Pytanie:

Kiedy powinny być zaksięgowane w koszty uzyskania przychodów koszty poniesione w 2005 r. a dotyczące roku 2004 w przypadku, gdy z dniem 01.01.2005 r. podatnik zakłada księgi rachunkowe (przekroczenie poziomu 800 000 EURO) w miejsce prowadzonej zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatkowej księgi przychodów i rozchodów ?

Jak wynika z wniosku w 2004 r. koszty uzyskania przychodów księgowane były w podatkowej księdze przychodów i rozchodów zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), tj. w momencie ich poniesienia. Ponieważ jak Pan podniósł, w 2004 r. osiągnięty przychód przekroczył 800.000 EURO, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.) zobowiązany był Pan do zaprowadzenia z dniem 1.01.2005 r. księgi rachunkowej. Mając na uwadze powyższe, zgodzić się trzeba z tezą, że zmiana prowadzonych ksiąg uniemożliwia zaksięgowanie w pozycji księgi przychodów i rozchodów kosztów poniesionych w 2005 r., a dotyczących 2004 r. Inaczej bowiem koszty te zostałyby potraktowane na zasadzie memoriału.

Zasadnym zatem jest zastosowanie w tej konkretnej sytuacji przepisu art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym jeżeli zarachowanie kosztu nie jest możliwe, jest on potrącalny w roku, w którym został poniesiony. W związku z tym koszty dotyczące:

1. faktur wystawionych z datą stycznia 2005 r. za usługi telekomunikacyjne i energię elektryczną dotyczących częściowo miesiąca grudnia 2004 r. i stycznia 2005 r. (zapłata nastąpi w 2005 r.)
2. faktur wystawionych z datą stycznia 2005 r. za rozmowy telefoniczne dotyczące tylko miesiąca grudnia 2004 r. (zapłata nastąpi w 2005 r.)
3. składek ZUS dotyczących wynagrodzeń pracowników za miesiąc XII 2004 r. a zapłaconych w miesiącu styczniu 2005 r.
4. opłat za emisję spalin za IV kwartał 2004 r. zapłaconych w miesiącu styczniu 2005 r.
powinny być ujęte w księgach w styczniu 2005 r.