Pytanie:

Wnioskodawca zwrócił się z prośbą o udzielenie wyjaśnienia, czy ma obowiązek sporządzania informacji PIT-8C dotyczących kwot umorzonych osobom fizycznym należności cywilnoprawnych stanowiących dochody budżetowe, z tytułu czynszu za najem pomieszczeń będących własnością miasta ... lub Skarbu Państwa?

Na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) s t w i e r d z a m, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku, który wpłynął do Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu w dniu 03.10.2006r., o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej opodatkowania umorzonych osobom fizycznym należności cywilnoprawnych - jest nieprawidłowe.

W dniu 03.10.2006r. do Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu wpłynął wniosek o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.

Pismem z dnia 24.10.2006r. nr PSUS/PB-PDFO/423/294-1/ P/122/06/BM/115662 organ podatkowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Braki formalne wniosku zostały uzupełnione w dniu 02.11.2006r.

Zgodnie z art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. W myśl art. 14a § 4 cytowanej ustawy, udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, o której mowa w § 1, następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Stan faktyczny opisany przez wnioskodawcę oraz jego stanowisko w sprawie.

stan faktyczny:

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca, jest zakładem budżetowym jednostki samorządu terytorialnego powołanym m. in. do zarządzania i najmu lokali mieszkaniowych oraz użytkowych stanowiących własność miasta X.

Zakład w imieniu Miasta X zawiera umowy cywilnoprawne dotyczące najmu pomieszczeń w budynkach będących własnością miasta X. Należności wynikające z w/w umów są umarzane przez Dyrektora Zakładu na zasadach określonych w uchwale Rady Miasta X podjętej na podstawie art. 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zmianami). Przesłankami do umorzenia wierzytelności są m. in. bezskuteczność egzekucji, trudna sytuacja dłużnika zagrażająca jego egzystencji, śmierć dłużnika i.t.p. Umowa najmu pomieszczeń jest zdefiniowana w art. 659 - 692 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami) - zwaną dalej KC, w myśl których wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Z umowy najmu wynika prawo najemcy do korzystania z rzeczy w sposób ograniczony, tj. do jej używania, co kwalifikuje świadczenie do rzędu świadczeń ciągłych. Obowiązkiem najemcy jest uiszczanie czynszu, który może być oznaczony nie tylko w pieniądzu, ale i w świadczeniach innego rodzaju.

Zakład informuje, iż dłużnicy przyjmują zwolnienie z długu. Zgodnie z § 5 ust. 2 uchwały Rady Miasta X z dnia 27 marca 2006r. w sprawie określenia zasad i trybu umarzania wierzytelności przypadających miastu X oraz jednostkom organizacyjnym miasta X z tytułu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności oraz wskazania organów do tego uprawnionych, wierzytelności są umarzane na wniosek dłużnika lub z urzędu. W obu przypadkach do dłużnika jest wysyłane "oświadczenie wierzyciela".

pytanie:

Zakład zwrócił się z prośbą o udzielenie wyjaśnienia, czy ma obowiązek sporządzania informacji PIT-8C dotyczących kwot umorzonych osobom fizycznym należności cywilnoprawnych stanowiących dochody budżetowe, z tytułu czynszu za najem pomieszczeń będących własnością miasta ... lub Skarbu Państwa?

stanowisko wnioskodawcy:

Wnioskodawca uznaje, że art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodami (...) są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 1 w/w ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności (...) inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Na gruncie prawa cywilnego przez pojęcie świadczenia rozumie się zachowanie podmiotu zobowiązanego, polegające na działaniu lub zaniechaniu, które to zobowiązanie dłużnik powinien wykonać zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom, przy czym w taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązań wierzyciel (art. 353 - 354 KC).

Zdaniem Wnioskodawcy, z w/w przyczyn, w sytuacji, gdy dłużnik nie spełni świadczenia, a wierzyciel w określonych warunkach je umorzy, to w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wystąpi nieodpłatne świadczenie. Również utrwalona linia orzecznictwa NSA wskazuje, że w sytuacji, gdy dłużnik nie wywiązuje się ze zobowiązania, nie można wywnioskować, iż stanowi to o fakcie nieodpłatnego świadczenia wierzyciela na rzecz dłużnika. Działanie polegające na przekazaniu świadczenia na rzecz świadczeniobiorcy nie może być bezwolne, świadczeniodawca musi wyrazić pozytywną wolę świadczenia, by móc mówić o otrzymaniu świadczenia przez świadczeniobiorcę. Przeciwny pogląd prowadziłby do wniosku, że każde nie tylko przedawnione czy umorzone, ale również nieterminowe regulowanie zobowiązania podlega opodatkowaniu, jako nieodpłatne świadczenia na rzecz dłużnika.

Niemniej jednak umorzenie należności czynszowych faktycznie oznacza zmniejszenie bądź zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego, wobec czego po stronie dłużnika występują określone korzyści. W tych okolicznościach, zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 6 przepisów PDOF dla podatnika będącego przedsiębiorcą, wartość umorzonych zobowiązań stanowi przychód z działalności gospodarczej.

Kwota czynszu oraz innych należności Zakładu, umorzone najemcom - osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej, a zatem nie będących przedsiębiorcami, nie stanowią zdaniem Wnioskodawcy przychodu tych osób w świetle art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy PDOF. Tym samym nie powstaje po stronie Zakładu obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C dotyczących kwot umorzonych należności czynszowych i innych.

Ocena prawna stanowiska pytającego:

Po przeanalizowaniu przedstawionego przez Zakład stanu faktycznego wskazać należy, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami) przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast w myśl art. 20 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

W przedmiotowej sprawie, umowa łącząca strony tego stosunku prawnego została unormowana w art. 659 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zmianami), gdzie przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że po zaistnieniu określonych przesłanek, na podstawie uchwały Rady Miasta X, Zakład dokonuje umorzenia należności z tytułu opłat za najem lokali .

Należy zauważyć, iż umorzenie zobowiązań oznacza zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego, skutkiem czego jest wystąpienie po stronie dłużnika określonej korzyści. Wskazać jednakże należy, iż zgodnie z orzecznictwem NSA, z faktu, że dłużnik nie wywiązuje się ze swojego zobowiązania, nie można wyciągnąć wniosku, że zdarzenie to stanowi równocześnie nieodpłatne świadczenie wierzyciela na rzecz dłużnika. Aby doszło do otrzymania świadczenia przez świadczeniobiorcę, świadczeniodawca musi wyrazić pozytywną wolę świadczenia, tzn. chęć przekazania świadczenia na rzecz świadczeniobiorcy. Działanie polegające na przekazaniu świadczenia nie może być bezwolne, co oznacza, iż świadczeniobiorca musi to świadczenie przyjąć.

W myśl art. 508 cyt. ustawy Kodeks cywilny, zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Zgodnie z przedstawionym przez Zakład stanem faktycznym, dłużnicy (najemcy lokali) zalegający z zapłatą opłat czynszowych, przyjmują zwolnienie z długu na podstawie "oświadczenia wierzyciela" wysyłanego przez Zakład.

Zatem w przedmiotowej sprawie, poprzez przyjęcie przez dłużnika zwolnienia z długu, zostaje wykonana dyspozycja cyt. art 508 ustawy Kodeks cywilny.

Wobec powyższego, jeżeli świadczeniodawca (Zakład) wyraża wolę świadczenia w postaci umorzenia zaległości czynszowych, a świadczeniobiorca (najemca lokalu) to zwolnienie przyjmuje, należy stwierdzić, iż jest to nieodpłatne świadczenie wierzyciela na rzecz dłużnika. W kontekście powołanych na wstępie przepisów, umorzenie zaległości czynszowych będzie stanowiło przychód z innych źródeł określony w art. 20 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl postanowień art. 42a cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Wzór informacji o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych (PIT-8C) został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie określenia niektórych wzorów oświadczeń, deklaracji i informacji podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. z 2003r. Nr 224, poz. 2225).

Reasumując, w kontekście powołanych przepisów i przedstawionego przez Zakład stanu faktycznego, należy stwierdzić, że przyjęcie przez dłużników (najemców lokali) zwolnienia z długu skutkującego umorzeniem należności za najem, stanowi dla tych osób przychód z innych źródeł, a na Zakładzie ciąży obowiązek sporządzenia i przesłania podatnikowi i właściwemu urzędowi skarbowemu imiennej informacji PIT-8C.

Równocześnie zaznaczyć należy, że organ podatkowy dokonując interpretacji przepisów prawa podatkowego opiera się wyłącznie na stanie faktycznym opisanym przez Wnioskodawcę, nie analizuje natomiast treści załączonych dokumentów.

Oceniając przedstawione przez Zakład stanowisko w sprawie na gruncie obowiązujących przepisów należy stwierdzić, że jest nieprawidłowe.