Pytanie:

Zawarto umowę leasingu finansowego, na mocy której firma leasingowa wystawia faktury VAT, w których osobno wyszczególnione są część kapitałowa i część odsetkowa raty leasingowej. Czy z uwagi na to, że podatkowa księga prowadzona jest zgodnie z art. 22 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), należy część odsetkową z wystawionej faktury z dnia 30.12.2004 r., z datą sprzedaży 30.12.2004 r. i terminem płatności 10.01.2005 r. zaksięgować w koszty w miesiącu grudniu, jako część raty leasingowej dotyczącej miesiąca grudnia 2004 r., czy też w momencie zapłaty, czyli w styczniu 2005 r. traktując ratę leasingu kapitałowego jak odsetki od zobowiązań, które stają się kosztem w momencie zapłaty na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym?

Zgodnie z art. 23f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) do przychodów finansującego i odpowiednio do kosztów uzyskania przychodów korzystającego nie zalicza się opłat, o których mowa w art. 23b ust. 1 cyt. wyżej ustawy, w części stanowiącej spłatę wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

1) umowa leasingu została zawarta na czas oznaczony,
2) suma ustalonych w umowie leasingu opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych,
3) umowa zawiera postanowienie, że odpisów amortyzacyjnych w podstawowym okresie umowy leasingu dokonuje korzystający.

Zgodnie z ust. 2 cyt. art. 23f, jeżeli wysokość kwoty spłaty wartości środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych przypadających na poszczególne opłaty nie jest określona w umowie leasingu, ustala się ją proporcjonalnie od okresu trwania tej umowy.

W związku z powyższym korzystający zalicza do kosztów uzyskania przychodów dokonywane przez siebie opłaty, ale tylko w części przewyższającej spłatę wartości przedmiotu umowy. Natomiast finansujący zalicza tę część opłaty do przychodów - art. 14 ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (... przychody należne określone na dzień, w którym należności wynikające z tych umów stają się wymagalne).

Powołany natomiast przez Podatnika art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy naliczonych, lecz nie zapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).

Do odsetek mają zastosowanie wymienione w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych następujące przepisy regulujące zasady ich opodatkowania, a mianowicie:

- art. 14 ust. 3 pkt 2 stanowiący, iż do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów).

Odpowiednio koszty uzyskania przychodów z tytułu odsetek określają:

- art. 23 ust. 1 pkt 32, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz nie zapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym od pożyczek (kredytów).

Reasumując - podatnicy prowadzący księgi podatkowe w sposób określony w art. 22 ust. 5 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zasada memoriału), raty leasingowe winni zaliczać do kosztów uzyskania przychodów w roku (w okresie), którego dotyczą.