od marca 2009r.

Wnioskodawczyni informuje, że ww. zasiłek jest przekazywany na rachunek bieżący w Banku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy ww. zasiłek podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym i czy wnioskodawczyni musi rozliczać ten zasiłek w zeznaniu rocznym... Jeżeli ten zasiłek jest opodatkowany, to w jakiej formie ma być przekazywany podatek do właściwego urzędu skarbowego...

Zdaniem wnioskodawczyni zasiłki nie są opodatkowane podatkiem dochodowym i nie ma obowiązku wykazywania ich w zeznaniu rocznym. Wnioskodawczyni nadmienia, że przekazywane jej pieniądze nie są ani emeryturą ani rentą, których mąż nigdy nie pobierał.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 3 ust. 1a tej ustawy za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
   
   

Stosownie do art. 3 ust. 2a ustawy osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 4a tej ustawy przepis art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczypospolita Polska.

Jak wynika z informacji przekazanych przez Ambasadę USA w Polsce, amerykański system ubezpieczeń socjalnych przewiduje następujące rodzaje świadczeń, których wypłata jest możliwa poza terytorium Stanów Zjednoczonych:

1. Emerytura - świadczenie przysługujące osobom w wieku emerytalnym, które mają przewidziany prawem staż pracy;
2. Renta inwalidzka - świadczenie przysługujące osobie ubezpieczonej z tytułu pełnej niezdolności do pracy;
3. Świadczenie małżeńskie - świadczenie przysługujące współmałżonkowi osoby uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego lub mającemu pod opieką dziecko do lat 16;
4. Świadczenie dla byłej żony/męża - świadczenie przysługujące byłemu małżonkowi osoby uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego;
5. Renta wdowia - świadczenie przysługujące wdowie lub wdowcowi po osobie uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego lub mającemu pod opieką dziecko do lat 16;
6. Renta dla byłej żony/męża po śmierci osoby ubezpieczonej - świadczenie przysługujące byłemu współmałżonkowi osoby zmarłej uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego lub mającemu pod opieką dziecko do lat 16;
7. Renta dziecięca - świadczenie przysługujące nieletnim lub niepełnosprawnym dzieciom osoby uprawnionej do otrzymywania emerytury lub renty, zarówno za jej życia jak i po śmierci;
8. Renta rodzicielska - świadczenie przysługujące rodzicowi w przypadku śmierci osoby ubezpieczonej z chwilą osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego;
9. Zasiłek pośmiertny - jednorazowa wypłata w przypadku zgonu osoby ubezpieczonej należna wdowie/wdowcowi lub nieletnim dzieciom.
   
   

Jak z powyższego wynika wypłacony zasiłek w zamian za rentę jest w efekcie rentą wdowią, wypłaconą – jak sama wnioskodawczyni stwierdziła – w formie zasiłku.

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisana dnia 08 października 1974r. (Dz. U. z 1976r. Nr 31, poz. 178) nie zawiera odrębnego artykułu dotyczącego opodatkowania zasiłków - rent wypłacanych z ubezpieczenie społecznego (z wyjątkiem emerytur i rent oraz dochodów podobnych do emerytur i rent otrzymywanych z funduszów publicznych z tytułu pełnionych poprzednio funkcji rządowych, które podlegają opodatkowaniu w USA, w Polsce są one wolne od podatku, ale tego rodzaju dochodów, jak wynika z wniosku wnioskodawczyni nie otrzymuje). Oznacza to, iż dochód z z tytułu zasiłku - renty otrzymywanej przez wnioskodawczynię podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z postanowieniami art. 5 umowy ("Ogólne zasady opodatkowania").

Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej umowy osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie (w Polsce) może być opodatkowana przez drugie Umawiające się Państwo (w USA) z tytułu dochodu pochodzącego ze źródeł drugiego Umawiającego się Państwa (z USA) i tylko z tytułu takiego dochodu, zgodnie ze wszystkimi ograniczeniami zawartymi w niniejszej Umowie.

Przepis art. 5 ust. 2 umowy stanowi, iż postanowienia niniejszej Umowy nie będą w żaden sposób stwarzały ograniczenia wobec wyłączeń, zwolnień, zmniejszeń, zaliczeń lub innych przywilejów, przyznanych obecnie lub w przyszłości przez:

1. prawo jednego z Umawiających się Państw przy określeniu podatków pobieranych przez to Umawiające się Państwo lub
2. przez każdą inną umowę zawartą pomiędzy Umawiającymi się Państwami.
   
   

Stosownie do art. 5 ust. 3 umowy, bez względu na postanowienia niniejszej Umowy, z wyłączeniem ustępu 4, Umawiające się Państwo może opodatkować obywatela tego Umawiającego się Państwa lub osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym Umawiającym się Państwie (zgodnie z zasadami artykułu 4), tak jakby niniejsza Umowa nie weszła w życie.

Z powyższych przepisów wynika, iż Polska ma prawo opodatkować dochód z tytułu zasiłku (renty) wypłacanego ze Stanów Zjednoczonych osobie mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Prawo to wynika z zapisu art. 5 ust. 3 umowy, zgodnie z którym państwu rezydencji przysługuje pełne prawo do opodatkowania dochodów, w tym m.in. zasiłku (renty), osoby mającej na jego terytorium miejsce zamieszkania.

Należy podkreślić, iż dochód np. z zasiłku (renty) może być również opodatkowany w państwie, z którego jest wypłacany (w USA).

Podwójnemu opodatkowaniu w takiej sytuacji zapobiega metoda zawarta w art. 20 umowy (tzw. metoda proporcjonalnego zaliczenia).

W myśl art. 20 ust. 1 umowy, zgodnie z postanowieniami prawa polskiego i z zachowaniem przewidzianych w nim ograniczeń (z uwzględnieniem dokonywanych zmian bez naruszenia podstawowych zasad) Polska zezwoli osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce na zaliczenie na poczet należnych w Polsce podatków odpowiednich kwot podatków, zapłaconych w Stanach Zjednoczonych.

Powyższe oznacza, iż podatnik uzyskujący zasiłek (rentę) ze Stanów Zjednoczonych będzie miał obowiązek opodatkować ten dochód w Polsce, jednak od podatku obliczonego zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi będzie mógł odliczyć podatek zapłacony w Stanach Zjednoczonych. W związku z tym, przy zastosowaniu tej metody nie powstanie obciążenie dochodu podwójnym opodatkowaniem.

W konsekwencji takiego zapisu powyższej umowy, w przypadku podatnika osiągającego dochody w Stanach Zjednoczonych, podlegające opodatkowaniu w Polsce, zastosowanie ma sposób (metoda) obliczenia podatku wskazana w przepisie art. 27 ust. 9 ustawy.

Na podstawie art. 35 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby prawne i ich jednostki organizacyjne, które dokonują wypłaty emerytur i rent z zagranicy, są - jako płatnicy - obowiązane do poboru miesięcznych zaliczek na podatek-od wypłacanych przez nie emerytur i rent.

Powyższy przepis, jak również przepisy niżej cyt. będą miały zastosowanie do otrzymanego przez wnioskodawczynię zasiłku, który w efekcie jest - co powyżej stwierdzono - rentą.

W myśl art. 35 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnik wypłacający emerytury i renty z zagranicy (bank) jest obowiązany stosować postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej z państwem, z którego pochodzą te emerytury i renty. Jeżeli zatem z umowy wynika, że dana emerytura (renta) powinna być w Polsce opodatkowana, płatnik pobierze zaliczki na podatek dochodowy.

Powyższe oznacza, że polski bank jako płatnik jest obowiązany do poboru miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanej podatnikowi renty (zasiłku) ze Stanów Zjednoczonych.

Należy zauważyć, że zgodnie z umową o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu, zawartą przez rządy Polski i USA banki, wypłacające emerytury i renty przekazywane z USA, po przedstawieniu przez podatnika informacji z Administracji Ubezpieczeń Społecznych USA (Socjal Security Administration) powinny, stosownie do art. 35 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych potrącać z podatku ustalonego w Polsce podatek pobrany w USA.

Zgodnie z art. 27 ust. 9 ww. ustawy jeżeli podatnik, mający miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osiąga również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie stanowi o zastosowaniu metody określonej w ust. 8, lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody te łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym. Przepisy art. 11 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

W przypadku podatnika, mającego miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzyskującego wyłącznie dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie są zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zasady określone w ust. 9 stosuje się odpowiednio ( art. 27 ust. 9a ww. ustawy).

Mając na uwadze opisany we wniosku stan faktyczny, informacje Ambasady USA oraz przedstawiony powyżej stan prawny uznać należy, że otrzymywany przez wnioskodawczynię z USA zasiłek stanowiący w efekcie rentę wdowią, którą wnioskodawczyni definiuje jako zasiłek z ubezpieczenia społecznego po zmarłym mężu, podlega opodatkowaniu w Polsce, stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy, w związku z art. 5 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zatem rentę wypłaconą w formie zasiłku ze Stanów Zjednoczonych, otrzymaną w 2009r. należy wykazać i rozliczyć w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2009r. na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W trakcie roku podatkowego wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, bowiem zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek ten ciąży na banku, za pośrednictwem którego otrzymuje ona przedmiotowe świadczenie.

Dodatkowo należy podkreślić, iż otrzymane przez wnioskodawczynię świadczenie nie zostało wymienione w katalogu zwolnień określonym w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie stanowisko wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dołączono plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.