Pytanie:

Jak ustalić wartość początkową środków trwałych?

W dniu 05.07.2005 roku, w związku z podziałem majątku spółki, została spisana, w formie aktu notarialnego, umowa o zniesienie współwłasności pomiędzy Panem X i byłym wspólnikiem. Zgodnie z aktem notarialnym podatnik został wyłącznym właścicielem dwóch maszyn hafciarskich o wartości 43.000,00 zł i 28.000,00 zł. Obie maszyny były uprzednio amortyzowane w spółce cywilnej. Od 01.07.2005 roku ww. wprowadził obie maszyny do ewidencji środków trwałych swojej firmy z zamiarem ich amortyzowania.

Zdaniem podatnika, wartość początkową ww. maszyn w tym przypadku stanowić powinna kwota określona w akcie notarialnym, tj.43.000,00 zł i 28.000,00 zł - zgodnie z art.22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższy przepis stanowi, że za wartość początkową środków trwałych uważa się w razie nabycia w drodze kupna - cenę ich nabycia. Przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie nastąpił tutaj zakup środków trwałych, lecz podatnik stał się wyłącznym właścicielem maszyn w wyniku zniesienia współwłasności pomiędzy nim a wspólnikiem w związku z likwidacją spółki cywilnej.

Stosownie do treści art. 22g ust.12 i 13 ustawy z dnia 26.07.1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ( j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz.176 ze zm.), w razie zmiany formy prawnej, a także połączenia albo podziału podmiotów dokonywanych na podstawie odrębnych przepisów - wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji (wykazie) podmiotu o zmienionej formie prawnej, podzielonego albo połączonego.

Przepis ten stosuje się odpowiednio w razie:

1. podjęcia działalności przez podmiot po przerwie trwającej nie dłużej niż 3 lata,
2. zmiany formy prawnej prowadzonej działalności, polegającej na połączeniu lub podziale dotychczasowych podmiotów albo zmianie wspólników spółki nie będącej osobą prawną,
3. zmiany działalności wykonywanej samodzielnie przez jednego lub odrębnie przez każdego z małżonków na działalność wykonywaną na imię obojga małżonków,
4. zmiany działalności wykonywanej na imię obojga małżonków na działalność wykonywaną przez jednego lub odrębnie przez każdego z małżonków,
5. zmiany działalności wykonywanej samodzielnie przez jednego z małżonków na działalność wykonywaną samodzielnie przez drugiego z małżonków

- jeżeli przed przerwą lub zmianą składniki majątku były wprowadzone do ewidencji (wykazu).

Przepis ten nie jest właściwy w przedmiotowej kwestii z racji tego, że przewiduje on kontynuację amortyzacji w przypadku zmiany formy prawnej prowadzonej działalności polegającej na łączeniu lub podziale dotychczasowych podmiotów gospodarczych albo zmianie wspólników spółki nie mającej osobowości prawnej. Ponieważ tego typu przekształcenie nie miało miejsca w niniejszej sprawie, przepis ten nie znajduje tutaj zastosowania.

Zatem gdy podatnik po likwidacji spółki cywilnej nadal kontynuuje swoją odrębną działalność gospodarczą i przeniósł środki trwałe, które uprzednio stanowiły środki trwałe w spółce cywilnej (której był udziałowcem) do swojej własnej działalności to wycena środków trwałych winna odbyć się z uwzględnieniem ich wartości rynkowej.

Wobec powyższego, w momencie wprowadzenia przedmiotowych środków trwałych do ewidencji środków trwałych w indywidualnej działalności podatnika, powinny być zastosowane unormowania zawarte w art. 22g ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Stosownie do ww. przepisu za wartość początkową środków trwałych uważa się w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.