Istota interpretacji:

50% koszty uzyskania przychodów z tytułu praw autorskich na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z przepisami ustaw: o wynalazczości, Prawo własności przemyslowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 15 kwietnia 2008 r. została zasądzona na rzecz Wnioskodawcy kwota od X S.A. w Ś.. Sprawa sądowa dotyczyła wynagrodzenia dla twórców patentu z tytułu korzystania z wynalazku przez X w okresie od 1 stycznia 1999 r do 31 grudnia 2006 r.

Wnioskodawca wyjaśnia, że jest współtwórcą projektu racjonalizatorskiego "(…)", który uzyskał ochronę patentową pod nr (…). Działalność racjonalizatorska Zainteresowanego nie była wpisana w zakres Jego obowiązków służbowych, a pracowniczy projekt wynalazczy nie został dokonany w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Wnioskodawca nie zawierał umowy o przeniesienie własności projektu wynalazczego, jak również umowy o dzieło, czy zlecenia na wykonanie projektu racjonalizatorskiego. Zgodnie z art. 98 ustawy o wynalazczości twórcy przekazali pracowniczy projekt wynalazczy do korzystania pracodawcy. Pracodawca decyzją z dnia 22 sierpnia 1997 r. przyjął pracowniczy projekt wynalazczy do korzystania. Art. 98a ust. 2 ustawy o wynalazczości zobowiązywał pracodawcę do wypłaty wynagrodzenia w przypadku korzystania z wynalazku, do którego przejął prawo na podstawie art. 98 ust. 2.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawcy przysługują 50% koszty uzyskania przychodu od zasądzonej na Jego rzecz kwoty, która jest wynagrodzeniem dla twórcy wynalazku za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę, gdy przedsiębiorcy przysługuje prawo do patentu na podstawie art. 98 ust. 2 ustawy o wynalazczości...

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 98 ust. 2 ustawy o wynalazczości w przypadku przekazania przez twórców pracowniczego projektu wynalazczego do korzystania przedsiębiorcy, przejście prawa do wynalazku następuje z dniem zgłoszenia wynalazku przedsiębiorcy pod warunkiem przyjęcia go przez przedsiębiorcę do korzystania w terminie jednego miesiąca, chyba, że strony ustalą inny termin. W ocenie Zainteresowanego prawomocny wyrok NSA w Katowicach nr ISA/Ka 1281/01, który rozpatrywał tezę a nie indywidualną sprawę, orzekł, że do sytuacji wynikających z art. 98 ust. 2 mają zastosowanie przepisy art. 22 ust. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i upoważniają do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów od zasądzonej kwoty. Zainteresowany nadmienia, że ww. prawomocne orzeczenie NSA wiąże nie tylko strony ale i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe - art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), wynagrodzenie otrzymane przez Wnioskodawcę stanowi przychód z praw majątkowych. Za przychody z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. W treści cyt. przepisu użycie zwrotu "w szczególności" oznacza przykładowe wyliczenie tylko kilku rodzajów praw majątkowych. Zatem możliwe jest zaliczenie do tego źródła przychodów także innych praw, nigdzie w ustawie nie wymienionych.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż przedmiotowa należność stanowi przychód z praw majątkowych na podstawie art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych.

Natomiast uregulowania zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczące kosztów uzyskania przychodów przysługujących twórcom projektów wynalazczych, należy rozpatrywać w kontekście przepisów o własności przemysłowej, określających status prawny twórców projektów wynalazczych w zakresie prawa do uzyskania patentu, prawa ochronnego oraz prawa do wynagrodzenia.

Sposób opodatkowania przychodów wynalazcy uzależniony jest od warunków, w jakich wynalazek został dokonany oraz w jakiej formie uzyskiwane są przychody.

Zdaniem tut. organu uregulowania zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczące kosztów uzyskania przychodów przysługujących twórcom projektów wynalazczych, należy rozpatrywać w kontekście przepisów o własności przemysłowej, określających status prawny twórców projektów wynalazczych w zakresie prawa do uzyskania patentu, prawa ochronnego oraz prawa do wynagrodzenia.

Status prawny twórców wynalazku w zakresie m.in. prawa do uzyskania patentu oraz prawa do wynagrodzenia regulują aktualnie przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r. (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117). Jednak zgodnie z art. 315 ust. 1 i 2 tej ustawy do praw w zakresie wynalazków i projektów racjonalizatorskich istniejących w dniu wejścia w życie tej ustawy oraz stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Tak więc w przedmiotowej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (t. j. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117, ze zm.).

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy prawo do uzyskania patentu na wynalazek przysługuje twórcy.

Stosownie do art. 20 ust. 2 tej ustawy prawo do patentu na wynalazek dokonany przez twórcę w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy albo realizacji innej umowy przysługuje pracodawcy, chyba że strony ustaliły inaczej. Z kolei, w myśl przepisu art. 20 ust. 3 ustawy o wynalazczości, w przypadku dokonania wynalazku przez twórcę przy pomocy przedsiębiorcy, przedsiębiorcy temu przysługuje prawo korzystania z wynalazku we własnym zakresie. Strony mogą jednak ustalić - w umowie o udzieleniu pomocy - że prawo do uzyskania patentu na taki wynalazek przysługuje w całości lub w części przedsiębiorcy.

Jeszcze jedną sytuację, w której prawo do patentu przysługuje innej osobie niż twórca reguluje art. 98 ustawy o wynalazczości. Zgodnie z jej brzmieniem twórca wynalazku, któremu przysługuje prawo do patentu, może przenieść to prawo za uzgodnioną zapłatą na rzecz przedsiębiorcy lub przekazać wynalazek do korzystania przez tego przedsiębiorcę. Jeżeli to nastąpi, przejście prawa do patentu następuje z dniem zgłoszenia wynalazku przedsiębiorcy, pod warunkiem przejęcia go przez tego przedsiębiorcę do korzystania w terminie jednego miesiąca od daty zgłoszenia, chyba że strony ustalą inny termin.

W opinii tut. organu przedstawione uregulowania prawne dotyczą przysługującego twórcy pierwotnego prawa do uzyskania patentu oraz prawa do jego przeniesienia. Wobec powyższego powołany przez Wnioskodawcę, we wniosku przepis art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnosi się do tych sytuacji, w których wypłata wynagrodzenia twórcy projektu wynalazczego wiąże się z zawarciem umowy przenoszącej prawo własności tego projektu. Wtedy to, zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, przysługują koszty uzyskania przychodów z tytułu zapłaty za przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego, topografii, układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego przez pierwszego właściciela - w wysokości 50% uzyskanego przychodu.

Jednakże, jak wynika z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego, przedmiotowe wynagrodzenie jest wynagrodzeniem należnym twórcom za korzystanie przez pracodawcę z wynalazku, na podstawie art. 98a ustawy o wynalazczości.

Stosownie do treści art. 98a ust. 1 ustawy o wynalazczości twórca wynalazku ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę, gdy przedsiębiorcy temu przysługuje prawo do patentu zgodnie z przepisami art. 20 ust. 2 lub art. 98 ust. 2 albo prawo do korzystania z wynalazku na podstawie art. 20 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli strony nie umówiły się inaczej.

Wynagrodzenie powyższe ustala przedsiębiorca w słusznej proporcji do korzyści uzyskanych przez niego z wynalazku (art. 98a ust. 2 ustawy o wynalazczości).

Z powyższych przepisów wyraźnie wynika, iż ustawodawca rozróżnił dwie sytuacje. Jedną jest przejście lub przeniesienie prawa własności wynalazku na osobę inną niż twórca, w związku z czym twórcy może przysługiwać wynagrodzenie z tego tytułu. Odrębną kwestią jest natomiast wynagrodzenie przysługujące twórcy z tytułu późniejszego korzystania przez pracodawcę z wynalazku.

W oparciu o przedstawiony stan faktyczny, stwierdzić należy, że przedmiotowe wynagrodzenie nie stanowi zapłaty za przeniesienie praw. Wypłacane jest ono bowiem zgodnie z art. 98a ustawy o wynalazczości, jako wynagrodzenie za korzystanie z wynalazku.

Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów określa się w zryczałtowanej wysokości 50% uzyskanego przychodu jedynie w odniesieniu do przychodów:

1. z tytułu zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego, topografii układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego przez pierwszego właściciela,
2. z tytułu opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania projektu wynalazczego, topografii układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną,
3. z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami.

Przepis art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnosi się do tych sytuacji, w których wypłata wynagrodzenia twórcy projektu wynalazczego wiąże się z zawarciem umowy przenoszącej prawo własności tego projektu. Wtedy to, zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, przysługują koszty uzyskania przychodów z tytułu zapłaty za przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego, topografii, układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego przez pierwszego właściciela - w wysokości 50% uzyskanego przychodu.

Mając na względzie przytoczone przepisy prawne oraz stan faktyczny przedstawiony we wniosku, Zainteresowanemu nie przysługują 50% koszty uzyskania przychodów z tytułu wynagrodzenia za prawa autorskie z uwagi na fakt, iż nie doszło do zawarcia umowy przenoszącej prawo własności do tego projektu.

Natomiast w odniesieniu do wymienionego przez Wnioskodawcę prawomocnego wyroku NSA w Katowicach, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdza co następuje.

Art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższy przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu nim określonych podmiotów, którymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie.

Związanie prawomocnym orzeczeniem dotyczy każdego nowego postępowania, jednak tylko w zakresie danej sprawy. Moc wiążąca rozstrzygnięcia jest związana z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Zmiana choćby jednego z elementów tego stosunku stwarza inną sprawę.

W świetle powyższego zasadnym jest więc twierdzenie, że powołane przez Wnioskodawcę we wniosku orzeczenie sądowe, nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.