Pytanie:

Czy podatniczka może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci w sytuacji gdy jej syn studiuje w seminarium duchownym?

We wniosku wyraziła Pani opinię, iż w tej sytuacji nie jest możliwe skorzystanie z opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Zgodnie z przepisami art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym:

1. dzieci małoletnie,
2. dzieci, bez względu na ich wiek, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, pobierany był zasiłek pielęgnacyjny,
3. dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach o szkolnictwie wyższym, lub w przepisach o wyższych szkołach zawodowych, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku

• podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7; z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Za osobę samotnie wychowującą dzieci, stosownie do art. 6 ust. 5 przywołanej ustawy, uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Pani wątpliwości odnośnie możliwości skorzystania z opodatkowania w sposób określony w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynikają z braku pewności, czy Seminarium Duchowne w Pelplinie, w którym studiuje syn, można uznać za szkołę, o której mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach o szkolnictwie wyższym, bądź też w przepisach o wyższych szkołach zawodowych.

Seminaria duchowne nie zostały wymienione w ustawie z 7 września 1991 roku o systemie oświaty (j. t. Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), nie można ich też uznać za wyższe szkoły zawodowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1997 roku o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. nr 96, poz. 590 z późn. zm.). Z kolei ustawa z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 z późn. zm.) w art. 1 ust. 1 stanowi, iż stosuje się ją do państwowych szkół wyższych, z wyjątkiem szkół wyższych, których status określa ustawa o wyższym szkolnictwie wojskowym oraz ustawa o wyższych szkołach zawodowych. Z kolei w art. 1 ust. 3 ustawy zastrzeżono, że nie stosuje się jej do szkół wyższych i wyższych seminariów duchownych, prowadzonych przez Kościół Katolicki, z wyłączeniem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a także do szkół wyższych i wyższych seminariów duchownych, prowadzonych przez inne kościoły i związki wyznaniowe, chyba że ustawy albo umowy między Rządem a właściwymi władzami Kościoła Katolickiego lub właściwymi władzami innych kościołów i związków wyznaniowych stanowią inaczej.

Aby spełnione zostały warunki uprawniające do korzystania z opodatkowania w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, zapisy stosownych ustaw lub umów zawartych między Rządem a właściwymi władzami Kościoła Katolickiego musiałyby stanowić, iż do seminarium duchownego, w którym studiuje Pani syn, stosuje się przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym.

Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską, podpisany w Warszawie 28 lipca 1993 roku (Dz. U. z 1998 r. nr 51, poz. 318), przewiduje w art. 15: "Rzeczpospolita Polska gwarantuje Kościołowi Katolickiemu prawo do swobodnego zakładania i prowadzenia szkół wyższych, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych oraz instytutów naukowo-badawczych (ust. 1). Status prawny szkół wyższych, o których mowa w ustępie 1, a także tryb i zakres uznawania przez Państwo kościelnych stopni i tytułów oraz status prawny wydziałów teologii katolickiej na uniwersytetach państwowych regulują umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Konferencją Episkopatu Polski upoważnioną przez Stolicę Apostolską (ust. 2)".

W wykonaniu art. 15 ust. 2 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską dnia 1 lipca 1999 roku podpisana została między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Konferencją Episkopatu Polski umowa w sprawie statusu prawnego szkół wyższych zakładanych i prowadzonych przez Kościół Katolicki, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych, oraz w sprawie trybu i zakresu uznawania przez Państwo stopni i tytułów nadawanych przez te szkoły wyższe, której tekst podano do publicznej wiadomości w załączniku do obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z 29 lipca 1999 roku (Dz. U. nr 63, poz. 727). W myśl zapisu § 1 ust. 1 umowy stosuje się ją do szkół wyższych, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych, zakładanych i prowadzonych przez Kościół Katolicki, zwanych dalej "kościelnymi szkołami wyższymi". Kościelne szkoły wyższe, w myśl postanowień §2 ust. 1 umowy, posiadają osobowość prawną oraz uprawnienia określone w umowie. Natomiast jedynie w stosunku do Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, o czym traktuje § 3 umowy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 z późn. zm.) i ustawy z dnia 12 września 1990 roku o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz. 386 z późn. zm.).

Do innych kościelnych szkół wyższych przepisy tej ustawy nie mają zatem zastosowania, a więc szkoła, w której studiuje Pani syn, nie została wymieniona w przepisie art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Oznacza to, iż samotnie wychowując dziecko, które nie ukończyło 25 lat, oprócz renty rodzinnej nie otrzymuje innych dochodów i jest studentem Seminarium Duchownego w Pelplinie, nie może Pani opodatkować się w sposób przewidziany w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie są spełnione warunki takiego opodatkowania.