Pytanie:

Czy podatnik będzie mógł odliczyć od dochodu za 2004 rok pełną wartość darowizn przekazanych kościołowi parafialnemu na cele charytatywno-opiekuńcze?

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b i ust. 5 i 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) - podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot darowizn przekazanych na cele kultu religijnego - w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż 350 zł. Wysokość darowizny musi być udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.Oprócz darowizn wymienionych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych przepis art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Polsce (Dz. U . Nr 29, poz. 154 ze zm.) od czasu wejścia w życie tej ustawy stanowi w zdaniu pierwszym, że " darowizny na kościelną działalność charytatywno- opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdania o przeznaczeniu jej na tę działalność".

Mimo przebudowy systemu podatkowego brzmienie tego przepisu nie uległo zmianie. Nadal jest w nim mowa o nieistniejących podatkach - dochodowym i wyrównawczym, zawartych w ustawach uchylonych od 1 stycznia 1992r., na mocy art. 54 ust. 1, pkt 3 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Do oceny podatkowych skutków darowizn na kościelną działalność charytatywno - opiekuńczą miarodajny jest wyłącznie tekst ustawy podatkowej. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z Ordynacją podatkową obowiązki podatkowe ustalają ustawy podatkowe. Ustawami podatkowymi są ustawy regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych oraz podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Natomiast przepisami prawa podatkowego są ustawy dotyczące podatków, opłat oraz nie podatkowych należności budżetowych, a także wydane na ich podstawie akty wykonawcze. Natomiast zakres podmiotowy obowiązku podatkowego, przedmiot opodatkowania, moment powstania obowiązku podatkowego oraz stawki podatkowe określają ustawy podatkowe. Taką ustawą jest właśnie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i rzeczą ustawodawcy podatkowego jest ustanowienie oraz zniesienie przywileju podatkowego. Dlatego przy darowiznach miarodajny jest wyłącznie tekst ustawy podatkowej. Taka wykładnia realizuje zresztą zasady konstytucyjne.Za uznaniem, że w przypadku wszelkich darowizn na działalność charytatywno - opiekuńczą ma zastosowanie ograniczenie wynikające z wymienionego wyżej przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może także przemawiać preambuła i art. 32 ust. 3 Konstytucji. Wynika z nich nakaz równego traktowania osób fizycznych, bez względu na ich wyznanie lub jego brak. Przyjęcie, że osoby fizyczne dokonujące darowizn na rzecz działalności charytatywno - opiekuńczej większości kościołów są uprzywilejowane podatkowo w stosunku do osób bezwyznaniowych, które chcą wesprzeć działalność opiekuńczo - charytatywną organizacji świeckich lub swoich związków, może naruszać zasadę równości.