Pytanie:

Jakie są zasady zaliczania w ciężar kosztów uzyskania przychodów podatku od towarów i usług ?

W odpowiedzi na pismo z dnia 16.12.2004 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach informuje, że w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) stwierdzono, że w przypadkach określonych w art. 28 ust. 3, 4, 6, 7 w/w ustawy podatnikiem z tytułu importu usług jest zawsze krajowy usługobiorca, jeżeli jest nim podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT UE zgodnie z art. 97 wspomnianej ustawy, czyli w Polsce.

Zatem gdy nabywca (usługobiorca) wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów podał dla tej czynności świadczącemu tę usługę podatnikowi spoza Polski Nr identyfikacyjny VAT UE nadany w Polsce - miejscem opodatkowania tej usługi jest Polska, a do rozliczenia podatku zobligowany jest krajowy usługobiorca z tytułu importu usług (art. 28 ust. 3 w/w ustawy w związku z art. 17 ust. 2 i 4).

W opisanej przez spółkę sytuacji mamy do czynienia w świetle w/w przepisów z importem usług. W przypadku eksportu towarów wysyłanych przez spółkę "K" - czyli wywozu towarów z Polski poza obszar Unii Europejskiej - mamy do czynienia z międzynarodową usługą transportu towarów (towar jest przewożony z miejsca nadania w Polsce do portu, następnie transportem morskim do Chile). Z art. 83 ust. 1 pkt 23 ustawy wynika, że do usług transportu międzynarodowego stosuje się stawkę 0% VAT.

Zgodnie z art. 83 ust. 3 pkt 1 przez usługi transportu międzynarodowego, o których mowa w ust. 1 pkt 23 rozumie się przywóz lub inny sposób przemieszczenia towarów z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium wspólnoty. Nadmienia się, iż w § 4b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11.10.2004 r. (Dz. U. Nr 224, poz. 2277) zmieniające rozporządzenie w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku świadczenia usług transportu międzynarodowego środkami transportu morskiego lub lotniczego opodatkowanych wg stawki 0% - miejscem świadczenia tych usług jest terytorium kraju. Zatem transport towarów do Chile będzie opodatkowany zgodnie z w/w przepisami wg stawki 0%.

Reasumując podatnik dokonując importu usług wystawia fakturę wewnętrzną, w której wykazuje kwotę podatku i podatek wynikający z tej faktury rozlicza w deklaracji jako podatek należny. Jednocześnie kwotę tego podatku wpisuje w deklaracji jako podatek naliczony podlegający odliczeni (ogólna zasada określona w art. 86 ust. 11 w/w ustawy).

W wyżej opisanym przypadku faktura wewnętrzna będzie wystawiona na całą usługę transportową, fracht morski i usługi dodatkowe w stawce VAT 0%.

W zakresie podatku dochodowego kwestie zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów regulują przepisy art. 22 i 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Z definicji kosztów zawartej w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że kosztami uzyskania przychodu są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym, że jest kosztem uzyskania przychodów:
a) podatek naliczony:
- jeżeli podatnik zwolniony jest od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odsprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług,
- w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej,
b) podatek należny w przypadku:
- importu usług, jeżeli nie stanowi on podatku naliczonego w rozumieniu odrębnych przepisów,
- przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami.

Reasumując, podatnicy podatku VAT ewidencjonują koszty bez podatku VAT, czyli wg wartości netto z uwzględnieniem w/w przepisów.
Koszty transportu obcego towarów handlowych należy ewidencjonować w kolumnie 11 podatkowej księgi przychodów.