Istota interpretacji:

Czy wypłata tego typu odszkodowania podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony m.in. następujący stan faktyczny:

Gmina dokonuje wypłaty odszkodowań na rzecz osób fizycznych, z tytułu niedostarczenia lokali socjalnych dla osób posiadających prawomocne orzeczenie sądowe orzekające eksmisje z uprawnieniem do lokalu socjalnego. Odszkodowanie wypłacane jest na podstawie ugody sądowej stanowiącej podstawę do comiesięcznej wypłaty odszkodowania w kwocie 450 zł, która to kwota w skali roku daje ogólną kwotę w wysokości 5 400 zł. W związku ze stałym pobytem strony wnioskującej poza granicami kraju – pomimo faktu, że posiada meldunek na pobyt stały w miejscowości J. – wskazała ona numer rachunku bankowego należący do jej pełnomocnika, który przebywa na terenie kraju. Zgodnie ze zgłoszoną dyspozycją odszkodowanie przelewane jest na rachunek pełnomocnika.

W uzupełnieniu wnioskodawca wskazał, iż z dokumentów jakie posiada wynika, że wskazana osoba w momencie zawarcia ugody sądowej przebywała poza granicami Polski (tj. we Francji). Na obecną chwilę wnioskodawca nie dysponuje informacjami, z których w jednoznaczny sposób wynikałoby, że osoba wskazana we wniosku przebywa na terenie Rzeczpospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym oraz czy posiada ona na terytorium naszego kraju centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Od czasu postępowania sądowego z osobą wskazaną we wniosku wnioskodawca nie prowadził dalszej korespondencji, w związku z tym nie posiada aktualnej wiedzy o jej obecnym miejscu zamieszkania

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy wypłata tego typu odszkodowania podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych...

Czy należy sporządzić informację PIT dla strony wnioskującej o wypłatę odszkodowania oraz właściwego urzędu skarbowego...

Komu należy przekazać informację PIT w celu jej ujęcia w rozliczeniu rocznym, w przypadku przekazania odszkodowania na rachunek bankowy pełnomocnika...

Jaka jest właściwość Naczelnika urzędu skarbowego, względem osoby przebywającej poza granicami kraju w sytuacji, gdy posiada ona meldunek na pobyt stały w miejscowości J...

Wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowe odszkodowania traktowano w myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51 poz. 307) jako zwolnione z opodatkowania. Wynika to wprost z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm.).

W uzupełnieniu wnioskodawca wskazał, iż w myśl art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, jeżeli Gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Należy podkreślić, iż odpowiedzialność odszkodowawcza Gminy wobec właściciela lokalu za niedostarczenie lokalu socjalnego osobie uprawnionej do takiego lokalu na mocy wyroku orzekającego eksmisję nie jest odpowiedzialnością subsydiarną do obowiązku tej osoby wynikającego z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. W praktyce najczęściej o wypłatę tego typu odszkodowania zwracają się osoby prawne. Wypłaty przedmiotowych roszczeń odbywają się wtedy na podstawie wystawionych przez nie not obciążeniowych, w których jednoznacznie określają iż przedmiotowe odszkodowania podlegają zwolnieniu z tytułu podatku VAT. Sprawa natomiast komplikuje się w przypadku wypłat odszkodowań na rzecz osób fizycznych. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010r. Nr 51 poz. 307) wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia jeśli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku wypłaty odszkodowania z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego osobie wskazanej w wyroku sądowym, która została pozbawiona tytułu prawnego do tegoż lokalu. W konsekwencji zdaniem wnioskującego w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego wypłacane stronom odszkodowanie z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, zdaniem wnioskodawcy, brak jest obowiązku sporządzania informacji PIT dla tych osób.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawcy w zakresie skutków podatkowych wypłaty osobie fizycznej przebywającej za granicą odszkodowania z tytułu niedostarczenia przez Gminę lokalu socjalnego osobie eksmitowanej. W pozostałej części wniosku wydane są odrębne rozstrzygnięcia – w tym m.in. również to dotyczące sformułowanego pytania w zakresie właściwości Naczelnika urzędu skarbowego.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

• określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
• odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
• odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
• odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
• odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
• odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
• odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
  
  

Należy jednak podkreślić, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy objęte są tylko te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawca dokonuje wypłaty odszkodowania na rzecz osoby fizycznej, z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego dla osoby posiadającej prawomocne orzeczenie sądowe orzekające eksmisję z uprawnieniem do lokalu socjalnego. Odszkodowanie wypłacane jest na podstawie ugody sądowej stanowiącej podstawę do comiesięcznej wypłaty odszkodowania w kwocie 450 zł, która to kwota w skali roku daje ogólną kwotę w wysokości 5 400 zł. W związku ze stałym pobytem strony wnioskującej poza granicami kraju – pomimo faktu, że posiada meldunek na pobyt stały w miejscowości J. – wskazała ona numer rachunku bankowego należący do jej pełnomocnika, który przebywa na ternie kraju. Zgodnie ze zgłoszoną dyspozycją odszkodowanie przelewane jest na rachunek pełnomocnika.

Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Z przepisu art. 417 § 1 ww. Kodeksu cywilnego wynika, iż za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.

Jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa (art. 417 § 2 Kodeksu cywilnego).

Jeszcze raz należy podkreślić, iż zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęte są tylko te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Tym samym wypłacane przez wnioskodawcę odszkodowanie osobie przebywającej za granicą z tytułu niedostarczenia przez Gminę lokalu socjalnego osobie eksmitowanej, nie jest odszkodowaniem korzystającym z ww. zwolnienia. Powołane bowiem powyżej przepisy – art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 417 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, do którego odsyła ww. art. 18 ust. 5 – regulują tylko możliwość wystąpienia strony o odszkodowanie, nie określają jednak wprost jego wysokości, a także nie wskazują zasad ustalania odszkodowania.

Jednocześnie wskazać należy, iż wypłacona kwota odszkodowania stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 tej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jak dowodzi użycie sformułowania "w szczególności", definicja źródeł przychodów ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. Z przychodem z innych źródeł mamy zatem do czynienia w każdym przypadku, kiedy podatnik osiąga korzyść majątkową.

Stosownie zaś do art. 42a ww. ustawy osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Reasumując wskazać należy, iż przedmiotowe odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. W konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł, a wnioskodawca obowiązany jest do sporządzenia informacji PIT-8C dla strony otrzymującej odszkodowanie (właściciela lokalu) oraz właściwego urzędu skarbowego. Jeśli właściciela lokalu reprezentuje pełnomocnik to informację PIT-8C należy przesłać pełnomocnikowi.

Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.