Pytanie:

Czy ojcu, który nie zamieszkuje z dzieckiem, a płaci na nie alimenty przysługuje prawo opodatkowania dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci?

W roku 2005 dziecko przebywało u ojca kilkakrotnie (dwukrotnie były to pobyty dłuższe, odpowiednio jednotygodniowy i dwutygodniowy).

W złożonym wniosku z dnia 26.06.2006 roku (uzupełnionym pismem z dnia 07.08.2006 roku) Podatnik zwrócił się o interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości rozliczania osiągniętych dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

W zawartym stanowisku w niniejszej sprawie Wnioskodawca uważa, iż na gruncie obowiązujących przepisów może rozliczać się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny przedstawiony we wniosku i obowiązujący w tym zakresie stan prawny Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku stwierdza co następuje.

W powyższej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst : Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 6 ust.4 ww. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym:

- dzieci małoletnie,

- dzieci, bez względu na ich wiek, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, pobierany był zasiłek pielęgnacyjny,

- dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach o szkolnictwie wyższym, lub w przepisach o wyższych szkołach zawodowych, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku

- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7; z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Na podstawie art. 6 ust. 5 ww. ustawy, za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku, do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Stosownie do art. 6 ust. 8 wyżej przywołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do osoby samotnie wychowującej dziecko lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art.30c lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Należy podkreślić, iż definicja ustawowa osoby samotnie wychowującej dzieci zawarta w art. 6 ust.5 cytowanej wyżej ustawy rozstrzyga jedynie o spełnieniu kryteriów formalnych, wymienionych w przepisie, niezbędnych do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dzieci.

Równocześnie winna być spełniona przesłanka faktycznego samotnego wychowywania dzieci.Wychowywać - wg słownikowego pojęcia - to zapewnić osobie niedorosłej osiągnięcie rozwoju fizycznego i psychicznego, zapewnić opiekę istocie niedorosłej i doprowadzić ją do samodzielności.

Z przedstawionego stanu wynika, iż faktyczną opiekę nad córką Podatnika sprawuje dziadek, z którym wnuczka zamieszkuje od czerwca 2002 roku. On też na co dzień uczestniczy w wychowaniu dziecka, kształtuje je pod względem fizycznym, moralnym i umysłowym. Nie można uznać, że Podatnik wychowuje dziecko poprzez sporadyczne spotkania z nim (w tym jedno lub dwutygodniowe) oraz partycypowanie w kosztach jego utrzymania.

Reasumując, zasada preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidziana dla osób samotnie wychowujących dzieci, przysługuje osobie, która oprócz kosztów jego utrzymania ponosi również wszelkie konsekwencje wychowawcze, czyli od spełnienia niniejszych przesłanek łącznie.

Wobec powyższego, uwzględniając wyżej wymienione uregulowania prawne oraz zaistniały stan faktyczny, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nie podziela stanowiska Podatnika w zakresie możliwości preferencyjnego rozliczania się w zeznaniu rocznym w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.