Pytanie:

Czy otrzymane na podstawie zawartego porozumienia zadośćuczynienie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ?

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach działając na podstawie art. 216, art. 14a § 1 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku o interpretację z dnia 10.04.2007r. Pana Dariusza W. w sprawie zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych otrzymanego w 2006r. na podstawie zawartego porozumienia o zadośćuczynienie stwierdza,że przedstawione stanowisko nie jest prawidłowe.

Z wniosku i załączonego do akt sprawy zawartego porozumienia wynika, że Pan Dariusz W. w 1987 r. otrzymał od swoich rodziców gospodarstwo rolne. W jego skład miała wchodzić również działka leśna o powierzchni 0,26 ha. Podczas wypełniania wniosków o dopłaty bezpośrednie zorientował się Pan, że owej działki nie posiada. W Starostwie Powiatowym poinformowano, że las został dołączony do działki nr 317/6 należącej do Spółki "K" Sp. z o.o. Aby odzyskać swoją własność wnioskodawca wraz z ojcem skierował sprawę do sądu. Spółka "K" wystąpiła z propozycją zwrotu wszystkich poniesionych na tej działce leśnej kosztów tj. zakup sadzonek, sadzenie, pielęgnację i utratę ziemi w zamian za wycofanie wniosku z sądu. W wyniku zgodności obu stron zawarto w dniu 28.09.2006 r. porozumienie oraz w dniu 23.10.2006 r. aneks do porozumienia. Na podstawie zawartego porozumienia "K" Sółka z o.o. za poniesione nakłady zarówno pracy własnej jak też środków rzeczowych i finansowych wypłaciła w 2006 r. zadośćuczynienie. W 2007 r. podatnik otrzymał od Spółki informację PIT-8C.

Czy otrzymane na podstawie zawartego porozumienia zadośćuczynienie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ?

Strona uważa, że otrzymane zadośćuczynienie jest zwolnione od opodatkowania, ponieważ nie stanowi dochodu a jest jedynie zwrotem poniesionych kosztów.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach wyjaśnia - zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. Nr 14 poz. 176 z 2000 r. ze zm.) przychodami z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 9 w/w ustawy wyraża zasadę powszechności opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych, które zostały wymienione przez ustawodawcę między innymi w art. 21 ust. 1 ustawy podatkowej.

Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog zwolnień przedmiotowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym wyszczególniono jako wolne od podatku dochodowego pkt 3) otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw z wyjątkiem:

1. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2. odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3. odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4. odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1,
7. odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód.

pkt 3a) odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego,

pkt 3b) inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:
1. otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2. dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono,

pkt 3c) odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

pkt 3d) odszkodowania otrzymane przez właściciela nieruchomości na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego,

pkt 4) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
1. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
2. dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.

Z powołanego uregulowania prawnego wynika, że co do zasady otrzymane przez osoby fizyczne odszkodowania, z których wysokość lub zasady ustalenia mają źródło w innych ustawach lub przepisach wykonawczych do tych ustaw - wolne są od podatku dochodowego.

Z przedmiotowych odszkodowań ustawodawca jednakże wyłączył ze zwolnienia te, które uzyskane zostały w ramach umowy lub ugody.

Instytucja ugody unormowana jest w art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Z załączonego porozumienia zawartego dnia 28 września 2006 r. wynika, że na części zalesionej działki nr 317/6 należącej do "K" Sp. z o.o. Panowie Edward W. i jego syn Pan Dariusz W. ponieśli nakłady zarówno własnej pracy jak też środków rzeczowych i finansowych.

W celu zadośćuczynienia Panom Edwardowi i Dariuszowi W. za poczynione przez nich nakłady na działce nr 317/6 Spółka "K" będący właścicielem nieruchomości objętej KW ... zapłaci solidarnie kwotę 16.300,00 zł. Pan Edward W. zobowiązuje się cofnąć z jednoczesnym zrzeczeniem się roszczenia złożony w Sądzie wniosek o zasiedzenie.

Z załączonej umowy z dnia 23 października 2006 r. (Aneks do Porozumienia z dnia 28 września 2006 r.) wynika, że strony porozumienia z dnia 28.09.2006 r. jak również Panie Władysława W. i Renata W. zgodnie oświadczają, że tytułem zadośćuczynienia Spółka zapłaci kwotę 8.000,00 zł, a uczestniczka Władysława W. zobowiązuje się do cofnięcia sprzeciwu dotyczącego ugody w sprawie z wniosku o zasiedzenie. Państwo Edward W., Władysława W. oraz Dariusz W. i Renata W. działający imieniem własnych jak i swoich dzieci - zgodnie oświadczają, że porozumienie z dnia 28.09.2006r. oraz niniejsza umowa wyczerpują wszelkie roszczenia P.P. Wójcików z tytułu nakładów poczynionych na zalesienie działki należącej do spółki "K"Sp. z o.o.

Zadośćuczynienie, analogicznie jak odszkodowanie, jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Co prawda w doktrynie i judykaturze powszechnym jest wiązanie pojęcia odszkodowania jedynie z uszczerbkiem majątkowym, natomiast pojęcia "zadośćuczynienia" z doznaną krzywdą (uszczerbkiem niematerialnym), jednakże tego rodzaju rozróżnienia nie dokonują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, użyte przez ustawodawcę w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym pojęcie odszkodowania odnosi sie również do zadośćuczynienia, będącego formą wynagrodzenia szkody.

Zgodnie z powołanym przepisem art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy podatkowej ze zwolnienia nie korzystają kwoty odszkodowań których wysokość lub zasady ustalania wynikają z zawartych umów lub ugód. Podstawą wypłaconego Podatnikowi w 2006r. zadośćuczynienia było zwarte pomiędzy stronami porozumienie w dniu 28.09.2006 r. oraz umowa w dniu 23.10.2006 r. (aneks do porozumienia).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że otrzymane zadośćuczynienie na podstawie zawartego porozumienia nie podlega zwolnieniu z opodatkowania. Dochód ten stanowi dla Pana przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy i podlega opodatkowaniu z pozostałymi osiągniętymi w roku podatkowym dochodami wg skali określonej w art. 27 w/w ustawy.

Podkreślić jednak należy, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, a dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym - art. 9 ust. 1 i 2 ustawy.

Jak stanowi art. 22 ust. 1 w/w ustawy kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszystkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

Jeżeli zatem dysponuje Pan dowodami potwierdzającymi poniesione na działce leśnej nakłady mogą one stanowić koszty uzyskania przychodu przy ustaleniu dochodu do opodatkowania.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego stanowisko zawarte we wniosku strony z dnia 10.04.2007r. nie jest prawidłowe.