Pytanie:

W jaki sposób podatnik - jako płatnik - powinien prawidłowo obliczać podatek dochodowy od wypłat wynagrodzeń osobie fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia?

Stan faktyczny:

Podatnik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą zatrudnia osobę fizyczną na podstawie umowy zlecenia.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn.zm.) za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

1. osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
2. właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością

• z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.

Koszty uzyskania przychodów z tytułu działalności wykonywanej osobiście na podstawie umowy zlecenia określa się w wysokości 20% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód (art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r.).

W myśl art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności osobom określonym w art. 3 ust. 1, z tytułu działalności określonej m.in. w art. 13 pkt 8, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19 % należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz pomniejszonej o składki potrącone przez płatnika w danym miesiącu na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b).

Płatnicy, o których mowa w art. (...) 41 ust. 1, na wniosek podatnika, obliczają i pobierają w ciągu roku wyższe zaliczki na podatek dochodowy (art. 41a ustawy z dnia 26 lipca 1991r.).

Zaliczkę od dochodów, o których mowa w ust. 1, obliczoną w sposób określony w tym przepisie, zmniejsza się, z zastrzeżeniem art. 27b ust. 1 pkt 2 i ust. 2, o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej przez płatnika, o którym mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, o czym stanowi art. 41 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991r.

Należy zauważyć, że płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od wypłaconych należności z tytułu umów o dzieło lub umów zlecenia, o których mowa m.in. w art. 13 pkt 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r.).

Ponadto płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 1 - na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. - przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, przesyłając równocześnie deklaracje według ustalonego wzoru.

Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym podatnik - jako płatnik - ma obowiązek w trakcie roku podatkowego obliczać, pobierać i odprowadzić na rachunek właściwego urzędu skarbowego miesięczne zaliczki na podatek dochodowy od wypłat dokonywanych osobie fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia - według zasad i w terminach określonych w przytoczonych przepisach, przekazując równocześnie deklarację według ustalonego wzoru (PIT-4).

Ponadto stosownie do treści art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy ci są obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa:

1. w art. 3 ust. 1, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika - imienne informacje o wysokości dochodu, sporządzone według ustalonego wzoru (PIT-8B),
2. w art. 3 ust. 2a, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych - imienne informacje o wysokości przychodu, sporządzone według ustalonego wzoru, również gdy płatnik w roku podatkowym sporządzał i przekazywał informacje w trybie przewidzianym w ust. 4 (IFT-1R).

W razie zaprzestania przez płatnika prowadzenia działalności przed 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym, płatnik przekazuje te informacje w terminie do dnia zaprzestania działalności.