Pytanie:

Czy dofinansowanie do wypoczynku emerytów i rencistów podlega opodatkowaniu zryczał-towanym podatkiem dochodowym?

Pracodawca zamierza w 2004r. z funduszu świadczeń socjalnych i funduszu związków zawo-dowych wypłacić byłym pracownikom przebywającym na emeryturze lub rencie ekwiwalenty pie-niężne, stanowiące częściowy zwrot wydatków poniesionych przez nich na wypoczynek (kosztów przejazdu, dopłaty do wczasów).

Ocena prawna stanu faktycznego:

Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) od uzyskanych na terytorium Rze-czypospolitej Polskiej dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym sto-sunkiem pracy, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 - w wysokości 10 % należności.

Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. wolne od podatku do-chodowego są świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń otrzymy-wane przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich poprzednio z zakładami pracy stosun-kiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodo-wych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł.

Z powyższego zwolnienia wynika, iż nie wszystkie świadczenia pieniężne wypłacane emerytom są wolne od podatku dochodowego, a jedynie te wypłacane w zamian świadczeń rzeczowych, które są ich ekwiwalentem. Ekwiwalent w znaczeniu słownikowym to rzecz równa innej wartością, odpo-wiednik, równoważnik. Świadczeniami rzeczowymi zaś są świadczenia w naturze (nie w pieniądzu) tj. przykładowo paczki żywieniowe, bilety na imprezy sportowe, kulturalne, oświatowe, itp.

W takim rozumieniu wykupienie dla emeryta wczasów oraz biletu kolejowego byłoby również świadczeniem rzeczowym (w naturze). Zatem ekwiwalent pieniężny wypłacony w zamian tych świadczeń będzie korzystał na podstawie powołanego art.21 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. ze zwolnienia od podatku dochodowego do wysokości 2.280 zł.

Z przedmiotowego zwolnienia nie korzystają zaś wypłacane emerytom świadczenia pieniężne, które nie są ekwiwalentem (równoważnikiem) świadczeń rzeczowych. W tym przypadku wypłacana ryczałtowo wszystkim emerytom kwota tzw. "wczasów pod gruszą" bez względu na fakt czy eme-ryci korzystali ze zorganizowanego wypoczynku czy też nie - nie będzie korzystała ze zwolnienia, gdyż nie będzie odpowiednikiem czy równoważnikiem świadczenia rzeczowego jakim byłyby wy-kupione przez pracodawcę wczasy.

Wobec powyższego jeżeli w przedstawionym stanie faktycznym dopłaty do wypoczynku emerytów i rencistów oraz dopłaty do biletów stanowiły ekwiwalent wypłacony w zamian świadczeń rzeczo-wych (wczasów, biletów kolejowych) będą na podstawie wyżej powołanych przepisów do kwoty 2.280zł korzystały ze zwolnienia od podatku dochodowego. Jeśli zaś dopłaty te wypłacone zostały wszystkim ryczałtowo i nie stanowiły w powyższym znaczeniu równoważnika świadczenia rzeczo-wego, wówczas na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r., będą podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym 10% podatkiem dochodowym.