Pytanie:

Co jest dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych ?

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach działając na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami) w odpowiedzi na zapytanie znak: 2004/10/00212 z dnia 06.10.2004 r., uzupełnione pismem z dnia 27.10.2004 r. znak: 2004/10/00953 dotyczące przekształcenia spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wyjaśnia:

Przekształcenie spółki jawnej w spółkę kapitałową odbywa się na zasadach wynikających z art. 551 § 1 ustawy z dnia 15 września 2002 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zmianami). Natomiast zgodnie z przepisem zawartym w art. 552 Kodeksu spółek handlowych, spółka przekształcona staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru. Jest to tzw. dzień przekształcenia. Jednocześnie Sąd rejestrowy z urzędu wykreśla z rejestru spółkę przekształconą. Z powyższego wynika, iż spółka jawna kończy swój byt prawny w dniu wykreślenia jej z Krajowego Rejestru Sądowego.

Wysokość kapitału zakładowego i udziałów w spółce z o. o. określa art. 154 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że:
- kapitał zakładowy spółki powinien wynosić, co najmniej 50.000 zł a wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 zł.

O ile kapitał zakładowy spółki z o. o. stanowi podstawę jej odpowiedzialności wobec wierzycieli i jest gwarancją wypłacalności spółki kapitałowej to kapitał rezerwowy (zapasowy) jest źródłem finansowania aktywów przez spółkę w okresie jej działalności. Kapitał ten tworzony nieobligatoryjnie stanowi rezerwę spółki wspomagającą i zarazem stabilizującą jej działalność.

Tworzenie kapitału rezerwowego może nastąpić z:
- zysku netto po dokonaniu odpisów na obowiązkowe obciążenia (podatek dochodowy od osób prawnych),
- dopłat wspólników wnoszonych na zasadach określonych w art. 177-179 Kodeksu spółek handlowych.

Nie jest, więc możliwe jak to wynika z zamierzeń Jednostki, aby już w momencie tworzenia spółki z o. o. przekazać część kapitału własnego spółki jawnej na kapitał zapasowy.

Natomiast podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o. o. zgodnie z Kodeksem spółek handlowych może nastąpić:
1) poprzez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych udziałów (art. 257 § 2 Kodeksu spółek handlowych) i objęcie podwyższenia wartości istniejących udziałów lub objęcie nowych udziałów przez dotychczasowych wspólników (art. 258 Kodeksu spółek handlowych)
2) uchwałę wspólników o zmianie umowy spółki przeznaczając na ten cel środki z kapitału zapasowego lub kapitałów (funduszy) rezerwowych utworzonych z zysku spółki - podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki (art. 260 § 1 Kodeksu spółek handlowych).

Wspólnicy spółki podejmując uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego z kapitału zapasowego powinni określić wartość, o którą zostanie podwyższony kapitał zakładowy oraz sposób finansowania zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od dochodu wspólników, tzn. czy wspólnicy dokonują wpłaty należnego podatku, czy tez kwota należnego podatku zostanie pokryta ze środków spółki jako zmniejszenie kapitału zapasowego utworzonego z czystego zysku co stanowi dla wspólników dochód z tytułu wypłaty z zysku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami) źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu tym podatkiem są kapitały pieniężne.

Za przychody z kapitałów pieniężnych, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub w spółdzielni.

U osoby fizycznej zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami) - dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału w tym także:
- pkt 3 - wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej,
- pkt 4 - dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego, a w spółdzielniach dochód przeznaczony na podwyższenie funduszu udziałowego oraz dochód stanowiący równowartość kwot przekazaną na ten kapitał (fundusz) z innych kapitałów (funduszy) osoby prawnej.

Stosownie do art. 30a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy od uzyskanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej dochodów (przychodów) dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a. Podatek pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania przychodu - ust. 6 art. 30a.

Przepisy art. 41 ust. 4 i art. 42 ust. 1 nakładają na płatnika (spółkę) obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego i przekazania go, w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został pobrany podatek - na rachunek urzędu skarbowego właściwego według siedziby płatnika, bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy podatnik nie posiada siedziby.

W terminie przekazania podatku płatnik jest obowiązany sporządzić i przesłać urzędowi skarbowemu informację PIT-8A.

Dochodów z tego tytułu nie łączy się z dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 stosownie do art. 30a ust. 7 tej ustawy.

Należy podkreślić, iż w przypadku przekazania środków z kapitału zapasowego, pochodzących z zysku spółki na kapitał zakładowy ma zastosowanie przepis art. 41 ust. 5. Zgodnie z tym przepisem w razie przeznaczenia dochodu na powiększenie kapitału zakładowego płatnicy pobierają zryczałtowany podatek dochodowy w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego o dokonaniu wpisu o podwyższenie kapitału zakładowego.

Odpowiedzi udzielono w oparciu o obowiązujący obecnie - w 2004 r. stan prawny.

Równocześnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach podkreśla, że stosownie do art. 14a § 1 i § 2 ustawy Ordynacja Podatkowa organ podatkowy udziela informacji w oparciu o istniejący stan faktyczny dotyczący podatnika - nie rozstrzyga o skutkach podatkowych zdarzeń przyszłych (hipotetycznych) i nie zajmuje się doradztwem podatkowym.