Pytanie:

Czy po śmierci jednego z małżonków drugi może kontynuować stosować zasadę kontynuacji amortyzacji środków trwałych?

W dniu 07.09.2005r żona Podatnika zmarła , natomiast współmałżonek prowadzi dotychczasową działalność gospodarczą samodzielnie. W dniu 08.09.2005r został sporządzony remanent. Postępowanie spadkowe nie zostało zakończone.

Wątpliwość Wnioskodawcy sprowadza się do ustalenia, czy Podatnik może kontynuować dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych wykorzystywanych do celów prowadzonej działalności gospodarczej.

W opinii Wnioskodawcy, w zaistniałej sytuacji Podatnik ma prawo do kontynuacji odpisów amortyzacyjnych od wykorzystywanych w działalności gospodarczej środków trwałych.

Z przedstawionego na wstępie stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą wspólnie z małżonką na imię obojga małżonków na podstawie jednego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez zawierania umów spółki.

W myśl art.22 a ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz./U. Nr 14,poz.176 z późn.zm) za środki trwałe uważa się stanowiące własność lub współwłasnośc podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1. budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
2. maszyny, urządzenia i środki transportu,
3. inne przedmioty

- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art.23a pkt.1 ustawy.

W świetle art.22 g ust.11 ustawy, w razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku; zasada ta nie ma zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie.

Stosownie do art.22g ust.12 ustawy w razie zmiany formy prawnej, a także połączenia albo podziału podmiotów dokonywanych na podstawie odrębnych przepisów - wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji (wykazie podmiotu o zmienionej formie prawnej, podzielonego albo połączonego.

W myśl art. 22g ust.13 ustawy przepis wymieniony w art. 22g ust.12 stosuje się odpowiednio w razie:

1. podjęcia działalności przez podmiot po przerwie trwającej nie dłużej niż 3 lata
2. zmiany formy prawnej prowadzonej działalności polegającej na połączeniu lub podziale dotychczasowych podmiotów albo zmiany wspólników spółki nie będącej osobą prawną,
3. zmiany działalności wykonywanej samodzielnie przez jednego lub odrębnie przez każdego z małżonków na działalność wykonywaną na imię obojga małżonków
4. zmiany działalności wykonywanej na imię obojga małżonków na działalność wykonywaną prze jednego lub odrębnie przez każdego z małżonków
5. zmiany działalności wykonywanej samodzielnie przez jednego z małżonków na działalność wykonywaną samodzielnie przez drugiego z małżonków

- jeżeli przed przerwą lub zmianą składniki majątku były wprowadzone do ewidencji (wykazu).

Z kolei art.22g ust 15 ustawy stanowi, iż w razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze spadku lub darowizny, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią a wartością składników mienia, nie będących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art.97 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r Nr 8,poz.60 ze zm.) spadkobiercy podatnika z zastrzeżeniem §2 ustawy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

W myśl §2 jeżeli na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

Z powyższych przepisów wynika, że wartość początkową składnika majątku trwałego ustala się w proporcji do udziału we własności tego składnika oraz, że spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, o ile nastąpi przyjęcie spadku.

Uwzględniając powyższe oraz okoliczność, iż w niniejszej sprawie postępowanie spadkowe nie zostało zakończone, w ocenie organu podatkowego Podatnik wykorzystując obecnie dotychczasowe środki trwałe (wykorzystywane przez współmałżonków w prowadzonej działalności gospodarczej) nie może dokonywać odpisów amortyzacyjnych od tych środków na zasadzie kontynuowania odpisów. Podatnikowi będzie natomiast przysługiwało prawo dokonywania dalszych odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, ustalonej w proporcji w jakiej pozostaje udział podatnika we współwłasności tych składników majątku.

W związku z powyższym postanowiono jak na wstępie.