Pytanie:

Jak należy ewidencjonować oraz amortyzować środki trwałe a także ewidencjonować towary handlowe i materiały w przypadku nabycia przedsiębiorstwa w drodze darowizny?

Podatnik wniósł o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przedstawiając następujący stan faktyczny sprawy: W niedługim czasie ma nabyć w drodze darowizny przedsiębiorstwo (usługi informatyczne). Darczyńcą i jednocześnie właścicielem w/w przedsiębiorstwa jest matka Podatnika, prowadząca działalność gospodarczą od 1993 r. Przedmiotem prowadzonej przez matkę Podatnika działalności jest świadczenie szeroko rozumianych usług informatycznych, w tym tworzenie autorskiego oprogramowania, konfiguracja, naprawy i sprzedaż sprzętu komputerowego na zamówienie. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej Firma zgromadziła majątek w postaci środków trwałych, takich jak: komputery, drukarki, monitory, oprogramowanie (zamortyzowane jednorazowo, nadal użytkowane, według cen rynkowych wartość sprzętu wynosi około 5 000,- zł), samochód osobowy o wartości około 17 000,- zł (zakupiony na właściciela, wprowadzony do ewidencji środków trwałych, podlegający amortyzacji do 2010 r), garaż, nabyty na Firmę (amortyzowany do 2028 r., podatek VAT został odliczony). Ponadto Firma zgromadziła towary handlowe i materiały (części zamienne do napraw) o łącznej wartości około 2 000,- zł. Firma współpracuje z innymi przedsiębiorstwami sprzedając licencje użytkowania własnego oprogramowania z zachowaniem praw autorskich, ponadto uzyskuje przychody z zawartych umów na usługi informatyczne typu: nadzór i aktualizacja sprzedanych autorskich programów, konfiguracja i konserwacja sprzętu, integracja oprogramowania. Podatnik po nabyciu w/w przedsiębiorstwa (w drodze darowizny od matki) zamierza prowadzić działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, na podstawie nowego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, pod nową nazwą. Przed przyjęciem przedsiębiorstwa dokona rejestracji w organie ewidencyjnym oraz w Urzędzie Skarbowym.

W opisanym stanie faktycznym Podatnik zwraca się o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska w zakresie:1.ewidencji i amortyzacji przejętych środków trwałych,2.ewidencji towarów handlowych i materiałów.

Odnośnie pkt 1 Podatnik zajął następujące stanowisko: te składniki darowanego majątku, które odpowiadają kryteriom zaklasyfikowania do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych zostaną przyjęte do ewidencji środków trwałych, a kwoty amortyzacji (jednorazowej lub w ratach) będą stanowić koszt uzyskania przychodów, przy czym amortyzację garażu i samochodu Podatnik rozpocznie w miesiącu następującym po miesiącu, w którym garaż i samochód osobowy przyjęte zostaną do używania - kontynuując przyjęte w firmie matki zasady amortyzacji. Dla potwierdzenia słuszności swego stanowiska, Podatnik przytacza przepisy art. 22a, 22c i 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, informując, że będzie stosować się do wymienionych przepisów.

Odnośnie pkt 2 Podatnik zajął następujące stanowisko: otrzymane w drodze darowizny towary i materiały (do dalszej odsprzedaży lub naprawy sprzętu), należy wpisać do podatkowej księgi przychodów i rozchodów jako stan początkowy - w wartościach netto, w kolumnie 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy, stanowiska przedstawionego przez Podatnika oraz obowiązujących w omawianym zakresie przepisów prawa podatkowego, stwierdzić należy, że stanowisko Podatnika odnośnie ewidencji i amortyzacji środków trwałych, jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztem uzyskania przychodu są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a - 22o, z uwzględnieniem art. 23. Pojęcie środka trwałego zostało zdefiniowane w art. 22a w/w ustawy. W świetle tego przepisu amortyzacji podlegają określone składniki majątku tj. stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania budowle, budynki, lokale będące odrębna własnością, maszyny, urządzenia, środki transportu oraz inne rzeczy - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.

W myśl art 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) w/w ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, z wyjątkiem nabytych w drodze spadku lub darowizny (...).

Tak więc na podstawie w/w przepisów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych nabytych przez Podatnika w drodze darowizny i wprowadzonych do ewidencji środków trwałych zgodnie z art. 22n ust. 2-6 w/w ustawy, stanowią koszt uzyskania przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nabytych w drodze (...) darowizny stanowi wartość rynkowa z dnia nabycia chyba, że umowa darowizny (...) określa tę wartość w niższej wysokości. Artykuł 22g ust. 15 w/w ustawy stanowi ponadto, że w razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze (...) darowizny, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią a wartością składników mienia, nie będących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

W świetle art. 19 ust. 3 w/w ustawy, przy ustalaniu wartości początkowej poszczególnych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia (art. 22g ust. 16 cyt. wyżej ustawy).

W myśl art.22f ust. 3 w/w ustawy, gdy wartość początkowa środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 3 500,- zł, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), do końca tego miesiąca w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór, na zasadach określonych w art. 22h-22m. W przypadku natomiast gdy wartość początkowa środków trwałych jest równa lub niższa niż 3 500,- zł, podatnicy, z zastrzeżeniem art. 22d ust. 1, mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych w terminie i na zasadach, o których mowa wyżej albo jednorazowo - w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, albo w miesiącu następnym.

Po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy, stanowiska przedstawionego przez Podatnika oraz obowiązujących w omawianym zakresie przepisów prawa podatkowego, stwierdzić należy, że stanowisko Podatnika odnośnie ewidencji towarów handlowych i materiałów otrzymanych w drodze darowizny, jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 w/w ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Biorąc powyższe pod uwagę wartość przedmiotu darowizny towarów handlowych nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodu po stronie obdarowanego, gdyż nie zostanie spełniony jeden z warunków tj. nie będzie poniesiony koszt nabycia przedmiotu darowizny. W omawianej sytuacji fakt, że Podatnik jako obdarowany nie poniesie takich wydatków eliminuje możliwość zaliczenia darowanych towarów na poczet kosztów uzyskania przychodów, tzn. Podatnik nie może zaksięgować wartości nabytych w drodze darowizny towarów jako pierwszej pozycji w kolumnie 10 podatkowej księgi przychodów i rozchodów (zakup towarów handlowych). Jednakże towary handlowe nabyte w drodze darowizny staną się własnością Podatnika, dlatego też będzie miał prawo ująć je w podatkowej księdze przychodów i rozchodów jako remanent początkowy.

Materiały i towary handlowe objęte spisem z natury winny być wycenione zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 29.08.2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 z późn. zm.) według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów, dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14 a kosztami uzyskania, powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (...), jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.Zatem wartość remanentu początkowego - obejmującego towary i materiały nabyte w drodze darowizny - Podatnik będzie obowiązany uwzględnić przy ustalaniu dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z cyt. wyżej przepisem.