Istota interpretacji:

Czy dochody lub straty wynikające z odpłatnego zbycia tego portfela akcji (pochodne instrumentów finansowych) w tym wypadku, powinny być ujęte w rozliczeniu rocznym PIT 38 (art. 30 ust. 2) czy też w PIT 36L (art. 30b ust. 4) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na remoncie i budowie dróg. Jest obowiązany do prowadzenia ksiąg handlowych. W marcu 2007 r. zawarł z Bankiem, jako firma "...(...)" umowę "o zarządzanie indywidualnym portfelem instrumentów finansowych". Zakupił wtedy portfel akcji o wartości 5.000.000 zł. Bank do dnia dzisiejszego zarządza tym portfelem akcji.

Wszystkie operacje gospodarcze związane z tym "portfelem akcji" ujęte są w księgach firmy jako krótkoterminowe instrumenty finansowe. Koszty zarządzania tym "portfelem", nie zostały ujęte w kosztach uzyskania przychodu, tak za 2007 rok, jak i za 2008. W miesiącu kwietniu 2009 r. otrzymał PIT-8C, gdzie w rubryce 20 "nazwisko" wpisano: ...(...). Wymieniony PIT-8C, ujął w zeznaniu rocznym PIT-38, podobnie postąpił w 2007 roku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy dochody lub straty wynikające z odpłatnego zbycia tego portfela akcji (pochodne instrumenty finansowe) w tym wypadku, powinny być ujęte w rozliczeniu rocznym PIT 38 (art. 30b ust. 2), czy też w PIT-36L (art. 30b ust. 4) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem wnioskodawcy, dochody lub straty z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych powinny być ujęte w rozliczeniu rocznym PIT-36L, gdyż zgodnie z treścią przepisu art. 30b ust. 4, odpłatne zbycie następuje tutaj w wykonywaniu działalności gospodarczej, o czym świadczy przede wszystkim zawarta umowa z firmą wnioskodawcy, jako ..." (przedsiębiorcą), a nie z osobą fizyczną, jako osobą nie prowadzącą działalności gospodarczej. W świetle powyższego, informacje ujęte w druku PIT-8C, otrzymane z banku powinny być połączone z przychodami z jego firmy. Zdaniem wnioskodawcy, występuje tu analogia do opodatkowania odsetek od lokat firmowych, czy też udzielonych pożyczek, które to opodatkowane są nie odrębnie, ale łącznie z przychodami firmy.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam co następuje.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), wyszczególniono dwa odrębne źródła przychodów:

• pozarolniczą działalność gospodarczą,
• kapitały pieniężne i prawa majątkowe.
  
  

Podział ten ma istotny wpływ nie tylko na sposób prowadzenia dokumentacji finansowej, ustalenie podstawy opodatkowania, ale także na sposób opodatkowania dochodu i wysokość podatku.

Pozarolnicza działalność gospodarcza została zdefiniowana w przepisie art. 5a pkt 6 ww. ustawy jako działalność zarobkowa:

1. wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa,
2. polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
3. polegająca na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

-prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Natomiast przepis art. 17 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m. in.:

• należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (pkt 6 lit a),
• przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających (pkt 10).
  
  

Stosownie do treści art. 17 ust. 1b tej ustawy przychód określony w ust. 1 pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Przy ustalaniu wartości ww. przychodów stosuje się odpowiednio przepisy art. 19 (art. 17 ust. 2 ww. ustawy). Przy czym w myśl art. 5a pkt 13 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538).

Zgodnie z treścią tego przepisu instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

1. tytuły uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania,
2. instrumenty rynku pieniężnego,
3. finansowe kontrakty terminowe oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, umowy forward dotyczące stóp procentowych, swapy akcyjne, swapy na stopy procentowe, swapy walutowe,
4. opcje kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych, opcje na stopy procentowe, opcje walutowe, opcje na takie opcje, oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie,
5. prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od wartości oznaczonych co do gatunku rzeczy, określonych rodzajów energii, mierników i limitów wielkości produkcji lub emisji zanieczyszczeń (pochodne instrumenty towarowe),
6. inne instrumenty, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym na terytorium państwa członkowskiego lub są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie.
   
   

Umowa "o zarządzanie indywidualnym portfelem instrumentów finansowych" jest zawierana pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do posiadania Portfela o określonej wartości, a druga do podejmowania i realizacji decyzji inwestycyjnych na rachunek Klienta i w ramach Portfela (bez uzyskiwania każdorazowo zgody Klienta). W świetle powyższego przychody uzyskiwane przez wnioskodawcę z transakcji zawieranych w ramach Portfela uznać należy za przychody ze źródła przychodów określonego w wyżej wskazanym przepisie art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatek dochodowy od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, wynosi 19% uzyskanego dochodu.

W myśl art. 30b ust. 2 ww. ustawy, dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest: między innymi osiągnięta w roku podatkowym:

• różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14,
• różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.
  
  

Natomiast z brzmienia art. 30b ust. 4 wynika, iż przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli odpłatne zbycie papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej.

Dochodów, o których mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c (art. 30b ust. 5 ww. ustawy).

Przez zbycie papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych w wykonaniu działalności gospodarczej w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć prowadzenie działalności w zakresie kupna i sprzedaży papierów wartościowych lub (i) takich instrumentów. W sytuacji, gdy przedmiotem działalności gospodarczej jest inwestowanie w papiery wartościowe lub (i) pochodne instrumenty finansowe i podatnik dokonuje takich transakcji, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, uzyskany przychód (dochód) należy traktować jako przychód z wykonywanej działalności gospodarczej. Tak uzyskany przychód (dochód) podlega łącznemu opodatkowaniu z pozostałymi przychodami, w ramach wykonywanej działalności gospodarczej.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w 2007 roku wnioskodawca zawarł umowę "o zarządzanie indywidualnym portfelem instrumentów finansowych". Umowa ta zawarta została w ramach środków przedsiębiorstwa a operacje gospodarcze związane z zawarciem tej umowy ujęte są w księgach firmy. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie remontu i budowy dróg, zatem opisane we wniosku działania w ramach ww. umowy nie są podejmowane w wykonywaniu działalności gospodarczej. Aby działalność mogła być traktowana jako działalność gospodarcza, musi spełniać przesłanki wskazane w cytowanym na wstępie art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że musi być wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Niezależnie od tych warunków, w przypadku działalności obejmującej obrót papierami wartościowymi lub instrumentami finansowymi, w rozumieniu powołanej powyżej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, respektowane muszą być wymogi stawiane także i przez tę ustawę. Powołana ustawa reguluje zasady, tryb i warunki podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie obrotu papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi, prawa i obowiązki podmiotów uczestniczących w tym obrocie oraz wykonywanie nadzoru w tym zakresie.

Jednakże, gdy przedmiotem działalności podatnika nie jest inwestowanie w papiery wartościowe lub (i) pochodne instrumenty finansowe, ale podatnik inwestuje nadwyżki kapitału w pochodne instrumenty finansowe lub papiery wartościowe, przychód (dochód) uzyskany w ten sposób będzie traktowany jako przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany 19 % stawką podatku, na zasadach określonych w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast w sytuacji, gdy w wyniku realizacji ww. inwestycji wystąpi strata, jest ona stratą ze źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne.

W konsekwencji dochody uzyskiwane z tego tytułu, nie spełniają przesłanki negatywnej ujętej w cyt. art. 30b ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co oznacza iż nie mogą one być zaliczone do dochodów z działalności gospodarczej. Przepis art. 30b ust. 4 ww. ustawy, jak wynika z jego literalnego brzmienia, ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy obrót papierami wartościowymi lub (i) pochodnymi instrumentami finansowymi (realizacja praw z nich wynikających) jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Zatem osiągnięty przez wnioskodawcę przychód z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i winien zostać wykazany w zeznaniu rocznym PIT-38 na podstawie otrzymanej przez wnioskodawcę informacji PIT-8C. W konsekwencji nie podlega wykazaniu w zeznaniu rocznym PIT-36L wraz z pozostałym przychodami z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

W związku z powyższym stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.