Pytanie:

Czy można zaliczyć raty leasingowe do kosztów uzyskania przychodów przez osobę przejmującą prawa i obowiązki wynikające z umowy leasingu na podstawie cesji umowy leasingu ?

Zagadnienia związane z opodatkowaniem stron umowy leasingu zostały uregulowane w rozdziale 4a (art. 23a do 23l) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 23 a pkt 1 cyt. ustawy, przez umowę leasingu rozumie sie umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana dalej finansującym, oddaje do odpłatnego użytkowania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie zwanej dalej korzystającym, podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty.

Skutki podatkowe umów leasingu zależą od tego, jakie warunki zostały ustalone w umowie. W omawianej sytuacji należy rozpatrywać zmianę do umowy w świetle przepisów art. 23 b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu użytkowania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszty uzyskania przychodów korzystającego jeżeli umowa spełnia następujące warunki:

1. została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40 % normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości, oraz
2. suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym nie regulują wprost skutków podatkowych zmiany stron umowy leasingu. Wspólnik spółki jawnej przejął na podstawie cesji umowy leasingowej tylko prawa i obowiązki dotychczasowego leasingobiorcy na gruncie prawa cywilnego nie zaś podatkowego. Nie można umową cywilnoprawną przenieść uprawnień (przywilejów) podatkowych. Ich sukcesję normują bowiem przepisy rozdziału 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) i tylko we wskazanych tam sytuacjach może nastąpić przejęcie praw i obowiązków na gruncie prawa podatkowego. W takiej sytuacji należy uznać, że umowa nie spełnia wymogów zawartych w art. 23 b ust. 1 ustawy. Zatem w analizowanej sprawie ma zastosowanie przepis art. 23 l ustawy, który stanowi, że do opodatkowania stron umowy zawartej na czas nieoznaczony lub oznaczony, lecz nie spełniającej warunków określonych w art. 23 b ust. 1 stosuje się przepisy, o których mowa w art. 11, 22 i 23 ustawy dla umów najmu i dzierżawy.

Generalna zasada kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów została zawarta w art. 22 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Taka regulacja oznacza, że możliwość zaliczenia określonego wydatku - nie wyłączonego z mocy przepisu art. 23 omawianej ustawy - do kosztów uzyskania przychodów zależna jest od wykazania przez podatnika istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem jako następstwo tego wydatku. Art. 23 ust. 1 ustawy nie wymienia wśród wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów kosztów odpowiadających wartości już spłaconych rat leasingowych w przypadku gdy korzystający dokona cesji umowy na osobę trzecią.

Zatem jeżeli przedmiot umowy wykorzystywany jest na potrzeby działalności gospodarczej i ponoszone wydatki związane z zawarciem i realizacją cesji umowy leasingowej mają związek z uzyskaniem przychodu, to stanowią one koszt uzyskania przychodu.Wobec powyższego, należy uznać stanowisko zajęte w tej sprawie w części dotyczącej podstawy prawnej uznania rat leasingowych za koszty uzyskania przychodów - za nieprawidłowe.