Pytanie:

Czy osobę zagraniczną zamieszkałą w Polsce (która w Polsce założyła rodzinę, posiada kartę czasowego pobytu) przy zatrudnieniu na umowę o dzieło należy rozliczać jak cudzoziemca wystawiając informację IFT-1R, czy jak polskiego obywatela oraz czy przysługuje takiej osobie prawo do wspólnego z małżonkiem opodatkowania

stanowisko przedstawione w tym wniosku jest nieprawidłowe w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego.

W 2006r. podatnik został zatrudniony między innymi na Uniwersytecie Gdańskim na podstawie umowy o dzieło. W związku z faktem, iż wystawiając rachunek dla pracodawcy podatnik wskazał zamiast miejsca zamieszkania, miejsce stałego zameldowania w Kijowie, a w umowach o dzieło numer paszportu zagranicznego Uniwersytet Gdański na podstawie posiadanych dokumentów potrącał 20% podatek od kwoty uzyskanego przychodu, nie naliczając kosztów uzyskania przychodu. Po zakończeniu okresu rozliczeniowego pracodawca sporządził informację o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Polsce miejsca zamieszkania na formularzu IFT-1R.

Wnioskodawca pyta, czy wg obowiązujących przepisów pracodawca właściwie uznał go za osobę zagraniczną i zastosował prawidłowe rozliczenie potrącając 20% podatek, jak również czy w powyższej sytuacji istnieje możliwość wspólnego rozliczenia się małżonków za 2006 rok.

Zdaniem podatnika pracodawca niesłusznie potrącał mu 20% zryczałtowany podatek dochodowy, ponieważ nie należy go traktować jako obcokrajowca, lecz w sposób przewidziany dla osoby zamieszkującej na terenie Polski. W związku z powyższym przysługuje mu możliwość rozliczenia się z podatku dochodowego wspólnie z współmałżonkiem.

Podstawowym kryterium powstania obowiązku podatkowego jest miejsce zamieszkania podatnika. Według przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zamieszkuje na terenie Polski, tu również przeniósł swoje centrum życiowe z zamiarem pobytu stałego. W związku z powyższym bez znaczenia jest posiadanie przez podatnika obywatelstwa ukraińskiego. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późń. zm.) osoby fizyczne , jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do źródeł przychodów zalicza się między innymi działalność wykonywaną osobiście. W myśl art. 13 pkt 8 lit.a) tej ustawy za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług , na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzonej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.

Na podstawie art. 41 ust. 1 przywołanej ustawy osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności osobom określonym w art.3 ust. 1, z tytułu działalności określonej w art. 13 pkt.2 i 4-9 oraz art.18, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust.9 oraz pomniejszonej o składki potrącone przez płatnika w danym miesiącu na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit.b). Jednocześnie wobec uregulowań art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy, koszty uzyskania przychodów z tyt. umowy o dzieło ustala się w warunkach przewidzianych w art. 13 pkt 8 w wysokości 20% w stosunku do uzyskanego przychodu, jeśli natomiast przedmiotowa umowa dotyczyła czynności z tyt. korzystania przez twórców z praw autorskich koszty ustala się na podstawie uzgodnień zawartych między zleceniobiorcą, a zleceniodawcą, co do zakresu zastosowania kosztów 50%. Powyższe koszty oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit.b), których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Kwoty pobranych zaliczek na podatek dochodowy płatnicy przekazują w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, przesyłając równocześnie w stanie prawnym obowiązującym w 2006r., deklaracje według ustalonego wzoru.

W terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w ust. 1 byli obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika- imienne informacje o wysokości dochodu (PIT11/8B).

Podatnik natomiast zgodnie z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym miał obowiązek w oparciu o sporządzoną przez płatnika informację PIT-11/8B dochód osiągnięty z tyt. działalności wykonywanej osobiście (umowy o dzieło) wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym łącznie z innymi dochodami uzyskanymi w roku podatkowym, podlegającymi opodatkowaniu według obowiązującej skali podatkowej (art. 45 ust.1 cyt. ustawy).

Jednocześnie należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba zagraniczna nie udokumentowała płatnikowi zamiaru stałego pobytu, a w dokumentach źródłowych mylnie podała zamiast adresu zamieszkania adres zameldowania płatnik był zobowiązany na podstawie art. 42a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do poboru zryczałtowanego 20% podatku dochodowego w związku z wynagrodzeniem uzyskanym przez wnioskodawcę z tyt. działalności wykonywanej osobiście, a po zakończeniu roku podatkowego do sporządzenia informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Polsce miejsca zamieszkania na formularzu IFT-1R.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy potraktować podatnika jako osobę zamieszkałą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i rozliczyć w sposób przewidziany dla osoby krajowej. W związku z powyższym wnioskodawcy przysługiwałaby możliwość wspólnego opodatkowania dochodów z małżonkiem pod warunkiem, że spełnia następujące wymogi:

• podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy)
• przez cały rok podatkowy istniała między małżonkami wspólność majątkowa
• do żadnego z małżonków nie mają zastosowania przepisy art. 30c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albo o zryczałtowanym podatku dochodowym
• wniosek o wspólne opodatkowana nie może być złożony po upływie terminu do złożenia zeznania, tj. po 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

W sytuacji, gdy małżonkowie złożyli w terminie określonym w art. 45 pkt 1 w/w ustawy wspólne zeznanie podatkowe bez uwzględnienia dochodu z tyt. umowy o dzieło będącego przedmiotem wniosku, podatnikowi przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Polsce miejsca zamieszkania z równoczesnym złożeniem korekty zeznania podatkowego z uwzględnieniem przychodu, kosztów uzyskania przychodu zgodnie z zawartą umową z płatnikiem oraz dochodu bez wykazywania kwoty pobranego podatku.

Reasumując należy stwierdzić, że pracodawca na podstawie przedstawionych przez podatnika informacji słusznie pobrał 20% zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z tyt. działalności wykonywanej osobiście (umowy zlecenia) przez osobę zagraniczną. Jednak w świetle przedstawionego stanu faktycznego, podatnik z powyższego dochodu powinien zostać rozliczony jak osoba krajowa, której po spełnieniu wymogów określonych w art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przysługiwałaby możliwość wspólnego opodatkowania dochodów uzyskanych w 2006r. z małżonkiem.