|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: odsetki, odszkodowania, zeznanie podatkowe, zwolnienie | |
| Data: 2008-02-28 | |
![]() W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. W lutym 1997 r. mężowi Wnioskodawczyni, w trakcie pobytu w szpitalu wszczepiono żółtaczkę typu "C". Mąż w sierpniu 1997 r. wniósł pozew o zasądzenie odszkodowania. Sąd Okręgowy w X Wydz. III Cywilny wyrokiem z 21.11.2000 r. sygnatura III C X/97 zasądził m. in. kwotę 60.895,53 zł z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty. Pozwany - Skarb Państwa wniósł apelację. Sąd Apelacyjny w X wyrokiem sygnatura I AX/01 z dnia 21.03.2001 r. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo męża Wnioskodawczyni oddalił. W dniu 03.06.2002 r. pełnomocnik męża wniósł kasację. Wyrokiem z dnia 07.11.2003 r. sygnatura I CK X/02 Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 02.06.2004 r. sygnatura VI ACa X/04 Sąd Apelacyjny w Warszawie apelację pozwanego oddalił. W dniu 05.08.2004 r. pozwany - Mazowiecki Urząd Wojewódzki w X przelał na rachunek męża Wnioskodawczyni kwotę 60.895,53 zł. Pismem z dnia 08.09.2004 r. pozwany powiadomił męża, że odsetki nie zostały przekazane, bo w wyroku nie podano, od jakiej daty je liczył i że radca prawny wystąpił do Sądu o wyjaśnienie wątpliwości. Postanowieniem z dnia 22.02.2005 r. sygnatura III C X/97 Sąd Okręgowy w X sprostował oczywistą niedokładność zawartą w wyroku z dnia 21.11.2000 r. w ten sposób, że postanowił, ażeby w punkcie pierwszym po słowach "z ustawowymi odsetkami" wpisać:"od dnia 21 listopada 2000 roku". W dniu 07.07.2005 r. pozwany przelał na rachunek męża kwotę 43.552,82 zł z tytułu odsetek. W dniu 16.12.2005 r. mąż Wnioskodawczyni wystąpił do Ministerstwa Finansów z prośbąo wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. W czerwcu 2007 r. sprawa ta trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w X - sygnatura akt III SA/Wa X/07. w dniu 01 lipca 2007 r. mąż Wnioskodawczyni zmarł. Postępowanie sądowe w sprawie ze skargi męża przeciwko Izbie Skarbowej w Warszawie postanowieniem z dnia 17.08.2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył, a rozprawę wyznaczoną na dzień 15.05.2007 r. - odwołał. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: W kwietniu 2006 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem złożyli wspólne zeznanie PIT - 37. Kwota otrzymanych przez męża odsetek nie została w zeznaniu rocznym wykazana. Czy Wnioskodawczyni powinna skorygować zeznanie za 2005 rok? Zdaniem Wnioskodawcy: Roszczenie odsetkowe w przedmiotowej sprawie jest częścią składową roszczenia głównego; tak więc obydwie kwoty: należność główna oraz odsetki korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wolne są od podatku dochodowego. Zasadzone przez sąd odsetki są integralnie związane z kwotą długu głównego i błędnie zostały zakwalifikowane jako przychód z innych źródeł. Odsetki te mają charakter odszkodowawczy. Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje. Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2005 r., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. Podstawą prawną do dochodzenia odszkodowań, o których mowa wyżej jest przepis art. 444 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Z treści powołanego przepisu wynika, iż poszkodowany, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. W przedstawionym stanie faktycznym podstawę prawną do dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania stanowiły przepisy art. 444 i art. 445 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Stosownie do postanowień art. 444 § 1 i § 2 K. c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Renty wypłacane na podstawie art. 444 K. c. stanowią wyrównanie za szkody, jakie poszkodowany poniósł w następstwie utraty zdrowia. Zgodnie z brzmieniem art. 445 § 1 K. c. w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Mając powyższe na uwadze, renty oraz kwoty pieniężne z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, przyznane wyrokiem sądu na podstawie art. 444 i art. 445 § 1 K.c. mają charakter odszkodowawczy, a zatem korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym. Natomiast instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 K. c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania nie są wliczane do wartości odszkodowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenia główne - co miało miejsce w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Analizując treść powyższych przepisów należy zauważyć, iż nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem (naprawieniem szkody). Istota odszkodowania związana jest z naprawieniem szkody i stanowi instytucję odrębną od odsetek za zwłokę. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem nie wykonania zobowiązań. Z tych względów wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza, iż wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia od podatku odsetek od ww. świadczeń - zwalnia od opodatkowania jedynie odszkodowania, t. j. świadczenia polegające na naprawieniu szkody na rzecz poszkodowanego. Na zasadzie wyjątku w art. 21 ust. 1 pkt 95 ww. ustawy zostały zwolnione z podatku jedynie odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, t. j. stosunku służbowego, stosunku pracy, w tym spółdzielczego stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracy nakładczej, emerytury lub renty. Ponieważ źródłem przychodów, z którego wypłacana jest renta i odszkodowanie tytułem zadośćuczynienia, nie jest żadna z umów wyżej wymieniona, należy zaliczyć je do przychodów z innych źródeł. W konsekwencji odsetki stanowiące należność wierzyciela odrębną od odszkodowania i renty nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania. W związku z tym, iż w art. 21, 52, 52a, i 52 c ww. ustawy dochód ten nie został wymieniony jako wolny od podatku i od tego dochodu nie zaniechano poboru podatku należy uznać, że podlega opodatkowaniu. W świetle powyższego, otrzymane ustawowe odsetki za zwłokę w wykonaniu wyroku sądu są przychodem wierzyciela opodatkowanym na zasadach ogólnych. Rodzaje źródeł przychodów zostały wymienione w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a wśród nich w punkcie 9 ustawodawca zawarł inne źródła. W myśl art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12 - 14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Przepis ten zawiera katalog otwarty - ustawodawca podał jedynie przykłady niektórych przychodów zaliczanych do innych źródeł. Przychodami, zgodnie z zapisem art. 11 ust. 1 ww. ustawy, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. A zatem wypłacone odsetki należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 2005 roku, małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów. W myśl art. 26 ustawy Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w ww. artykule obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka (art. 29 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Małżonek podatnika - w przypadku jego śmierci - będzie ponosił odpowiedzialność za zobowiązania (i inne należności) podatkowe swego małżonka spadkodawcy także całym swoim majątkiem (a więc i osobistym) z mocy art. 98 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 1030 i n. K. c. Biorąc pod uwagę przedstawiony przez Panią stan faktyczny i obowiązujące przepisy podatkowe, otrzymane odsetki ustawowe od zasądzonego odszkodowania stanowią przychód z innych źródeł w roku podatkowym, w którym zostały otrzymane, gdyż nie korzystają ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym ciąży na Pani obowiązek złożenia korekty zeznania podatkowego za rok 2005 wraz pisemnym uzasadnieniem przyczyn składania korekty. Korekta wspólnego zeznania podatkowego będzie podpisana tylko przez Panią, dlatego też należy dołączyć również kserokopią aktu zgonu małżonka. Końcowo należy dodać, iż dokumenty dołączone przez Panią do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji. Tym samym, jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock. |
|
| 2008-02-28 |
