Pytanie:

Czy można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisanej jako nieściągalną, uprzednio zarachowaną jako przychód należny ? Wierzytelności wynikają z niezapłaconych faktur za lata 2003-2005. W stosunku do dłużnika podatnik wystąpił na drogę postępowania sądowego w celu wyegzekwowania należnych kwot. W roku 2005 w trybie nakazowym podatnik otrzymał wyroki Sądu, które po uprawomocnieniu skierował do postępowania egzekucyjnego. W dniu 21.12.2005 Komornik Skarbowy umorzył postępowanie egzekucyjne, albowiem dłużnik nie posiada żadnego majątku, z którego egzekucja mogłaby być prowadzona.

Podatnik stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 20 w związku z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) przysługuje mu prawo do zarachowania w koszty uzyskania przychodów należności odpisanej jako nieściągalnej mimo, iż należność pochodzi z lat 2003-2004 uprawdopodobnienie nieściągalności nastąpiło w roku 2005, w związku z czym spisana w straty należność jest kosztem podatkowym roku 2005.

Rozpatrując wniosek Podatnika Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź - Widzew zauważa, co następuje:

W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 22 cyt. ustawy kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. W przepisie art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawodawca wskazał, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem takich wierzytelności nieściągalnych, które uprzednio na podstawie art. 14 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została uprawdopodobniona.

Jednocześnie w tym miejscu należy podkreślić, iż istotne znaczenie dla podatku dochodowego ma szybkość z jaką podmiot podejmuje działania w celu odzyskania swoich należności. Ustawodawca w art. 23 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy wykluczył bowiem z kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisane jako przedawnione, tj. takie, które na skutek upływu czasu nie mogą być wyegzekwowane z majątku dłużnika (zgodnie z art. 554 k.c., roszczenia z tytułu sprzedaży towarów, dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, przedawniają się z upływem 2 lat ).

Wykładnia tego przepisu wskazuje jednoznacznie, że warunkiem zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne jest łączne spełnienie następujących warunków:
a. wierzytelność musi być uznana za przychód należny zgodnie z art. 14 przedmiotowej ustawy, oraz nie może być przedawniona,
b. nieściągalność wierzytelności musi być uprawdopodobniona.

Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Podatnika we wniosku. wynika, że pierwszy z warunków, tj. uznanie wierzytelności za przychód należny w świetle zapisu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został spełniony.

Natomiast kwestia uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności została uregulowana w przepisie art. 23 ust. 2 cyt. ustawy, który stanowi ,że za wierzytelnośc,i o których mowa w ust. 1 pkt 20 ustawy, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:
1. postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo
2. postanowieniem sądu o:
a. oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub
b. umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność, o której mowa w lit.a), lub c.ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo
3. protokołem sporządzonym przez podatnika stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

Z analizy wymienionego przepisu wynika, że aby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności nieściągalne podatnik musi ich nieściągalność udokumentować w jednej z form wymienionych w tym przepisie. Ustawodawca jednoznacznie określił rodzaj dokumentów jakimi należy udokumentować nieściągalność wierzytelności, aby mogły być zaliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodów.Normujący postępowanie egzekucyjne Kodeks postępowania cywilnego nie zna - jako odrębnego typu kategorii postanowień o nieściągalności. Należy jednak przyjąć, że postanowienie o nieściągalności w rozumieniu przepisów podatkowych, to takie postanowienie, z którego treści w sposób jednoznaczny wynika, że dłużnik nie ma majątku, z którego mogłaby być egzekwowana wierzytelność.

Stanowisko takie wyraziło Ministerstwo Finansów w piśmie Nr PO 4/BA-722-930/96 z dnia 25.05.1997r., zgodnie z którym (...) ?aby wierzytelność mogła być uznana za stratę w rachunku podatkowym, z treści wydanego w ramach postępowania egzekucyjnego postanowienia organu egzekucyjnego powinien wynikać fakt braku majątku dłużnika na zaspokojenie określonej wierzytelności? (...)

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujący stan prawny, stwierdzić należy, iż w ww sprawie został spełniony warunek określony w przepisach art. 23 ust. 1 pkt 20 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. wierzytelność została na podstawie art. 14 cyt. ustawy zaliczona do przychodów należnych, oraz udokumentowana nieściągalność tejże wierzytelności datowanym na dzień 21.12.2005r. postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w następstwie stwierdzenia, iż zobowiązany nie posiada majątku (art. 59 §2 ustawy z dnia 17.06.1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji -Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.).

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia.