|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: kapitały pieniężne, odsetki od pożyczki, pożyczka, spółki, umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, wspólnik | |
| Data: 2007-12-05 | |
![]()
W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. Podatnik, obywatel niemiecki, rezydent belgijski zamierza nabyć mniejszościowe udziały w polskiej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzącej działalność w branży budowlanej i deweloperskiej. Wnioskodawca zamierza ponadto wzmocnić kapitałowo spółkę z ograniczona odpowiedzialnością. W tym celu zamierza zawrzeć ze sp. z o. o. umowę spółki cichej. Choć przepisy o spółce cichej zostały uchylone w 1965 r., to jednak możliwość zawarcia umowy spółki cichej jest dopuszczalne przez doktrynę i orzecznictwo (X " Kodeks Spółek Handlowych" tom I s. 517 wyd. I wyrok NSA z 07.02.1997 r. nr I SA/Gd 916/96 ). Umowa będzie zawarta o następujące podstawowe założenia:
Zgoda wspólnik cichego wymagana jest w następujących sprawach:
Kwota należna zostanie wypłacona na podstawie bilansu sporządzonego na dzień wypowiedzenia umowy spółki lub ustania umowy spółki,
Rozwiązanie umowy spółki cichej powodują:
Gdyby strony nie mogły się zgodzić co do wyboru biegłego rewidenta, zostanie on wyznaczony na wniosek jednej ze stron przez polko-niemiecką Izbę Przemysłowo Handlową,
W związku z powyższym zadano następujące pytania. 1. Do jakiego źródła przychodu zostaną zakwalifikowane przychody z uczestnictwa w spółce cichej opisanej powyżej ?2. Jaka będzie stawka podatkowa dla dochodów nierezydentów z tytułu a) udziału w bieżącym zysku spółki cichej, b) kwoty należnej z tytułu ustąpienia wspólnika cichego,3. Jak należy ustalić kwotę należną z tytułu ustąpienia wspólnika cichego dla celów podatkowych ?4. Czy wspólnik cichy jest zobowiązany do uiszczenia podatku samodzielnie, czy za pośrednictwem płatnika ? Zdaniem wnioskodawcy w zakresie: Ad. 1. Kwoty wypłacone wspólnikowi cichemu należy potraktować jak odsetki, czyli dochody z kapitałów i praw majątkowych. Umowa spółki cichej jest umową obligacyjną i polega na przekazaniu przez wspólnika cichego uzgodnionej kwoty pieniężnej przedsiębiorcy tytułem wkładu w zamian za wynagrodzenie w postaci udziału w zysku. Umowa spółki cichej niej jest umową sensu stricto, a jedynie umową obligacyjną nie nazwaną zawartą na podstawie art. 353 (1) k. c , wskazującą z jednej strony podobieństwo do umowy pożyczki, a z drugiej strony pewne podobieństwo do umowy spółki cywilnej. Umowa ta od umowy pożyczki różni się przede wszystkim brakiem obowiązku zwrotu przedmiotu wkładu, gdy ulegnie on wyczerpaniu wskutek strat oraz w stosunku do typowej umowy pożyczki - sposobem obliczania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Umowa ta różni się od umowy spółki cywilnej brakiem prawnorzeczowego udziału wspólnika cichego w majątku spółki (brak odrębnego majątku spółki stanowiącego współwłasność łączną wspólników) oraz tym, że wspólnik cichy nie reprezentuje i nie prowadzi spraw spółki. W związku z powyższym należy wyjść z założenia, że kwalifikacja dochodów wspólnika cichego, jako dochodu ze spółki niemającej osobowości prawnej jest zbyt daleko idąca, zwłaszcza, że polskie prawo spółek przewiduje numerus clausus typów spółek cywilnych i handlowych. Do dochodów wspólnika cichego z załączonej umowy należy zastosować art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako regulujący najbardziej podobny stan faktyczny. Ad. 2. Bieżący udział w zysku wspólnika cichego, jak i należności z tytułu wystąpienia wspólnika podlega opodatkowaniu w wysokości 20% (analogicznie jak odsetki - art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Nie mniej jednak ZPOU Polska - Belgia obniża wysokość podatku u źródła do 5 % (art. 11 ZPOU Polska - Belgia), a polski podatek podlega zaliczeniu na poczet podatku belgijskiego (z zastrzeżeniem przedstawienia certyfikatu rezydencji). Ad. 3. Należnością z tytułu wystąpienia jest kwota wypłacona pomniejszona o kwotę wkładu pieniężnego i kwotę zysków brutto już opodatkowanych w kolejnych latach. W innym przypadku należałoby przyjąć, że następuje podwójne prawne opodatkowanie tego samego dochodu, co byłoby sprzeczne z zasadami równości i sprawiedliwości opodatkowania (art. 2 Konstytucji RP oraz art. 32 Konstytucji RP). Ad. 4. Wspólnik cichy nie jest zobowiązany do uiszczenia podatku samodzielnie. Wspólnik cichy uiszcza podatek za pośrednictwem płatnika (art. 41 ust. 4 ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych). Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Stosownie do art. 3 ust. 1a ww. ustawy za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
Natomiast art. 3 ust. 2a cytowanej ustawy stanowi, że osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy). Na podstawie art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powołane przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczypospolita Polska. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Konwencji podpisanej w Warszawie dnia 20 sierpnia 2001 r. między Rzeczypospolitą Polską a Królestwem Belgii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz zapobiegania oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 2004 r. Nr 211, poz. 2139) określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która, zgodnie z prawem tego Państwa, podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, wszystkie jego jednostki terytorialne lub organy lokalne. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie w zakresie dochodu osiąganego ze źródeł położonych tylko w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie. Należy również wyjaśnić, iż umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie nadają państwom żadnych nowych praw do opodatkowania w tym państwie dochodów osób zagranicznych, a jedynie ograniczają już istniejące prawa. Dlatego też dane państwo, na podstawie samej tylko umowy, nie może nałożyć na rezydenta podatkowego innego państwa obowiązków podatkowych ponad te, które wynikają z jego wewnętrznego ustawodawstwa podatkowego, może tylko ograniczyć obowiązki wynikające z własnego wewnętrznego ustawodawstwa podatkowego. Dlatego też w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania używa się sformułowania, że dane dochody podatnika "mogą być opodatkowane w drugim umawiającym się państwie", bowiem o tym czy będą tam opodatkowane zdecyduje już wyłącznie dane państwo, którego prawa taki zapis dotyczy, i które z prawa do opodatkowania takich dochodów może zrezygnować. Kodeks handlowy z roku 1934 ( Dz. U. z 1934 r., Nr 57, poz. 502) zawierał przepisy dotyczące zasad funkcjonowania spółki cichej. Obecne prawo polskie nie zawiera artykułów, które odnosiłyby się do tej formy działalności. Skoro nie ma przepisów poświęconych tylko spółce cichej, należy przyjąć, czy nie spełnia ona przesłanek, by uznać ją za jedną z umów nienazwanych prawa cywilnego. Nazwanych, czyli opisanych w kodeksie cywilnym albo w jakiejś innej ustawie. Zasada swobody umów wyrażona w art. 353#185; KC dopuszcza zawarcie umowy spółki cichej jako umowy nienazwanej. Wspólnicy zawiązujący spółkę mają prawo wprowadzić modyfikacje precyzujące postanowienia zawarte w nieobowiązującym już dziś kodeksie. Nie ma przy tym konieczności opierania się na przepisach kodeksu handlowego, gdyż zgodnie z zasadą swobody umów, wspólnicy mogą sami stworzyć strukturę własnej działalności gospodarczej i nazwać ją spółką cichą. Jedynie postanowienia art. 56 i art. 58 k. c wyznaczają dozwoloną przez prawo treść umowy. Konsekwencją tego stanu jest swoboda stron w kształtowaniu łączącego je stosunku prawnego w celu dostosowania do indywidualnych potrzeb. Brak norm statuujących naturalia negotii umowy spółki cichej, obowiązkiem jest szczegółowe opisanie wszystkich praw i obowiązków stron takiej umowy, nie pozostawiając wątpliwości w sprawach np. "słusznego" czy też sprawiedliwego udziału zyskach, albo terminów i sposobów wypłat udziału w zyskach itp. Z uwagi na brak szczególnych przepisów dotyczących tego typu umowy, prawne konsekwencje należy oceniać na podstawie przepisów ogólnego reżimu kontraktowego. Wyjaśnić należy, iż o rodzaju zawartej umowy spółki nie decyduje nadana jej przez strony nazwa, ale treść złożonych oświadczeń. Jeżeli zatem w zawartej umowie spółki /dla celów dowodowych powinna mieć formę pisemną/ bez względu na jej nazwę można będzie wyodrębnić elementy przedmiotowo istotne umowy spółki cywilnej, które ustawodawca określił w art. 860 § 1 k.c. to w takim przypadku będzie możliwe objęcie takiej umowy podatkiem, którym mowa poniżej. Funkcjonowanie spółki cichej opiera się na wniesieniu przez wspólnika cichego, dysponującego majątkiem rzeczowym lub finansowym, wkładu (niekiedy w postaci wkładu własnej pracy) na rzecz drugiego wspólnika (jawnego), prowadzącego przedsiębiorstwo lub inną działalność zarobkową we własnym imieniu. Wspólnik cichy w zamian za swój wkład uczestniczy w zyskach tej działalności, nie ujawniając jednak się na zewnątrz, nie mając też praw do majątku tej spółki. Udział wspólnika cichego nie prowadzi do utworzenia jakiegokolwiek rodzaju wspólnoty ze wspólnikiem jawnym - ani rzeczowej, ani majątkowej, ani osobowej. Wspólnik cichy nie odpowiada też za zobowiązania spółki wobec wierzycieli. Spółka taka jest po prostu odmianą umowy cywilnoprawnej dwóch stron. Do istotnych elementów stosunku spółki cichej należą:
Istota spółki cichej wyczerpuje się w stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników (spółka wewnętrzna). Wspólnik cichy nie staje się współwłaścicielem majątku, do którego wniósł wkład, ani nie występuje w stosunkach zewnętrznych. Stronami umowy spółki cichej są przedsiębiorca (kupiec) i wspólnik cichy, któremu przysługuje zdolność prawna. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż w sytuacji gdy wspólnikiem cichym jest osoba fizyczna, udział w zysku kupca należy per analogiam zakwalifikować, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychody z kapitałów pieniężnych. Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki od pożyczek. Z przepisów art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 powołanej ustawy wynika, że podatek dochodowy od przychodów uzyskanych przez te osoby, w tym również z tytułu odsetek, pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20 %. Przepisy art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Polska. W zależności od postanowień tej umowy zryczałtowany podatek od wypłaconych odsetek może być pobierany w Polsce lub też wyłącznie w kraju, w którym ma miejsce zamieszkania lub siedzibę osoba zagraniczna. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 konwencji polsko-belgijskiej odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Jednakże takie odsetki mogą być także opodatkowane w Umawiającym się Państwie, w którym powstają i zgodnie z ustawodawstwem tego Państwa, ale jeśli osoba uprawniona do odsetek ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5% kwoty brutto tych odsetek. Oznacza to, iż opodatkowanie odsetek wypłacanych przez Spółkę na rzecz Wnioskodawcy oceniane będzie z punktu widzenia umowy polsko-belgijskiej oraz zastosowania przewidzianej w niej 5% stawki podatku od kwoty odsetek brutto. Polska (państwo źródła) ma prawo opodatkowania odsetek zgodnie z prawem krajowym, lecz wysokość podatku u źródła nie może przekroczyć 5%. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż na Spółce z o.o., jako płatniku, ciąży obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego. Z tym, że pobranie przez polskiego płatnika podatku w wysokości 5%, zgodnie z konwencją polsko-belgijską, będzie możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika do celów podatkowych, uzyskanym od niego zaświadczeniem (certyfikat rezydencji), wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej. Obowiązki płatnika w tym zakresie regulują przepisy art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego w oparciu o powołane wyżej przepisy jest płatnik tych odsetek tj. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednocześnie należy zauważyć, iż organ podatkowy nie jest właściwy do interpretowania umów zawartych między stronami. Treść stosunku prawnego wyznacza umowa, która uwzględnia postanowienia art. 56 i 65 K.c. W związku z tym, umowa zawarta na okoliczność zawiązania spółki cichej winna regulować w swych postanowieniach również kwestie dotyczące wysokości wkładu jaki zostanie wypłacony wspólnikowi cichemu w chwili jego ustąpienia. W świetle powyższych uregulowań oraz przedstawionego zdarzenia przyszłego przedstawionego w wniosku przychody uzyskane z uczestnictwa w spółce cichej należy opodatkować jako przychody z kapitałów pieniężnych tj. odsetki od pożyczki z uwzględnieniem postanowień umowy polsko-belgijskiej o unikaniu podwójnego opodatkowania. Natomiast w przypadku ustąpienia wspólnika cichego, jeżeli wysokość zwracanego wkładu / w tym przypadku pieniężnego/ odpowiadać będzie wysokości wniesionego wcześniej wkładu przez tego wspólnika to wówczas zwrócona kwota ta nie będzie podlegała opodatkowaniu. W przeciwnym przypadku, gdy ustępujący wspólnik cichy otrzyma wartość wyższą a niżeli wysokość wniesionego wkładu wówczas nadwyżka pond ten wkład opodatkowana będzie na zasadach opisanych wyżej. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock Referencje |
|
| 2007-12-05 |
