Teza:

1. skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o charakterze sformalizowanym. Można ją oprzeć wyłącznie na dwóch podstawach zawartych w art. 174 ustawy p. o p. s. a. tj. 1) naruszeniu prawa materialnego i 2) naruszeniu przepisów postępowania. Przytoczenie prawidłowych podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowią jeden z niezbędnych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej. 2. Nadpłata podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, w przypadku gdy wykazana przez podatnika jest bezsporna. Skarżący w odrębnym postępowaniu może dochodzić stwierdzenia i zarachowania nadpłaty.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Janusza K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 26 września 2003 r. w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień i maj 2002 r. oraz na odsetki za zwłokę.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, iż podatnik w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2001 r. wykazał nadpłatę, którą zaliczył na poczet zobowiązania za kwiecień i maj 2002 r. Powyższe nie zostało uwzględnione i w konsekwencji organ wystawił tytuły wykonawcze z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych jako należności głównej i odsetek za miesiące kwiecień i maj 2002 r. W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ zasadnie "wskazał, że skarżący w odrębnym postępowaniu może składać wniosek dotyczący stwierdzenia i zarachowania nadpłaty za 2001 r.

W świetle powyższego nie jest zasadny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. W sytuacji, gdy nadpłata nie jest bezsporna i toczy się postępowanie w tym przedmiocie, powyższy przepis nie ma zastosowania. Złożenie przez stronę wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie wstrzymuje postępowania, ma jedynie to znaczenie, że zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty (art. 76a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej), z tym że jeżeli zaległość podatkowa zaistniała po powstaniu nadpłaty, zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej powinno nastąpić na dzień powstania zaległości podatkowej (por. "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003", wyd. Unimex 2003, str. 322). Zaliczenie nadpłaty wymaga jednak bezspornego wykazania istnienia nadpłaty. Z akt sprawy nie wynika, czy skarżący zainicjował postępowanie przeciwko tytułom wykonawczym SM 1/017116/2002 i SM 1/01717/2002. W odrębnym postępowaniu może być badana kwestia zasadności ich wystawienia. W niniejszej sprawie organ dotyczącym istnienia nadpłaty za 2001 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i wniósł o:

uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazanie jej do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor - radca prawny twierdzi, iż w przypadku złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej organ podatkowy winien wydać postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej podatnika. Natomiast wydanie postanowienia w oparciu o art. 55 § 2 O.p. powoduje naruszenie prawa. Zarzuca Sądowi I instancji, iż naruszył on art. 106 § 3 ppsa, gdyż nie uwzględnił dowodów wnioskowanych przez skarżącego na okoliczność istnienia nadpłaty. Zarzucił naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na tym, że Sąd dał wiarę dowodom przedstawionym przez organ podatkowy, zaś odmówił wiary argumentom przywołanym przez podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o charakterze sformalizowanym. Można ją oprzeć wyłącznie na dwóch podstawach (art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270), a mianowicie: 1) naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na a) błędnej wykładni lub b) niewłaściwym zastosowaniu. W przypadku zarzutu błędnej wykładni przepisu należy wskazać jak, zdaniem skarżącego, oceniany przepis winien być interpretowany, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy.

Przytoczenie prawidłowych podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie stanowią jeden z niezbędnych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, którego pod względem legalności nie znalazł powodów do zakwestionowania zarówno ustaleń jak i oceny stanu faktycznego.

Niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie art. 55 § 2 w związku z art. 73 § l, art. 74 § 2 oraz art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej przez ich niewłaściwe zastosowanie.

Otóż w niezakwestionowanym stanie faktycznym ustalono, iż podatnik w dniu 19 maja 2003 r. dokonał wpłaty na konto urzędu skarbowego kwoty 16.905,95 zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za kwiecień i maj 2002 r. Wobec tego, że łączna kwota podatku wraz z odsetkami wyniosła 6.472,51 zł urząd skarbowy kwotę nadpłaty, tj. 10.433,44 zł pozostawił do dyspozycji podatnika.

Powyższe rozstrzygnięcie jest zgodne z powołanymi wyżej przepisami prawa. Odnośnie ewentualnej nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. stwierdzić należy, iż skarżący w odrębnym postępowaniu może składać wniosek dotyczący stwierdzenia i zarachowania nadpłaty za 2001 r.

Nadpłata podlegała zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych jednakże w przypadku, gdy nadpłata wykazana przez podatnika w zeznaniu rocznym jest bezsporna.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z przedłożonych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokumentów, tj. zeznania podatkowego PIT-36 i trzech korekt tego zeznania dokonanych na wniosek urzędu skarbowego w dniach: 18 maja 2002 r., 25 lipca 2002 r. i 17 listopada 2002 r. - nadpłata nie była bezsporna, zeznanie podatkowe wymagało korekt.

Z tego też względu organ podatkowy nie mógł z urzędu zaliczyć obliczonej przez podatnika w zeznaniu PIT-36 za 2001 r. nadpłaty na poczet zaległości podatkowych za kwiecień i maj 2002 r.

Natomiast odnośnie braku decyzji o nadpłacie za 1998 r. i błędnego wniosku Sądu dotyczącego 2001 r. stwierdzić należy, iż powyższa kwestia nie miała w sprawie znaczenia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.