Pytanie:

Czy przeniesienie uprawnień do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na żonę, spowodowało utratę prawa do ulgi i konieczność doliczenia do podatku dochodowego za 2004r. uprzednio odliczonych kwot, w wysokości 50% dokonanych odliczeń wykazanych w zeznaniach podatkowych za lata 2001-2003?

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika:

• w styczniu 2001r. zawarł Pan wspólnie z żoną umowę o oszczędzanie w kasie mieszkaniowej, przez okres 36 miesięcy, to jest do stycznia 2004r.;
• w lutym 2002r. umowa została przedłużona do lutego 2005r.;
• w lipcu 2004r. zawarł Pan z żoną umowę wyłączającą wspólność ustawową małżeńską, w której odstąpił Pan od współposiadania rachunku w kasie mieszkaniowej;
• od 2004r. prowadzi Pan działalność i podlega opodatkowaniu podatkiem liniowym.

W rozliczeniu rocznym za 2004r. (dokonanym oddzielnie) żona Pana odliczyła od podatku kwotę ulgi z tytułu wpłat do kasy mieszkaniowej, dokonanych przed styczniem 2004r. Zgromadzone w kasie mieszkaniowej środki zostaną przeznaczone na cele mieszkaniowe wymienione w ustawie z dnia 26 października 1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (tekst jednolity z 2000r. Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.).

Zdaniem Pana, w przedstawionej sytuacji nie utracił Pan prawa do ulgi, gdyż w całym okresie obowiązywania umowy był Pan współwłaścicielem rachunku w kasie mieszkaniowej a wszystkie zgromadzone na rachunku oszczędnościowym środki żona Pana przeznaczy na zgodny z ustawą cel.

Postanowieniem z dnia 01.06.2005r. nr 1437/ZI/423/180A/MJ/05 Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Targówek uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe

W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia powołano przepis art. 27a ust. 1 pkt 2 oraz art. 27a ust. 13 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity z 2000r. Dz. U. nr 14, poz. 186 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001r.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Targówek przeniesienie uprawnień do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na żonę, spowodowało utratę prawa do ulgi i konieczność doliczenia do podatku dochodowego za 2004r. uprzednio odliczonych kwot, w wysokości 50% dokonanych odliczeń wykazanych w zeznaniach podatkowych za lata 2001-2003.

Na powyższe postanowienie nie złożył Pan zażalenia, tym samym stało się ono prawomocne.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym zaprezentowanym we wniosku Strony oraz postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Targówek z dnia 01.06.2005r. nr 1437/ZI/423/180A/MJ/05 stwierdził, że postanowienie narusza obowiązujące prawo.

W myśl art. 27a ust. 1 pkt 2 w/wym. ustawy podatek dochodowy zmniejsza się jeżeli w roku podatkowym podatnik systematycznie gromadził oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, według zasad określonych w odrębnych przepisach.

A stosownie do art. 27a ust. 13 pkt 5 tejże ustawy jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń na wymieniony wyżej cel a następnie przeniósł uprawnienia do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na rzecz osób trzecich, z wyjątkiem dzieci własnych lub przysposobionych - do dochodu lub podatku należnego za rok w którym zaistniały te okoliczności dolicza się odpowiednio kwoty poprzednio odliczone z tych tytułów.

Za lata 2001-2003 ulga dotyczyła rozliczenia obojga małżonków (między którymi obowiązywała ustawowa wspólność majątkowa) opodatkowanych łącznie od sumy swoich dochodów.

W przypadku ustanowienia odrębności majątkowej nie następuje sytuacja przeniesienia uprawnień do części majątku na rzecz ?osób trzecich?, bowiem czynność prawna dotyczy tylko dwóch stron, połączonych wcześniej węzłem ustawowej wspólności majątkowej. Podział uprawnień z tytułu posiadanego rachunku nastąpił pomiędzy współwłaścicielami tego rachunku, i nie można tego zdarzenia utożsamiać z przeniesieniem uprawnień ?na rzecz osoby trzeciej?.

Mimo iż w chwili obecnej między małżonkami nie istnieje wspólność majątkowa to w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie można przedmiotowej ulgi rozdzielić ze skutkiem wstecznym ? ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej obowiązywał w trzydziestosześciomiesięcznym okresie trwania umowy o oszczędzanie w kasie mieszkaniowej.

Należy podkreślić, że celem przepisu art. 27a ust. 13 pkt 5 była ulga podatkowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych podatnika lub członków jego najbliższej rodziny (dzieci własnych lub przysposobionych) i taki też był cel istnienia rachunków oszczędnościowo-kredytowych w bankowych kasach mieszkaniowych.

Nie można jednak uznać, że ustanawiając wyjątek dla dzieci podatnika, ustawodawca dopuszcza i akceptuje gorsze traktowanie współmałżonka, będącego w dodatku współwłaścicielem rachunku.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w sytuacji opisanej w wystąpieniu Pana, nie zachodzi przesłanka z art. 27a ust. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym, a zatem nie zachodzi również konieczność zwrotu wykorzystanej wcześniej ulgi podatkowej.

Mając na uwadze, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Targówek narusza przepis art. 27a ust. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie rozstrzygnął jak w sentencji.