Pytanie:

Jak opodatkować podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychód uzyskany przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki cywilnej?

Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdza co następuje:

Zgodnie z art. 14b § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie o którym mowa w art. 14a § 4 jeżeli uzna, że zażalenie wniesione przez podatnika, płatnika lub inkasenta zasługuje na uwzględnienie. Z powyższej regulacji wynika, iż organ odwoławczy ma prawo zmienić bądź uchylić postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji tylko wówczas, gdy uzna zażalenie podatnika za zasługujące na uwzględnienie.W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie może uznać zażalenia podatnika za zasługujące na uwzględnienie, ale również nie podziela stanowiska zajętego w tej sprawie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w ... z następujących powodów.Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rozliczeniem się ustępującego wspólnika ze spółką cywilną. Zgodnie z art. 871 ustawy z dn. 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia - wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Ponadto występującemu wspólnikowi wypłaca się w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników jaka odpowiada stosunkowi w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.
Przychodów tych nie można uznać za przychody z działalności gospodarczej, ponieważ podatnik nie otrzymuje ich w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w związku z wystąpieniem ze spółki. Zdaniem organu odwoławczego nie jest to także przychód z praw majątkowych.Stosownie bowiem do postanowień art. 18 ustawy z dn. 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Majątkowe prawo podmiotowe to wg Encyklopedii Prawa pod red. Urszuli Kaliny-Prasznic, (wyd. CH Beck, Warszawa 1999 r., s. 500 i nast.), jako pojęcie prawa cywilnego definiuje się poprzez wskazanie następujących elementów - jest to sfera możliwości postępowania (działania i zaniechania) podmiotu określonego stosunku prawnego, wynikająca z treści (tworzących te treść uprawnień i powiązanych z nimi funkcjonalnie obowiązków) tego stosunku, określana i zabezpieczona przez normę prawną. Natomiast prawo z art. 871 kodeksu cywilnego jest jedynie prawem (uprawnieniem) do żądania oznaczonego zachowania, a nie prawem majątkowym w powyższym znaczeniu. Przychód z powyższego tytułu należy zaliczyć do źródła przychodów wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 9 wyżej powołanej ustawy i opodatkować jako przychód z innych źródeł. Zgodnie z art. 20 cyt. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Zatem przychód z powyższego tytułu opodatkować należy, jako przychód z innych źródeł zgodnie z art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a nie jako przychód z praw majątkowych w rozumieniu art. 18 cyt. ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji.Jednocześnie wyjaśnia się, że kwestia związana z opodatkowaniem remanentu sporządzonego na dzień wystąpienia ze spółki nie była przedmiotem wniosku z dn. 31.01.2005 r. Z tego też względu brak podstaw prawnych do zajęcia stanowiska w tej kwestii przez organ odwoławczy. Stosownie bowiem do postanowień art. 14a ust. 1 Ordynacji podatkowej do udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego przy spełnieniu wymogów formalnych, uprawniony jest m.in. naczelnik urzędu skarbowego.