Pytanie:

czy nabycie lokalu mieszkalnego za środki z rachunku oszczędnościowo-kredytowego kasy mieszkaniowej przez osobę, która jest już właścicielem innego lokalu mieszkalnego, jest rozumiane jako wydatek poniesiony na własne potrzeby mieszkaniowe i daje prawo do zachowania uprawnień do odliczeń związanych z oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej?

Stan faktyczny

Z pisma podatników wynika, że posiadają rachunek oszczędnościowo-kredytowy kasy mieszkaniowej. W związku z powyższym podatnicy korzystają z ulgi wynikającej z art. 27a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r.,Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r. polegającej na możliwości odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków poniesionych na oszczędzanie w kasie mieszkaniowej. Po zakończeniu okresu oszczędzania, za środki z rachunku oszczędnościowo-kredytowego kasy mieszkaniowej, podatnicy zamierzają zakupić mieszkanie. Podatnicy nadmieniają, że obecnie są już właścicielami innego mieszkania.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego podatnicy zwracają się z następującymi pytaniami:
- czy nabycie lokalu mieszkalnego za środki z rachunku oszczędnościowo-kredytowego kasy mieszkaniowej przez osobę, która jest już właścicielem innego lokalu mieszkalnego, jest rozumiane jako wydatek poniesiony na własne potrzeby mieszkaniowe i daje prawo do zachowania uprawnień do odliczeń związanych z oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej?

Stanowisko podatników

Podatnicy stoją na stanowisku, iż żaden przepis prawa nie ogranicza podatników w prawie do posiadania kilku lokali mieszkalnych. Przeznaczenie środków z rachunku oszczędnościowo-kredytowego kasy mieszkaniowej na zakup mieszkania, w sytuacji gdy jest się już właścicielem innego lokalu mieszkalnego - w przekonaniu podatników - nie powoduje utraty ulgi podatkowej związanej z oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej.

Ocena prawna stanowiska pytających z przytoczeniem przepisów prawa

Zgodnie z art. 27a ust. 13 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku, jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu (przychodu) lub podatku z tytułu wydatków poniesionych m.in. na cel określony w ust. 1 pkt 2 ustawy/tj. z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, według zasad określonych w odrębnych przepisach/, a następniewycofał oszczędności z kasy mieszkaniowej,z wyjątkiem gdy wycofana kwota po określonym w umowie o kredyt kontraktowy okresie systematycznego oszczędzania została wydatkowana zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez tę kasę, do dochodu (przychodu) lub podatku należnego za rok, w którym zaistniały te okoliczności, dolicza sie odpowiednio kwoty poprzednio odliczone z tego tytułu.

Zaznaczyć należy, że przepis art. 27a ust. 13 ustawy ma także zastosowanie do wymienionychw nim zdarzeń powstałych po dniu 01.01.2002 r. /art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2001 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne(Dz. U. z 2001 r., Nr 134, poz. 1509)/.

Zatem podatnik, który korzystał z ulgi z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędnościw kasie mieszkaniowej, aby nie utracić prawa do dokonanych odliczeń, winien wycofane w danym roku z kasy mieszkaniowej oszczędności, wydatkować - w tym samym roku - zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez kasę mieszkaniową, określonymi w art. 8 ustawy z dnia 26 października 1995 roku o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz 1070 z późn. zm.).

W myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy, przez zawarcie umowy o kredyt kontraktowy osoba fizyczna zobowiązuje się do systematycznego gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowe przez czas oznaczony, a bank prowadzący kasę mieszkaniową - do przechowywania oszczędności i udzielenia po upływie tego okresu, z zastrzeżeniem art. 12 i 13, długoterminowego kredytu na cele mieszkaniowe. Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 8 w/w ustawycelami mieszkaniowymi, o których mowa w ust. 1, sąsłużące zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy wydatki poniesione na:
1) nabycie, budowę, przebudowę, rozbudowę lub nadbudowę domu albo lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość,
2) uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej albo prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego,
3) remont domu albo lokalu, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem bieżącej konserwacji i odnowienia mieszkania,
4) spłatę kredytu bankowego zaciągniętego na cele wymienione w pkt 1-3,
5) nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma być położony lokal mieszkalny kredytobiorcy.

Ze stanu faktycznego będącego przedmiotem zapytania wynika, że podatnicy korzystają z ulgi z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności na rachunku oszczędnościowo-kredytowym kasy mieszkaniowej i zamierzają - po zakończeniu okresu oszczędzania - za środki wycofane z kasy zakupić mieszkanie.

Z cytowanego w niniejszych wyjaśnieniach art. 8 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego wynika, że celem mieszkaniowym służącym zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy jest m.in. nabycie lokalu mieszkalnego /zarówno nowego jak i używanego/.
Podkreślenia wymaga fakt, że w przepisie tym ustawodawca zastrzegł wyłącznie, aby środki zgromadzone na rachunku oszczędnościowo-kredytowym kasy mieszkaniowejzostały przeznaczone na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "własnych potrzeb mieszkaniowych", ale inie wprowadził żadnego zastrzeżenia, jakoby zaspakajanie własnych potrzeb mieszkaniowych ograniczać się miało tylko do jednego lokalu mieszkalnego. Stosując zaś wykładnię literalną pojęcia "własne potrzeby mieszkaniowe" przyjąć należy, że chodzi tu o sytuację mieszkaniową danej osoby/osób potrzebną do normalnej egzystencji lub do właściwego funkcjonowania. Oznacza to zatem, żecelem mieszkaniowym będzie zakup przez kredytobiorcę lokalu mieszkalnego, również w sytuacji, gdy jest już on właścicielem innego lokalu mieszkalnegopod warunkiem, że nowo nabyty lokal mieszkalny ma służyć również zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy, a nie innej osoby/osób; bez znaczenia jest w tej sytuacji fakt przekroczenia przeciętnych standardów mieszkaniowych.

Mając powyższe na uwadze, sytuacja sprowadzająca się do wydatkowania wycofanych z kasy mieszkaniowej oszczędności na zakup lokalu mieszkalnego przez podatników będących już właścicielami innego lokalu mieszkalnego, który ma służyć zaspokojeniu ich własnych potrzeb mieszkaniowych,będzie wyczerpywała- wynikającą z art. 27a ust. 13 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku -, przesłankę związaną z koniecznością wydatkowania wycofanych z kasy mieszkaniowej oszczędności, zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez tę kasę. Tym samymnie wystąpiw tym przypadku obowiązek zwrotu wykorzystanej w latach poprzednich ulgi podatkowej z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej.

Końcowo podkreślenia wymaga fakt, że w postępowaniu podatkowym również stosuje się zasadę, że ciężar udowodnienia danego faktu spoczywa na osobie, która wyprowadza z tego faktu określone skutki prawne. Powyższa zasada na gruncie stanu faktycznego będącego przedmiotem zapytania oznacza, że w sytuacji wycofania przez podatników z kasy mieszkaniowej zgromadzonych w niej oszczędności - odliczanych w ramach ulgi z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędnościw kasie mieszkaniowej -, na podatnikach będzie spoczywał ciężar udowodnienia faktu, że oszczędności te zostały wydatkowane zgodnie z celami systematycznego gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej, tj. w przypadku podatników na zakup lokalu mieszkalnegosłużącego zaspokojeniu ich własnych potrzeb mieszkaniowych.

Mając powyższe na uwadze stanowisko podatników w przedmiotowej sprawie jest prawidłowe.