Pytanie:

Czy stratę wynikłą z braku możliwości sprzedaży akcji spółki, która ogłosiła upadłość, można odliczyć w końcowym rozliczeniu przychodów ze sprzedaży akcji i papierów wartościowych?

Biuro maklerskie może jedynie wystawić potwierdzenie o posiadaniu przez podatnika liczby i ceny zakupu akcji upadłej spółki w celu umożliwienia sprzedaży ich po minimalnej cenie poza obrotem giełdowym w formie umowy pisemnej.

Zdaniem Podatnika strata z tytułu braku możliwości sprzedaży akcji upadłej spółki powinna być uwzględniona w końcowym rozliczeniu przychodów ze sprzedaży akcji i papierów wartościowych, od których nalicza się 19% podatek dochodowy za rok, w którym podatnik zrzeka się lub odsprzedaje dane akcje poza giełdą.

Tutejszy organ podatkowy stwierdza, iż do opisanego stanu faktycznego mają zastosowanie następujące przepisy prawa podatkowego:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52 a i 52 c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 2 cyt. wyżej ustawy - dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.

Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest strata ze źródeł przychodów.

Zgodnie z art. 9 ust. 3 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych z tym, że wysokość obniżenia w każdym roku nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty.

Przepis art. 9 ust. 3 ma zastosowanie do strat z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka) i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawna albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część (art. 9 ust. 6 ustawy - Ordynacja podatkowa).

Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. a cyt. Ustawy - źródłem przychodów są m. in. kapitały pieniężne. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

W myśl art. 30 b cyt. ustawy od dochodów uzyskanych m. in. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Dochodem jest natomiast różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, (jeżeli różnica jest ujemna występuje strata),określonym na podstawie art. 22 ust. 1 f lub 1 g lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 12 i 14 (art. 30 b ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy).

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że ww. posiada na rachunku giełdowym akcje spółki, która przesłała być notowana na giełdzie z powodu jej upadłości i w związku z tym ww. został pozbawiony możliwości zbycia tych akcji w obrocie giełdowym, rozważając możliwość zrzeczenia się lub odsprzedaży tych akcji poza giełda po minimalnej cenie.

Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 cyt. ustawy - nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub objęcie udziałów lub wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych. Nie ma natomiast zastosowania w przedmiotowej sprawie druga część postanowień art. 23 ust.1 pkt 38 cyt. ustawy, która dopuszcza zaliczenie takich wydatków do kosztów, jednak wyłącznie w przypadku uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji).

Z przedmiotowej sprawy wynika, iż Podatnik nie dokonał sprzedaży akcji przedmiotowej spółki, tym samym nie wystąpił przychód z kapitałów pieniężnych, w związku z powyższym nie można uznać za koszt uzyskania przychodu wydatków poniesionych na nabycie akcji ww. Spółki.

Natomiast w sytuacji, gdyby podatnik dokonał odpłatnego zbycia akcji upadłej spółki poza obrotem giełdowym - na podstawie umowy pisemnej zawartej na sprzedaż tych akcji - to wówczas na podstawie wyżej wymienionego zapisu art. 9 ust. 2 i 3 w związku z ust. 6 ustawy o pdof - kwota uzyskana z odpłatnego zbycia tych akcji pomniejszona o koszty ich nabycia (art. 30 b ust. 2 ww. ustawy opdof) stanowi podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym.

Jeżeli koszty nabycia tych akcji przekraczałyby przychód uzyskany z ich sprzedaży, to wówczas wystąpiłaby strata.

Powyższą stratę podatnik miałby możliwość odliczyć w zeznaniu podatkowym przez kolejnych pięć lat podatkowych, pod warunkiem jednak, iż uzyskałby przychód z tego samego źródła, z którego wystąpiła strata (tj. ze sprzedaży udziałów (akcji)), nie więcej jednak niż 50% poniesionej straty.