Istota interpretacji:

Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie sposobu ustalenia dochodu z tytułu częściowego zwrotu z rachunku IKE poprzedzonego wcześniejszymi częściowymi zwrotami oraz w zakresie sposobu ustalenia dochodu z tytułu zwrotu z rachunku IKE poprzedzonego kilkoma wcześniejszymi częściowymi zwrotami.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych (dalej Ustawa o IKE) Dom Maklerski może świadczyć na rzecz klientów usługi w zakresie indywidualnych kont emerytalnych poprzez prowadzenie na rzecz klienta, na podstawie pisemnej umowy zawartej z klientem, rachunku papierów wartościowych i służącego do jego obsługi rachunku pieniężnego.

W przedmiotowej sytuacji klient Wnioskodawcy złożył Mu w maju dyspozycję częściowego zwrotu z prowadzonego dla Niego przez Zainteresowanego rachunku IKE, we wrześniu złożył kolejną dyspozycje częściowego zwrotu z rachunku IKE a w lutym kolejnego roku wypowiedział umowę o IKE i dokonał zwrotu.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. W jaki sposób Wnioskodawca powinien obliczyć dochód klienta z tytułu częściowego zwrotu z rachunku IKE poprzedzonego wcześniejszymi częściowymi zwrotami...
2. W jaki sposób Zainteresowany powinien obliczyć dochód klienta z tytułu zwrotu z rachunku IKE poprzedzonego kilkoma wcześniejszymi częściowymi zwrotami...
   
   

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 1, zgodnie z art. 30a ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej zwana Ustawą), dochodem z tytułu częściowego zwrotu jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na indywidualne konto emerytalne do wartości środków zgromadzonych na tym koncie.

Dochodu tego nie pomniejsza się o straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych poniesionych w roku podatkowym oraz w latach poprzednich.

Definicja ta nie budzi wątpliwości w przypadku dokonywania pierwszego częściowego zwrotu. Wtedy bowiem wzór na obliczenie dochodu, zgodnie ze wskazaną powyżej definicją kształtuje się następująco:

A - dochód z tytułu częściowego zwrotu

CZ - kwota częściowego zwrotu

S - suma wszystkich wpłat

Wc - wycena całego portfela na dzień zwrotu częściowego.

Przykład 1

Wartość środków zgromadzonych na rachunku IKE klienta na dzień dokonywania częściowego zwrotu wynosi 20.000 zł. Suma wpłat na IKE do dnia dokonania częściowego zwrotu wynosiła 12.000 zł. Klient dokonuje częściowego zwrotu w wysokości 5.000 zł. Oznacza to, że dochód z tytułu zwrotu będzie liczony w następujący sposób:

5.000 - (5.000*12.000/20.000) = 5.000 - (5.000 * 0,6) = 5.000 - 3.000 = 2.000 zł

Ponieważ zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 10) ustawy, od dochodu klienta na IKE z tytułu częściowego zwrotu pobiera się 19% zryczałtowany podatek, podatek do potrącenia przez Dom Maklerski wynosi 380 zł (2.000 x 19%). Stąd Dom Maklerski powinien wypłacić klientowi kwotę 1.620 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą 2.000 a 380 zł.

Wątpliwość budzi dokonanie częściowego zwrotu w przypadku, gdy klient wcześniej już raz takiego zwrotu dokonywał. Przepisy Ustawy nie przewidują takiej sytuacji.

W opinii Wnioskodawcy w takim przypadku należy odpowiednio stosować zasady wskazane w art. 30a Ustawy.

Należy więc uznać, iż dochodem jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na indywidualne konto emerytalne do wartości środków zgromadzonych na tym koncie. Przy czym "suma wpłat" na IKE będzie powiększona o nowe wpłaty dokonane przez oszczędzającego na IKE, a do ustalenia "wartości środków zgromadzonych na IKE" bierze się aktualny stan środków znajdujących się na rachunku bez uwzględnienia dokonanych częściowych zwrotów.

Przykład 2

Klient z Przykładu 1 po pierwszym częściowym zwrocie dokonuje wpłat na kwotę 3.000 zł (do których należy doliczyć wpłaty w wysokości 12.000 zł dokonane w Przykładzie 1), wartość środków zgromadzonych na IKE na dzień dokonania drugiego częściowego zwrotu wynosi 22.000 zł. Kwota drugiego częściowego zwrotu wynosi 3.000 zł.

Dochód będzie kształtował się następująco:

3.000 - (3.000* 15.000/22.000)= 3.000 - (3.000 *0,68)=3.000 - 2.045 = 955 zł dochodu

955*19%= 181,45 =181,00 zł podatku

955 - 181 =774 zł do wypłaty dla klienta.

Przykład 3

Klient z Przykładu 1 i 2 po pierwszym i drugim częściowym zwrocie dokonuje wpłaty na kwotę 5.000 zł (do których należy doliczyć wpłaty w wysokości 15.000 zł dokonane w Przykładzie 1 i 2). Wartość środków zgromadzonych na IKE na dzień dokonania trzeciego częściowego zwrotu wynosi 19.000 zł. Kwota trzeciego częściowego zwrotu wynosi 1.000.

Dochód będzie kształtował się następująco:

1.000 - (1.000*20.000/19.000) = 1.000 -(1.000 *1,05) = 1.000 - 1.050 = -50 zł

Brak podatku ponieważ podstawa opodatkowania ujemna.

1.000 zł do wypłaty dla klienta.

Na potwierdzenie powyższego stanowiska Zainteresowany powołuje się na interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 listopada2009 r., sygn. IPPB2/415-521/09.

Ad. 2

Zgodnie z art. 30a ust. 8 Ustawy, dochodem z tytułu zwrotu jest różnica między kwotą stanowiącą wartość środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym a sumą wpłat na indywidualne konto emerytalne.

Definicja nie uwzględnia tu przypadku, w którym zwrot został poprzedzony kilkoma wcześniejszymi częściowymi zwrotami.

W opinii Zainteresowanego w tym przypadku należy uznać, iż dochodem będzie różnica między wartością środków zgromadzonych na IKE na dzień zwrotu, bez kwot wcześniej dokonanych zwrotów częściowych, a sumą wpłat na IKE pomniejszoną o kwoty będące podstawą do obliczenia dochodu przy wcześniejszych częściowych zwrotach (iloczyn kwoty częściowego zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na IKE do wartości środków zgromadzonych na tym koncie przy wcześniejszym zwrocie).

Przykład 4

Klient z przykładu 1, 2 i 3 dokonuje zwrotu. Wartość środków zgromadzonych na IKE na dzień zwrotu wynosi 25.000 zł. Pomiędzy ostatnim częściowym zwrotem a obecnym zwrotem klient dokonał wpłat na IKE na kwotę 4 000 zł.

Dochód do opodatkowania będzie kształtował się następująco:

25.000 - (24.000 - (5.000*12.000/20.000) - (3.000*15.000*22.000) - (1.000* 20.000/19.000) + 50) = 25.000 - (24.000 -3.000- 2045-1050+50 )=25.000-17.955 = 7.045

7045*19% = 1.338,55 = 1.339

7.045 - 1.339 = 5.706 do wypłaty dla klienta.

Kwota łącznie odprowadzonych podatków 1.900 zł.

Zainteresowany poinformował, iż wskazana powyżej definicja dochodu uzyskanego z tytułu zwrotu z rachunku IKE poprzedzonego kilkoma częściowymi zwrotami jest zawarta w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. IPPB2/415-521/09.

Prawidłowość wyliczenia potwierdza opodatkowanie dochodu w przypadku zwrotu (bez wcześniejszych częściowych zwrotów) dla powyższego przykładu.

Wartość portfela 25.000 + 5 000 + 3.000 + 1.000 = 34.000

Suma wpłat: 12.000 + 3.000 + 5.000 + 4 000 = 24.000

34.000 – 24.000=10.000 * 19% =1.900

Kwota odprowadzonego podatku również 1 900 zł.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych (Dz. U. Nr 116, poz. 1205 z późn. zm.) zwrot środków zgromadzonych na IKE następuje w razie wypowiedzenia umowy o prowadzenie IKE przez którąkolwiek ze stron, jeżeli nie zachodzą przesłanki do wypłaty lub wypłaty transferowej.

Oszczędzający może wystąpić z wnioskiem o częściowy zwrot pod warunkiem, że środki te pochodziły z wpłat na IKE (art. 37 ust. 1a ww. ustawy).

Zwrot środków z IKE (całkowity lub częściowy) powoduje powstanie obowiązku podatkowego u oszczędzającego w IKE i wiąże się z koniecznością zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Stosownie do art. 30a ust. 1 pkt 10) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), od dochodu oszczędzającego na indywidualnym koncie emerytalnym z tytułu zwrotu albo częściowego zwrotu, w rozumieniu przepisów o indywidualnych kontach emerytalnych, środków zgromadzonych na tym koncie, pobiera się 19 % zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a.

Zgodnie z art. 30a ust. 8 ww. ustawy, dochodem, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, jest różnica między kwotą stanowiącą wartość środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym a sumą wpłat na indywidualne konto emerytalne, a w przypadku częściowego zwrotu dochodem jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na indywidualne konto emerytalne do wartości środków zgromadzonych na tym koncie. Dochodu tego nie pomniejsza się o straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych poniesionych w roku podatkowym oraz w latach poprzednich.

Stosownie do art. 41 ust. 4 ww. ustawy płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 5 i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5.

Kwota zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, podlega wpłacie na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby płatnika (bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby) (art. 42 ust. 1 ww. ustawy). Jednocześnie do urzędu powinna być przesłana deklaracja według ustalonego wzoru. Będzie to deklaracja PIT-8AR.

Przez pojęcie wpłaty należy rozumieć wpłatę środków pieniężnych dokonywaną przez oszczędzającego na IKE i przekazanie pożytków z papierów wartościowych zgromadzonych na IKE oszczędzającego.

Natomiast na sumę wpłat na IKE będą składały się wpłaty oszczędzającego na IKE, z którego dokonywany jest częściowy zwrot oraz wpłaty na IKE prowadzone przez poprzednie instytucje finansowe.

W sumie wpłat nie mogą być uwzględnione wpłaty w ramach pracowniczych programów emerytalnych, z których nastąpiły wypłaty transferowe do IKE. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1a ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych, przedmiotem częściowo zwracanych środków mogą być tylko środki pochodzące z wpłat na IKE. Do sumy wpłat na IKE nie będą zaliczone także wypłaty transferowe z IKE zmarłego na IKE osoby uprawnionej.

Za wartość zgromadzonych środków na IKE należy rozumieć wartość wszystkich środków zgromadzonych na IKE oszczędzającego, jaką mają one w dniu realizacji zwrotu, zarówno pochodzących z wpłat na IKE, jak i środki transferowane z PPE lub wcześniejszych IKE.

Zatem do ustalenia wartości bierze się aktualny stan środków figurujących na koncie IKE, nie uwzględniając kwot wcześniej dokonanych zwrotów częściowych.

Organ podatkowy zauważa, że definicje powyższych pojęć zostały przyjęte po konsultacji z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej (organem właściwym do interpretowania ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych).

W świetle art. 30a ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem z tytułu częściowego zwrotu jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na indywidualne konto emerytalne do wartości środków zgromadzonych na tym koncie.

Natomiast przy kolejnych częściowych zwrotach należy uznać, iż dochodem jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na indywidualne konto emerytalne do wartości środków zgromadzonych na tym koncie.

Przyjęcie powyższych definicji pozwala uznać, że dochodem z tytułu częściowego zwrotu jest kwota zwrotu ustalona w przedstawiony powyżej sposób pomniejszona o iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na IKE do wartości środków zgromadzonych na IKE.

Z kolei dochodem przy całkowitym zwrocie, który został poprzedzony zwrotami częściowymi, jest różnica pomiędzy wartością środków zgromadzonych na IKE na dzień zwrotu bez kwot wcześniej dokonanych zwrotów częściowych, a sumą wpłat na IKE pomniejszoną o kwoty będące podstawą do obliczenia dochodu przy wcześniejszych częściowych zwrotach (iloczyn kwoty częściowego zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na IKE do wartości środków zgromadzonych na tym koncie przy wcześniejszym zwrocie).

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny i przytoczone przepisy prawne stwierdzić należy, iż jak wyżej wskazano w przypadku częściowego zwrotu środków zgromadzonych na IKE poprzedzonego wcześniejszymi częściowymi zwrotami dochodem jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na indywidualne konto emerytalne do wartości środków zgromadzonych na tym koncie.

Natomiast dochodem przy całkowitym zwrocie, który został poprzedzony zwrotami częściowymi, jest różnica pomiędzy wartością środków zgromadzonych na IKE na dzień zwrotu, bez kwot wcześniej dokonanych zwrotów częściowych, a sumą wpłat IKE pomniejszoną o kwoty będące podstawą do obliczenia dochodu przy wcześniejszych częściowych zwrotach, (iloczyn kwoty częściowego zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na IKE do wartości środków zgromadzonych na tym koncie przy wcześniejszym zwrocie).

Odnosząc się do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnej, tut. Organ informuje, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Jednocześnie uznając stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe tut. organ nie potwierdza prawidłowości przykładów liczbowych przedstawionych przez Zainteresowanego w przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, iż przepis art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) nakłada na organ podatkowy obowiązek udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Z uwagi na powyższe nie podlegają urzędowej interpretacji zasady rachunkowego określania (wyliczenia) dochodu z tytułu częściowego zwrotu z rachunku IKE poprzedzonego wcześniejszymi częściowymi zwrotami oraz dochodu z tytułu zwrotu z rachunku IKE poprzedzonego kilkoma wcześniejszymi częściowymi zwrotami.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje