Pytanie:

Czy od (niskich) kwot wynagrodzeń inkasentów należy pobierać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych?

Stan faktyczny:

Uchwałą rady miasta powołano inkasentów podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Inkasem objęto również podatek od psów i świadectwa pochodzenia zwierząt. W uchwale określono wysokość i formę wynagrodzenia za czynności inkasa. Jednocześnie ZUS odstąpił od poboru wszystkich składek ubezpieczeniowych od tychże wypłat dokonywanych inkasentom.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Zgodnie z treścią art. 13 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14., poz. 176 z późn.zm.) za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

W myśl generalnej zasady wyrażonej w treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wynagrodzenie inkasentów nie zostało wymienione wśród dochodów wolnych od opodatkowania na podstawie art. 21, 52 i 52a, jak również wśród dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.) zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności osobom określonym w art. 3 ust. 1, z tytułu działalności określonej m.in. w art. 13 pkt 6, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19 % należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz pomniejszonej o składki potrącone przez płatnika w danym miesiącu na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b). Płatnicy, o których mowa w art. (...) 41 ust. 1, na wniosek podatnika, obliczają i pobierają w ciągu roku wyższe zaliczki na podatek dochodowy (art. 41a ustawy z dnia 26 lipca 1991r.).

Zaliczkę od dochodów, o których mowa w ust. 1, obliczoną w sposób określony w tym przepisie, zmniejsza się, z zastrzeżeniem art. 27b ust. 1 pkt 2 i ust. 2, o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej przez płatnika, o którym mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, o czym stanowi art. 41 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991r.

Ponadto płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 1 - na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. - przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, przesyłając równocześnie deklaracje według ustalonego wzoru.

Reasumując, w przedstawionym stanie prawnym płatnik ma obowiązek w trakcie roku podatkowego obliczać, pobierać i odprowadzić na rachunek właściwego urzędu skarbowego miesięczne zaliczki na podatek dochodowy od całości wypłat dokonywanych inkasentom - według zasad i w terminach określonych w przytoczonych przepisach. Również w rozpatrywanym przypadku podatnik - jako płatnik - jest zobowiązany do dokonania powyższych czynności. Odstąpienie przez ZUS od poboru wszystkich składek ubezpieczeniowych od tychże wypłat, jak również kwestia niskiej wysokości wynagrodzeń płatników nie stanowią podstawy do zwolnienia płatnika z przedmiotowych obowiązków.