Pytanie:

Czy przychody adwokata z tytułu ustanowienia obrony z urzędu lub pełnomocnictwa, w wyniku przyznawanej przez sądy powszechne bezpłatnej pomocy prawnej powinny być traktowane jako przychody z wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej ?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że prowadzi Pani kancelarię adwokacką. W związku z wykonywaniem pracy adwokata sąd lub prokurator w 2004 r. zlecał Pani obowiązek świadczenia pomocy prawnej z urzędu. Za wykonywaną pracę otrzymywała Pani wynagrodzenie. Jako podmiot gospodarczy wystawiała Pani faktury VAT. W związku z tym pyta Pani czy otrzymywane wynagrodzenie w wartości netto powinna Pani księgować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, a w konsekwencji tego, czy dokonać stosownej korekty rozliczenia rocznego za 2004 r. w związku z informacjami PIT 11/8B wystawionymi przez płatników.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłami przychodu są:

- działalność wykonywana osobiście,

- pozarolnicza działalność gospodarcza.

Przychody z działalności wykonywanej osobiście zostały określone w art. 13 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast pozarolnicza działalność gospodarcza została określona w art. 5a pkt 6 ustawy. Zgodnie z art. 5a pkt 6 pozarolniczą działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzona we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Przepis art. 13 pkt 6 ustawy stanowi, że za przychody z działalności wykonywanej osobiście (o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2) uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

Przychody adwokatów z tytułu świadczenia z urzędu (na zlecenie sądu) pomocy prawnej, należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście jako przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podobne stanowisko zostało opublikowane w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 4 września 2002 r. Nr PB5/KD-033-317-2122/02 (publ. Biuletyn Skarbowy 2002/5/14). Ponadto jak podkreślano w powołanym wyjaśnieniu, nie ma przeszkód, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą równocześnie wykonywały na zlecenie sądu określone czynności i osiągały z tego tytułu przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 ustawy.

W związku z powyższym przychodów tych nie księguje Pani w podatkowej księdze przychodów i rozchodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie rozlicza je Pani w zeznaniu podatkowym jako przychody z działalności wykonywanej osobiście na podstawie prawidłowych informacji uzyskanych od płatników. Stosownie do powyższego wyjaśnienia powinna Pani dokonać korekty zeznania podatkowego, jeżeli zachodzi taka potrzeba.