Pytanie:

Czy opisana sytuacja spowoduje utratę prawa do ulgi mieszkaniowej?

Na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001r. - podatek dochodowy od osób fizycznych zmniejsza się, jeżeli podatnik w roku podatkowym systematycznie gromadził oszczędności na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową według zasad określonych w odrębnych przepisach.Odliczenie to z dniem 1 stycznia 2002r. zostało wykreślone z katalogu ulg podatkowych. Niemniej jednak nie dla wszystkich podatników oznacza to koniec możliwości korzystania z tego odliczenia.
Na mocy art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2001r o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz. U. Nr 134 poz. 1509/ podatnikom, którzy zawarli umowę o kredyt kontraktowy z bankiem prowadzącym kasę mieszkaniową o systematyczne gromadzenie oszczędności według zasad określonych w przepisach o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego i przed 1 stycznia 2002r nabyli prawo do odliczania od podatku wydatków poniesionych na cel określony w art. 27a ust. 1 pkt 2 w/w ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002r., przysługuje, na dotychczasowych zasadach, prawo do odliczania od podatku dalszych kwot wpłaconych oszczędności na kontynuację systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na tym samym rachunku oszczędnościowo kredytowym i w tym samym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, poniesionych od 1 stycznia 2002r., do upływu określonego przed dniem 1 stycznia 2002r terminu systematycznego gromadzenia oszczędności, wynikającego z umowy o kredyt kontraktowy.

W świetle przepisu art. 27a ust. 13 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku, gdy podatnik skorzystał z odliczenia od dochodu lub podatku z tytułu wydatków poniesionych na cele określone w ust. 1 pkt 2, a następnie przeniósł uprawnienia do rachunku oszczędnościowo - kredytowego na rzecz osób trzecich, z wyjątkiem dzieci własnych lub przysposobionych, jest zobowiązany doliczyć do dochodu lub podatku należnego za rok, w którym nastąpiło wycofanie oszczędności, kwoty poprzednio odliczone z tego tytułu.W myśl art. 6 w/w ustawy z dnia 21 listopada 2001r powyższy przepis art. 27a ust. 13 ma zastosowanie do wymienionych w nim zdarzeń powstałych po dniu 1 stycznia 2002r.

Jak wynika z powyższego, podatnik nie traci prawa do ulgi z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności na rachunku oszczędnościowo - kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniowa, pod warunkiem, że wycofane oszczędności po okresie określonym w umowie o kredyt kontraktowy wydatkowane będą zgodnie z celami systematycznego oszczędzania.

W rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1995r o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego /Dz. U. 2000r Nr 98 poz. 1070 ze zm./, celami mieszkaniowymi służącymi zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy są :
1. nabycie, budowa, przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa domu albo lokalu mieszkalnego, stanowiącego oddzielną nieruchomość,
2. uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. remont domu albo lokalu, o którym mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem bieżącej konserwacji i odnowienia mieszkania,
4. spłata kredytu bankowego zaciągniętego na cele wymienione w pkt 1-3,
5. nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma być położony lokal mieszkalny kredytobiorcy.

Przeniesienie przez Panią uprawnień do rachunku oszczędnościowo-kredytowego nie spowoduje utraty praw do w/w ulgi. Wydatkowanie przez syna kwoty uzyskanej w wyniku cesji, dla zachowania praw do zastosowanej przez Panią ulgi, musi być dokonane na jeden z celów systematycznego oszczędzania w roku, w którym nastąpi jej wycofanie z kasy mieszkaniowej. Przychód z cesji uprawnień do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na rzecz osób trzecich nie podlega przepisom o podatku dochodowym, lecz przepisom o podatku od spadków i darowizn uregulowanym ustawą z dnia 28.07.1983r. (tj. Dz. U. z 1997r. Nr 16, poz. 89).
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy zwalnia się od podatku nabycie w drodze darowizny praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego przez małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo oraz osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z posiadaczem rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej, pod warunkiem przeznaczenia środków zgromadzonych na tym rachunku na cele mieszkaniowe.

Sprostowanie odpowiedzi przez Dyrektora Izby Skarbowej:
Dyrektor Izby Skarbowej co do zasady podziela stanowisko wyrażone przez urząd skarbowy, iż poniesione przez Panią uprawnień do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na rzecz Syna nie skutkuje utratą prawa do ulgi podatkowej o której mowa w wyżej powołanych przepisach.Dyrektor Izby Skarbowej zauważa jednocześnie, iż w odniesieniu do Pani Syna (dla zachowania przez Panią prawa do nabytej ulgi podatkowej) nie występuje obiwązek wydatkowania środków pieniężnych uzyskanych w drodze cesji uprawnień do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na cele wskazane przez Ustawodawcę w art. 8 ust. 2 usatwy z dnia 26 października 1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.