Istota interpretacji:

Jak zgodnie z art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalić dla celów podatkowych wartość składników przedsiębiorstwa w postaci należności z tytułów dostaw i usług, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, innych świadczeń dochodzonych na drodze sądowej i innych oraz z tytułu podatków i ceł, w przypadku odpłatnego zbycia akcji objętych w zamian za to przedsiębiorstwo?

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z dnia 12 sierpnia 2011r. Znak: IBPBII/2/415-895/11/AK wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 25 sierpnia 2011r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza wnieść aportem przedsiębiorstwo do nowoutworzonej spółki komandytowo-akcyjnej. Wnioskodawca przewiduje, że w przyszłości dokona odpłatnego zbycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej objętych w zamian za wkład w postaci ww. przedsiębiorstwa.

Zgodnie z księgami rachunkowymi przedsiębiorstwa prowadzonymi w oparciu o ustawę o rachunkowości, w chwili wniesienia aportu bilans przedsiębiorstwa będzie obejmował w szczególności następujące aktywa i pasywa:

• aktywa przedsiębiorstwa:
  • wartości niematerialne i prawne,
  • grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntów,
  • środki trwałe,
  • środki trwałe w budowie,
  • zapasy,
  • należności krótkoterminowe,
  • inwestycje krótkoterminowe,
  • krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe,
• pasywa przedsiębiorstwa:
  • zobowiązania krótkoterminowe,
  • rozliczenia międzyokresowe.
  
  
  

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

W jaki sposób należy obliczyć wartość składników przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku odpłatnego zbycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej objętych w zamian za to przedsiębiorstwo...

Jak zgodnie z art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalić wartość należności:

1. z tytułów dostaw i usług, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń, dochodzonych na drodze sądowej, innych,
2. z tytułu podatków i ceł

-dla celów podatkowych...

Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnione z podatku dochodowego są przychody z tytułu przeniesienia własności składników majątku będących przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną, w tym wnoszonych do takiej spółki składników majątku otrzymanych przez podatnika w następstwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki.

W myśl art. 22 ust. 1k ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, w drodze wkładu niepieniężnego (aportu), wartość poszczególnych składników majątku, wchodzących w skład przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, ustala się:

1. w wysokości wartości początkowej, określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podmiotu wnoszącego wkład - w przypadku składników zaliczonych do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych;
2. w wysokości przyjętej dla celów podatkowych i wynikającej z ksiąg podatkowych podmiotu wnoszącego wkład na dzień nabycia - w przypadku pozostałych składników.
   
   

W przypadku zaś zbycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej objętych w zamian za aport w postaci przedsiębiorstwa u zbywającego akcje zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek dochodowy będzie wynosił 19% uzyskanego dochodu, którym stosownie do art. 30b ust. 2 pkt 1 ustawy jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14.

Z powołanego art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika natomiast, że w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg i ewidencji, o których mowa w art. 24a ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji), wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie - oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, który w art. 551definiuje przedsiębiorstwo, jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5. koncesje, licencje i zezwolenia;
6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8. tajemnice przedsiębiorstwa;
9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
   
   

W myśl art. 5a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć w ustawie jest mowa o składnikach majątkowych - oznacza to aktywa w rozumieniu ustawy o rachunkowości pomniejszone o przejęte długi funkcjonalnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy, o ile długi te nie zostały uwzględnione w cenie nabycia, o której mowa w art. 22g ust. 3.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem wnioskodawcy, ustalając wartość przedsiębiorstwa należy uwzględnić wielość aktywów wchodzących w jej skład i ustalić ich wartość w taki sposób, w jaki byłby ustalany koszt uzyskania przychodów przy ich zbyciu.

Jednocześnie, jako pomniejszenie kosztu (zwiększenie przychodu) powinny być ujęte zobowiązania przejęte przez spółkę komandytowo-akcyjną, do której został wniesiony aport (zobowiązania stanowiące element przedsiębiorstwa).

Zdaniem wnioskodawcy, ustalając wartość przedsiębiorstwa należy, zatem ustalić wartość poszczególnych aktywów i zobowiązań w przedstawiony poniżej sposób oraz mieć na uwadze przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

I tak, wartość należności:

1. z tytułów dostaw i usług, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń, dochodzonych na drodze sądowej, innych - powinna być ustalona w wartości nominalnej, z pominięciem odpisów aktualizujących, które nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz tej części należności, która wynika z naliczonych odsetek,
2. z tytułu podatków i ceł nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów.
   
   

Przez pojęcie wartości nominalnej wnioskodawca rozumie wartość danego dobra, usługi lub innej rzeczy wynikającą z dokumentu źródłowego, wyrażoną w wartości nominału – pieniądzu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Niniejsza interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wyłącznie w zakresie sposobu ustalenia dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa w postaci należności, w przypadku odpłatnego zbycia akcji objętych w zamian za to przedsiębiorstwo. W pozostałym zakresie wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie – oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 551ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,
5. koncesje, licencje i zezwolenia,
6. patenty i inne prawa własności przemysłowej,
7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne,
8. tajemnice przedsiębiorstwa,
9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
   
   

Z kolei art. 552Kodeksu cywilnego stanowi, iż czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

W związku z powyższym w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu Kodeksu cywilnego mogą wchodzić także inne składniki majątkowe, niewymienione w cyt. wyżej przepisie art. 551ustawy Kodeks cywilny. Katalog składników (elementów) przedsiębiorstwa, o których mowa w tym przepisie nie ma charakteru zamkniętego, o czym świadczy użycie sformułowania "w szczególności".

Zatem w przypadku zawarcia m.in. umowy wniesienia przedsiębiorstwa do spółki komandytowo-akcyjnej, przedmiotem tego wniesienia są wszelkie składniki majątkowe funkcjonalnie związane z tym przedsiębiorstwem o ile na podstawie tej umowy bądź przepisów szczególnych, nie zostały wyłączone z tego wniesienia. Przedsiębiorstwo obejmuje zatem zarówno składniki materialne, jak i niematerialne, a także zobowiązania.

W momencie wniesienia aportem do spółki komandytowo-akcyjnej składników majątku stanowiących przedsiębiorstwo a wykorzystywanych przez podatnika w prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej i objęcia akcji tej spółki w zamian za to przedsiębiorstwo, dochodzi do zbycia przez podatnika na rzecz spółki składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa i powstania u niego przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże przychód ten podlega zwolnieniu z opodatkowania tym podatkiem. W myśl bowiem art. 21 ust. 1 pkt 50b ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody z tytułu przeniesienia własności składników majątku będących przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną, w tym wnoszonych do takiej spółki składników majątku otrzymanych przez podatnika w następstwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki. W takim zatem przypadku - objęcia akcji w spółce niebędącej osobą prawną w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa - moment powstania przychodu podatkowego jest odroczony do czasu zbycia akcji objętych w ten sposób.

Zgodnie bowiem z treścią art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)–c). Natomiast za przychody z kapitałów pieniężnych w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (m.in. akcji).

Zatem zbycie przez podatnika akcji spółki komandytowo-akcyjnej, objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa powoduje powstanie po jego stronie przychodu z kapitałów pieniężnych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcji), w momencie ich zbycia.

Stosownie do treści art. 30b ust. 1 ww. ustawy od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Zgodnie natomiast z art. 30b ust. 2 pkt 1 ww. ustawy dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14, osiągnięta w roku podatkowym.

Z powyższych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika zatem, że w przypadku odpłatnego zbycia papierów wartościowych, do których zalicza się m.in. akcje, koszty uzyskania przychodów ustala się na dzień ich zbycia, w zależności od sposobu nabycia tych akcji – albo na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 albo art. 22 ust. 1f lub ust. 1g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy prawa przewidują bowiem, że akcje w spółce m.in. komandytowo-akcyjnej mogą być obejmowane za wkład pieniężny czyli gotówkę bądź za wkład niepieniężny. Natomiast w zależności od rodzaju wkładu, w zamian za który obejmowane są akcje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje odrębne sposoby ustalenia kosztów uzyskania przychodów w razie zbycia tych akcji.

Jak zostało wskazane we wniosku wnioskodawca zamierza dokonać odpłatnego zbycia akcji nowoutworzonej spółki komandytowo-akcyjnej, które obejmie w zmian za wkład niepieniężny (aport) w postaci przedsiębiorstwa.

W takim przypadku - zbycia akcji objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa - koszty uzyskania przychodu należy ustalić w oparciu o art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg i ewidencji, o których mowa w art. 24a ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji), wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia.

W myśl natomiast art. 24a ust. 1 ustawy osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej "księgą", z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-22o.

Wątpliwość wnioskodawcy budzi jednak fakt w jaki sposób dla celów podatkowych należy ustalić wartość poszczególnych składników przedsiębiorstwa wnoszonego do spółki komandytowo-akcyjnej, o której mowa w art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a stanowiącą koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, objętych w zamian za to przedsiębiorstwo.

Jak wynika z powyższych przepisów, w sytuacji odpłatnego zbycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej objętych w zamian za aport w postaci przedsiębiorstwa kosztem uzyskania przychodu, zgodnie z art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie dla wnioskodawcy przyjęta dla celów podatkowych wartość poszczególnych składników przedsiębiorstwa, ustalona w oparciu o księgi i ewidencje tego przedsiębiorstwa wniesionego do spółki komandytowo-akcyjnej, określona na dzień objęcia akcji, nie wyższa jednak niż wartość nominalna z dnia objęcia.

Przepis art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wskazuje zatem, że koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa winna stanowić przyjęta dla celów podatkowych wartość poszczególnych składników tego przedsiębiorstwa, wynikająca z ksiąg i ewidencji przedsiębiorstwa wniesionego do spółki komandytowo-akcyjnej, określona na dzień objęcia akcji, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia. Ustawodawca nie pozostawił zatem dowolności w sposobie ustalania kosztów, lecz jednoznacznie przesądził, że wartość składników przedsiębiorstwa ma być wartością przyjętą dla celów podatkowych a więc ustaloną na podstawie ustawy podatkowej i winna wynikać z ksiąg i ewidencji przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 24a ust. 1 ustawy na dzień objęcia akcji, a także nie może przekraczać ich wartości nominalnej.

Jednym ze składników majątku przedsiębiorstwa, klasyfikowanym do grupy aktywów, które wnioskodawca zamierza wnieść do nowoutworzonej spółki komandytowo-akcyjnej są należności. Zatem zgodnie z tym, co wskazał ustawodawca w art. 22 ust. 1f pkt 2 ustawy, przyjęta dla celów podatkowych wartość ww. składników, wynikająca z ksiąg i ewidencji, o których mowa w art. 24a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzonych przez wnoszone przedsiębiorstwo, określona na dzień objęcia akcji będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci tego przedsiębiorstwa. Wartość ta, ustalona na potrzeby określenia wysokości kosztu uzyskania przychodu, w przypadku należności z tytułu dostaw i usług, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń, dochodzonych na drodze sądowej i innych winna być zatem wartością nominalną wyrażoną w kwocie zapłaty – ustaloną kwotą należnych jednostce środków pieniężnych – z pominięciem należności, które nie zostały zaliczone jako koszt uzyskania przychodu, czyli odpisanych jako przedawnione oraz należności odpisanych jako nieściągalne (z wyjątkiem uprzednio zarachowanych jako przychody należne) a także z pominięciem odpisów aktualizujących (z wyjątkiem odpisów aktualizujących wartość należności, określonych w ustawie o rachunkowości, które były zaliczone do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona). Ponadto wartość należności należy ustalić również z pominięciem naliczonych od tych należności, ale niezapłaconych odsetek. Wartość należności należy określić na dzień objęcia akcji. Natomiast wartość należności z tytułu podatków i ceł nie może być uwzględniona jako koszt uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia akcji spółki komandytowo-akcyjnej objętych w zamian za przedsiębiorstwo a zatem nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów z tytułu tego zbycia.

Tym samym stanowisko wnioskodawcy w zakresie sposobu ustalenia dla celów podatkowych wartości należności należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.