Pytanie:

Czy odszkodowanie wynikające z umowy o zakazie konkurencji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy w związku z tym należy uwzględnić koszty uzyskania przychodu i kwotę wolną?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Spółka zawarła umowę o zakazie konkurencji regulującą zobowiązania Prezesa Zarządu Spółki i pracodawcy w zakresie działalności konkurencyjnej, w czasie trwania umowy o pracę oraz przez okres 12 miesięcy po rozwiązaniu umowy o pracę. W związku z rozwiązaniem stosunku pracy byłemu Prezesowi Zarządu Spółki przysługuje na podstawie ww. umowy odszkodowanie, które ma być wypłacane w dwunastu ratach miesięcznych.

W związku z powyższym stanem faktycznym Spółka zwraca się z pytaniem, czy w przypadku wypłaty odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji należy uwzględnić przy obliczaniu kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodu oraz ulgę podatkową zgodnie z zasadami stosowanymi przy dochodach osiąganych ze stosunku pracy.

Zgodnie z art. 12 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 z 2000r., poz. 176 ze zm.) za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Do takich innych kwot pieniężnych zalicza się odszkodowania za niepodejmowanie działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy.

Jak wskazuje art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku pracy, gdy podatnik uzyskuje przychody od jednego zakładu pracy - wynoszą 102 zł 25 gr miesięcznie.

Na podstawie art. 31 ww. ustawy Spółka jest obowiązana jako płatnik obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od nich przychody ze stosunku pracy, do których zaliczyć należy odszkodowanie za niepodejmowanie działalności niekonkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy. Obliczając zaliczkę za dany miesiąc powinno się uwzględnić także, zgodnie z art. 32 ust.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 2 ww. ustawy. Art. 32 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi zaś, iż zaliczkę zmniejsza się o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej, jeżeli pracownik przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w roku podatkowym złożył oświadczenie według ustalonego wzoru, w którym stwierdził, że nie otrzymuje emerytury lub renty za pośrednictwem płatnika, nie osiąga dochodów z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, nie osiąga dochodów, od których jest obowiązany opłacać zaliczki na podstawie art. 44 ust. 3 ww. ustawy, nie otrzymuje świadczeń pieniężnych od organu zatrudnienia lub od biura terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, określa ten zakład pracy jako właściwy do stosowania odliczenia. Zaliczkę zmniejsza się jeśli, zgodnie z art. 32 ust. 4 ww. ustawy, podatnik nie powiadomił Spółki o zmianach stanu faktycznego wynikającego z tego oświadczenia.

Reasumując Spółka prawidłowo uznała, iż należy dokonać naliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych uwzględniając koszty uzyskania przychodu. Obliczoną zaliczkę na podatek dochodowy płatnik może pomniejszyć o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (nazwaną przez Spółkę ulgą podatkową), określoną w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej, tylko gdy podatnik złożył odpowiednie oświadczenie i nie powiadomił Spółki o zmianach stanu faktycznego wynikającego z tego oświadczenia.

Obowiązek uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów, wskazanych w art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika z tego iż przepisy nie uzależniają ich naliczania od faktu świadczenia pracy w momencie uzyskiwania przychodu, lecz od samego faktu uzyskiwania przychodów ze źródła stosunek pracy. Zaś w przypadku kwoty zmniejszającej podatek jej uwzględnienie jest uwarunkowane jedynie uzyskiwaniem przez podatnika przychodów ze stosunku pracy i złożeniem odpowiedniego oświadczenia. Jeśli były pracownik nie odwołał tego oświadczenia to domniemywa się iż dane wynikające z tego oświadczenia nie uległy zmianie.