Pytanie:

W marcu 2005 r. rozpoczęłam dziaalność gospodarczą i zakupiłam kasę fiskalną o wartości ponad 3.500,00 zł, która stanowi środek trwały w mojej firmie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami skorzystałam z ulgi na zakup kasy w wysokości 50% wartości netto i wystąpiłam do Urzędu o zwrot tej kwoty w 4 równych ratach. Ustalając wartość początkową środka trwałego (kasy fiskalnej) do amortyzacji przyjęłam 50% wartości netto kasy powiększone o 50% podatku VAT naliczonego, którego nie odliczyłam od podatku VAT naliczonego i od takiej wartości dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Postąpiłem tak uważając, że skoro 50% wartości kasy zostało mi zwrócone, to wydatek ten nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, a skoro nie jest kosztem, nie mam prawa do odliczenia podatku VAT od tej kwoty. Czy wartość początkowa kasy fiskalnej do celów amortyzacji winna stanowić 100% wartości kasy, czy tylko 50% wartości netto plus nieodliczone 50% podatku naliczonego VAT?

Artykuł 23 ust. 1 pkt 45 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t. jedn. Dz. U. Nr 14 z 2000 r. poz. 176 z późn. zm.) stanowi, iż nie uważa się za koszt uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 22a-22o, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Zasada ta jednak w przypadku kas fiskalnych nie ma zastosowania.

W kwestii zaliczenia do przychodów z działalności gospodarczej zwrotu kwoty z tytułu zakupu kasy rejestrującej, Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 23 grudnia 1997 r. Nr PO3-MD-722-767-7259/97 wyjaśniło: "Zastosowanie ulg (odliczeń części kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących) w podatku od towarów i usług nie wpływa na wartości początkowe kas rejestrujących, zgodnie z przepisami (...). Powyższe odliczenia od podatku należnego VAT nie będą również stanowiły przychodów dla celów podatku dochodowego."

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t. jedn. Dz. U. Nr 14 z 2000 r. poz. 176 z późn. zm.), nie uważa się za koszty uzyskania podatku od towarów i usług, z tym, że jest kosztem uzyskania przychodów podatek naliczony:

- jeżeli podatnik zwolniony jest od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odsprzedaży towarów i usług zwolnionych od podatku od towarów i usług,

- w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Stosownie do przepisów art. 22F ust. 1 w/w ustawy o podatku dochodowym podatnicy, z wyjątkiem tych, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość obejmują likwidację majątku nie prowadzą działaności gospodarczej, dokonują odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 22a ust. 1 i 2 pkt 1-3 oraz w art. 22b.

Zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, która stanowi podstawę obliczenia odpisów amortyzacyjnych określa art. 22g ustawy podatkowej.

Stosownie do przepisów art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym, za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się: w razie nabycia w drodze kupna - cenę ich nabycia.

W myśl art. 22g ust. 3 za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obnizenie kwoty naleznego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.

Powyższe oznacza, że wykorzystanie ulgi nie zmniejsza wartości początkowej kasy rejestrującej. Do ustalenia wartości początkowej środka trwałego, jakim jest kasa przyjmuje się więc całą wartość netto (bez podatku VAT) jeśli podatek od zakupu podlegał odliczeniu.