Istota interpretacji:

Czy wystawienie faktury pro forma rodzi skutki podatkowe w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych. Dlatego też pismem z dnia 20 maja 2009 r. wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło w dniu 8 czerwca 2009 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W prowadzonej działalności gospodarczej (ze względu na to, że są to towary używane) bardzo często Wnioskodawca spotyka się z koniecznością uzgodnienia zakresu dostawy, tj. cech towaru, np. numer identyfikacyjny pojazdu, maszyny, czy urządzenia, rok budowy i inne. W szeregu przypadków dogodnym dokumentem jest faktura "pro forma". W większości firm prowadzących leasing maszyn, pojazdów, urządzeń, poza ofertą jest to pierwszy konieczny dokument dla prowadzonej procedury decyzji o zakupie "klientowi". W fakturze "pro forma" występuje zawsze wartość towaru tak netto jak i brutto, sposób zapłaty i jej termin. Umożliwia to obu stronom akceptację transakcji.

Działalność Wnioskodawcy polega na kupnie i sprzedaży maszyn, pojazdów i urządzeń szczególnie używanych ale i nowych. Zakup i dalszą sprzedaż w większości przypadków prowadzi "pod klienta", oferując towar na podstawie posiadanych ofert. Wnioskodawca towary te kupuje w chwili pozyskania nabywcy. W celu jasnego, jednoznacznego zaoferowania towaru, transakcje często poprzedza wystawienie faktury "pro forma", tak przy nabyciu jak i przy sprzedaży. Zawsze transakcja kończy się wystawieniem/otrzymaniem faktury VAT lub w przypadku nabycia innego dokumentu (umowa cywilno-prawna, dokument importowy).

Dokonując zakupu towarów używanych nie podlegających podatkowi VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535), towary te odsprzedawane są nabywcom w zdecydowanej większości z dodatnią marżą (wyjątek stanowi obniżenie wartości w wyniku np. uszkodzenia przy składowaniu, utracie wartości rynkowej np. w wyniku długotrwałej niemożności sprzedaży, tzw. przecena). Na towary te Wnioskodawca wystawia tzw. pełną fakturę z podatkiem VAT należnym liczonym od wartości netto towaru lub fakturę VAT-marża z podatkiem VAT należnym liczonym od marży.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 8 czerwca 2009r. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, Wnioskodawca wyjaśnił, że:

1. oferowane, np. w ofercie publicznej, towary mają potencjalne źródło nabycia od dostawców: jak oficjalni importerzy, firmy zagraniczne w tym pośrednicy zagraniczni i inni dostawcy, np. osoby nie prowadzące działalności gospodarczej. Towary te Wnioskodawca nabywa bardzo często pod "konkretnego klienta", po akceptacji przyszłego nabywcy,
2. towary te to przede wszystkim specjalne lub specjalistyczne pojazdy, maszyny i urządzenia których "kompletacja" wynika z potrzeb przyszłego nabywcy i jest akceptowana przez podpisanie stosownej umowy na dostawę lub faktury pro forma,
3. towary nabywane są zawsze odpłatnie na podstawie faktur VAT, faktur importowych lub umów cywilno-prawnych,
4. działalność gospodarcza prowadzona jest w oparciu o książkę przychodów i rozchodów.
   
   

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

Czy faktura "pro forma" jest jakimkolwiek dokumentem w świetle prawa podatkowego w szczególności:

1. Czy towar objęty fakturą "pro forma" musi być własnością sprzedającego (sprzedający musi posiadać na ten towar fakturę nabycia lub ma inne prawo dysponowania nim, np. komis, przyrzeczenie)...
2. Czy wystawiając fakturę "pro forma" wystarczy, że sprzedający posiada wiążącą ofertę na oferowany towar...
3. Czy wystawienie faktury "pro forma" rodzi skutki w naliczeniu podatku dochodowego (czy wartość określona na fakturze "pro forma" stanowi przychód przed zapłatą za towar)...
   
   

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad.1) Faktura "pro forma" nie jest dokumentem w świetle prawa podatkowego, a stanowi rodzaj oferty handlowej na podstawie której można dokonać transakcji stosując przyjęte w tym celu dokumenty jak faktura VAT, faktura VAT – marża.

Ad. 2) Faktura "pro forma", jako dokument niewiążący, można wystawić na podstawie oferty dostawcy, nawet na towar nie będący własnością sprzedawcy.

Ad. 3) Otrzymanie/wystawienie faktury "pro forma" nie rodzi skutków w naliczeniu podatku dochodowego (wartość określona na fakturze pro forma nie stanowi przychodu/kosztów) przed zapłatą za towar.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. Nr 14, poz.176 ze zm.) - osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej "księgą", z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wskazał, że prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów.

Zasady prowadzenia księgi przychodów i rozchodów reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152 poz. 1475 ze zm.).

W myśl § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia podatnik jest obowiązany prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy. Zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny, czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów (§ 12 ust. 1 ww. rozporządzenia).

Stosownie do § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są:

1. faktury VAT, w szczególności faktury VAT marża, faktury VAT RR, faktury VAT MP, dokumenty celne, rachunki oraz faktury korygujące i noty korygujące, zwane dalej "fakturami", odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach, lub
2. inne dowody, wymienione w § 13 i 14, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej:
   a. wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,
   b. datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty,
   c. przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych,
   d. podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych

- oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie.

Odnosząc się do wymienionych we wniosku faktur "pro forma" należy zauważyć, że przepisy ww. rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jak również ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie regulują zagadnień związanych z fakturami "pro forma".

Według Słownika Wyrazów Obcych i Zwrotów Obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego zamieszczonego na stronie internetowej pod adresem http//www. słownik-online.pl/Kopaliński/ "pro forma" znaczy: dla formy, dla pozoru, przyzwoitości; "rachunek pro forma" znaczy prowizoryczny, tymczasowy.

Leksykon biznesu wyjaśnia, że faktura "pro forma" to inaczej faktura fikcyjna. Jest ona wystawiana nie jako dowód wykonania transakcji towarowej, lecz przed jej zawarciem i przesyłana przez dostawcę razem z ofertą lub potwierdzeniem przyjęcia zamówienia do wykonania, ewentualnie przedkładana w ślad za towarami wysyłanymi na próbę na sprzedaż konsygnacyjną.

Mając na uwadze definicje słownikowe, należy stwierdzić, iż faktura z adnotacją "pro forma" nie oddaje istoty rzeczywistych operacji gospodarczych i nie ma charakteru faktury handlowej, a zatem nie rodzi żadnych skutków podatkowych zarówno po stronie wystawcy jak i nabywcy. Faktury "pro forma" są w obrocie handlowym głównie w celach informacyjnych, bywają również wystawiane jako podstawa do wpłat zaliczek. Są wystawiane przed zawarciem transakcji handlowych i przysyłane przez dostawcę razem z ofertą lub potwierdzeniem przyjęcia zamówienia do wykonania, ewentualnie przedkładane w ślad za towarami wysyłanymi na próbę na sprzedaż konsygnacyjną (oddanie w komis, sprzedaż na rachunek wierzyciela).

W świetle powyższego, faktura "pro forma" nie jest dowodem dokonania transakcji, jak również dowodem księgowym. Na jej podstawie nie ma możliwości dokonywania zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Oznacza to, że w świetle przepisów podatkowych nie rodzi żadnych skutków zarówno u sprzedawcy, jak i nabywcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.