Istota interpretacji:

Czy prowizja od kredytu, który ostatecznie nie został wykorzystany stanowi koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym. Dla celów prowadzonej działalności gospodarczej nabył budynek biurowy. Zapłata ceny nastąpiła w przeważającej części z kredytu bankowego. Kredyt bankowy pierwotnie zaciągnął w Banku Z., opłacając w dniu podpisania umowy, tj. w dniu 22 grudnia 2008r. prowizję z tego tytułu. Uruchomienie kredytu miało nastąpić w kilku transzach, przypadających od stycznia 2009r. (kiedy to miało nastąpić notarialne nabycie budynku) do marca 2010r. W związku z pogarszającą się sytuacją gospodarczą sprzedawca budynku już po podpisaniu przez wnioskodawcę umowy kredytowej, lecz przed terminem zawarcia transakcji dotyczącej budynku, uznał jednak, że ratalna spłata jego należności w świetle trudnych do przewidzenia okoliczności wynikających z kryzysu stanowi istotne zagrożenie dla jego przyszłej sytuacji finansowej i zażądał jednorazowej spłaty ceny w całości w dniu podpisania aktu notarialnego. Wnioskodawca wystąpił zatem do Banku Z. o zmianę warunków zawartej umowy kredytowej. Bank wyraził zgodę, jednak podobnie jak szereg innych banków w kraju, które drastycznie podniosły oprocentowanie kredytów, zażądał wyższej o połowę marży kredytowej (oprocentowanie kredytu ustalono bowiem w oparciu o stopę WIBOR 1M plus marża banku).

Wnioskodawca nie wyraził na to zgody i skorzystał z oferty innego banku, który udzielił mu tego kredytu na znacznie lepszych warunkach. W dniu otrzymania kredytu w tym banku ponownie opłacił prowizję od kredytu. Prowizję tę uznał za element ceny nabycia środka trwałego oraz częściowo także prawa wieczystego użytkowania gruntu związanego z budynkiem.

Prowizja zapłacona od kredytu przyznanego przez Bank Z. nie została mu zwrócona. Wartość utraconej prowizji jest wielokrotnie mniejsza niż korzyści w postaci niższych odsetek od kredytu oraz innych opłat związanych z prowadzeniem konta w nowym banku w całym okresie kredytowania. Zmiana kredytodawcy była zatem racjonalna i ekonomicznie uzasadniona.

Wnioskodawca nie jest zobowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów i opłaca podatek dochodowy w formie tzw. podatku liniowego (art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w opisanym stanie faktycznym prowizja od kredytu, który ostatecznie nie został wykorzystany stanowi koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym prowizja od kredytu, który ostatecznie nie został wykorzystany, stanowi koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zmiana kredytodawcy była bowiem ekonomicznie uzasadniona, gdyż koszty z tego tytułu poniesione były znacznie niższe niż przyszłe korzyści w postaci niższych odsetek od kredytu oraz innych opłat na rzecz nowego kredytodawcy. Tym samym należy uznać, że poniesiony wydatek stanowi koszt pośrednio związany z przychodami w rozumieniu art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto tego rodzaju wydatki nie zostały wymienione w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zawartym w art. 23 ust. 1 tej ustawy. Równocześnie prowizja ta nie powinna zdaniem wnioskodawcy stanowić elementu ceny nabycia budynku, skoro ostatecznie kredyt z tego banku nie został na ten cel wykorzystany.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz interpretacjach indywidualnych wydawanych przez właściwe organy w trybie przepisów ordynacji podatkowej wynika, że nawet straty np. z tytułu kar umownych za zerwanie umowy z przyczyn leżących po stronie podatnika stanowią koszt uzyskania przychodów, jeżeli podatnik udowodni, że działanie to było racjonalne ekonomicznie i w wyniku takiej decyzji osiągnie on wyższe przychody, czy też zmniejszy koszty, inaczej mówiąc - w wyniku chwilowego zmniejszenia dochodu podatkowego wykaże znacznie wyższy dochód podatkowy w przyszłości. Wnioskodawca uważa, iż w jego przypadku sytuacja jest zdecydowanie bardziej klarowna. Odstąpienie od umowy z Bankiem nastąpiło bowiem nie w wyniku ponownej oceny wcześniej podpisanej umowy (nie można zatem powiedzieć, że podpisując tę umowę zachował się nieracjonalnie), lecz w wyniku podwyższenia żądanej ceny usługi banku (odsetek od kredytu) w rezultacie zmiany przez sprzedającego warunków transakcji, która miała być sfinansowana kredytem. Ta zmiana warunków umowy spowodowana zaś była zrozumiałymi obawami sprzedającego co do bezpieczeństwa spływu jego należności w sytuacji narastającego kryzysu gospodarczego.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Aby zatem dany wydatek mógł zostać zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodu musi spełniać łącznie następujące przesłanki:

• musi być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu;
• nie może być wymieniony w art. 23 ww. ustawy, wśród wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów;
• musi być należycie udokumentowany.
  
  

Generalnie przyjmuje się, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie poniesione racjonalnie uzasadnione wydatki, poza enumeratywnie wskazanymi w ustawie, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Mogą to być więc koszty bezpośrednio lub pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami.

Należy przy tym podkreślić, iż obowiązek jednoznacznego wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a przychodem uzyskanym z działalności, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła tego przychodu – każdorazowo spoczywa na podatniku. Przy czym koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu uzyskiwano oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób, gwarantujący bezpieczne funkcjonowanie tego źródła. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu nie dopuszczenia do utraty źródła przychodu w przyszłości.

Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 pkt 33 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek, prowizji i różnic kursowych od pożyczek (kredytów) zwiększających koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji.

Z powyższych przepisów wynika, iż warunkiem uznania za koszt uzyskania przychodów, prowizji od kredytu jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego między zaciągniętym kredytem, a przychodem z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ww. ustawy oraz fakt ich zapłacenia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawca nabył dla celów prowadzenia działalności gospodarczej budynek biurowy, którego zakup w przeważającej części został sfinansowany zaciągniętym kredytem. Przy czym wnioskodawca nie wykorzystał na ten cel zaciągniętego pierwotnie kredytu, od którego w dniu podpisania umowy opłacił prowizję, lecz skorzystał z usług innego banku oferującego korzystniejsze warunki kredytowe.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż zapłacona prowizja od kredytu, który ostatecznie nie został wykorzystany, nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż brak jest związku pomiędzy tym wydatkiem a przychodami uzyskiwanymi z tej działalności, bowiem zakupiony budynek biurowy został sfinansowany z kredytu zaciągniętego w innym banku.

Nie sposób również powiązać poniesienia powyższego wydatku z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

Zapłacona prowizja od kredytu, z którego nie sfinansowano zakupu budynku biurowego nie może również stanowić elementu ceny jego nabycia w świetle treści art. 22g ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.

W świetle powołanych przepisów i w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego stanowisko wnioskodawcy, jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, 43-300 Bielsko-Biała, ul. Traugutta 2a.