Pytanie:

1. Czy prawidłowo zastosowano art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pobrano zaliczkę w wysokości 19% i sporządzono Informacje PIT-8B? 2. Czy wypłatę wyróżnienia z tytułu udziału w konkursie na opracowanie koncepcji pomnika "Homo-homini Nowy Jork 11.09.2001 r. należy uznać za przychód z praw autorskich zgodnie z art. 18 z uwzględnieniem art. 22 ust. 3 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach działając na podstawie art. 216, art. 14a §1 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku o interpretację z dnia 21-03-2006 r. uzupełnionego w dniu 24-04-2006 r. UM w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyróżnień z tytułu udziału w konkursie na opracowanie koncepcji pomnika "Homo-homini Nowy Jork 11.09.2001 r." uznaje stanowisko za nieprawidłowe.

Z wniosku oraz załączonych dokumentów wynika, że Uchwałą Rady Miejskiej wyrażono wolę budowy pomnika, dla którego inspiracji dostarczyły wydarzenia z 11 września 2001 r. Pomnik stanowił będzie nie tylko upamiętnienie ofiar terrorystycznych zamachów, ale także protest dla działań mających za źródło uprzedzenia, ksenofobię, uznawanie siebie za lepszych od pozostałych członków rodziny człowieczej. W wyniku ogłoszonego przez Prezydenta Miasta konkursu na opracowanie koncepcji pomnika "Homo homini Nowy Jork 11.09.2001" wraz z zagospodarowaniem otoczenia pomnika cztery prace otrzymały wyróżnienia w określonych kwotowo wysokościach. Z przedłożonego protokołu obrad Sądu konkursowego wynika, iż wyróżnienia wyniosły od 4.000 zł. do 13.000 zł. za pracę. Dokonane wypłaty płatnik zakwalifikował do przychodu z innych źródeł o których mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pobrał zaliczkę w wys. 19% nagrody a dla podatników sporządził Informację PIT-8B za 2005 r.

Czy prawidłowo zastosowano art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pobrano zaliczkę w wysokości 19% i sporządzono Informacje PIT-8B? Czy wypłatę wyróżnienia z tytułu udziału w konkursie na opracowanie koncepcji pomnika "Homo-homini Nowy Jork 11.09.2001 r. należy uznać za przychód z praw autorskich zgodnie z art. 18 z uwzględnieniem art. 22 ust. 3 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach po przeanalizowaniu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wyjaśnia:

Stosownie do zasady wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. Nr 14 poz. 482 z 2000 r. ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku.

Z wniosku wynika, iż w wyniku zorganizowanego konkursu na opracowanie koncepcji pomnika "Homo homini Nowy Jork 11.09.2001" wraz z zagospodarowaniem otoczenia pomnika cztery prace otrzymały wyróżnienia w określonych kwotowo wysokościach. Organizowanie konkursów może wiązać się z trojakiego rodzaju przychodami osób fizycznych :
1. przychodami członków komisji konkursowych,
2. nagrodami uzyskanymi przez uczestników konkursów,

Jednocześnie, podnieść należy, iż w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych funkcjonuje katalog zwolnień przedmiotowych, stanowiących odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 68 cytowanej ustawy, wolna od podatku dochodowego jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz w konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową - jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł; zwolnienie od podatku nagród związanych ze sprzedażą premiową nie dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności.

Zatem w sytuacji, gdy konkurs jest organizowany we wskazanej przez ustawodawcę dziedzinie (nauka, kultura, sztuka, dziennikarstwo, sport) wartość uzyskanej nagrody, podlegała będzie zwolnieniu z podatku dochodowego, jednakże w granicach określonego w ustawie limitu (760 zł.). W przypadku zaś, gdy wartość nagrody przekroczy wskazaną kwotę 760 zł., uzyskany przychód (dochód) podlegał będzie w całości opodatkowaniu 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Podmiotem obowiązanym (płatnikiem), na mocy wskazanych powyżej przepisów, do pobrania i odprowadzenia 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od całej wartości nagrody oraz złożenia stosownej deklaracji, jest podmiot dokonujący wypłaty nagrody.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz przytoczone przepisy prawa, stwierdzić należy, iż otrzymane nagrody (wyróżnienia), stanowią wygraną w konkursie, nie korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 21 ustawy podatkowej (wysokość wyróżnień) i podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10% nagrody, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy.

Przedstawiony sposób opodatkowania nie ma zastosowania jeżeli do konkursu przystąpi przedsiębiorstwo. Ewentualna jego wygrana w tym konkursie powoduje zwiększenie przychodów przedsiębiorstwa. Osiągnięty więc przez przedsiębiorcę z tego tytułu przychód jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, stosownie do art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi: za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W związku z powyższym stanowisko UM że wyróżnienia stanowią przychód z innych źródeł określonych w art. 20 ust. 1ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od których pobrano zaliczkę w wysokości 19% i wykazano w Informacji PIT-8B jest nieprawidłowe.

Odnośnie pytania kiedy przychód z tytułu udziału w konkursie można uznać za przychód z praw autorskich zgodnie z art. 18 z uwzględnieniem art. 22 ust. 3 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Naczelnik tut. Urzędu wyjaśnia:w dużej części przypadków organizowania konkursów, mających na celu wyłonienie najlepszej pracy, którą traktować można jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego, pomija się kwestię przysługiwania praw autorskich do konkursowego dzieła, co w praktyce stanowi przyczynę szeregu niejasności i sporów. Wynika to m.in. stąd, iż ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych milczy na ten temat, a odpowiednie uregulowanie przedmiotowego zagadnienia zawiera kodeks cywilny w ramach unormowania instytucji przyrzeczenia publicznego (art. 919-921 k.c.), a dokładnie konkursu jako szczególnej jego odmiany (art. 921 § 3 k.c.). Otóż zgodnie z tym przepisem, przyrzekający nagrodę nabywa własność nagrodzonego dzieła tylko wtedy, gdy zastrzegł to w przyrzeczeniu. W wypadku takim nabycie własności następuje z chwilą wypłacenia nagrody. Przepis ten stosuje się również do nabycia praw autorskich albo praw wynalazczych. Reguła powyższa skorelowana jest niewątpliwie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawach autorskich i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904), według którego autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby na podstawie umowy, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. W wyniku rozstrzygnięcia konkursu między jego organizatorem a nagrodzonym uczestnikiem dochodzi bowiem do zawarcia umowy cywilnoprawnej, stanowiącej podstawę wysuwania odpowiednich roszczeń realizacyjnych, w tym z zakresu prawa autorskiego. Art. 921 § 3 kodeksu cywilnego jest istotny z punktu widzenia prawa autorskiego z dwojakiego powodu. Z jednej strony rozstrzyga on bowiem o losach konkursowego dzieła , które zostało nagrodzone (art. 921 § 3 zdanie 1 i 2 kodeksu cywilnego), z drugiej zaś - ustawodawca wypowiada się w nim na temat ewentualnej zmiany podmiotu praw autorskich (art. 921 § 3 zdanie 3 kodeksu cywilnego). Ustawodawca nakazuje regułę nabywania prawa własności do nagrodzonego dzieła stosować również do nabywania praw autorskich do niego. Oczywiście chodzi o prawa autorskie majątkowe. Wynikają stąd dwa wnioski:
1. że nabycie praw autorskich uzależnione jest od jego wyraźnego zastrzeżenia w przyrzeczeniu publicznym, czyli ogłoszeniu konkursowym oraz
2. że momentem nabycia praw autorskich do konkursowego dzieła jest chwila wypłacenia nagrody zwycięzcy konkursu.W przypadku stosowania reguł nabywania wartości dzieła konkursowego do nabywania praw autorskich do niego nie może być więc mowy o żadnym automatyzmie. Organizator konkursu, chcąc nabyć majątkowe prawa autorskie do dzieła konkursowego, nie może poprzestać na zamieszczeniu w ogłoszeniu o konkursie jedynie zastrzeżenia nabycia własności zgłoszonego na konkurs dzieła, bowiem zastrzeżenie takie nie będzie skutkowało przesunięciami podmiotowymi w zakresie praw autorskich, tzn. jedynym podmiotem, wyłącznie z ich tytułu uprawnionym, pozostaje nadal autor nagrodzonego dzieła, czyli uczestnik konkursu. Oczywiście jest to bardzo ważne, gdyż w takiej sytuacji organizator konkursu nie będzie mógł legalnie bez jego zgody dokonywać żadnych dyspozycji cywilnoprawnych w zakresie prawa autorskiego w stosunku do danego utworu, ucieleśnionego w nagrodzonym dziele. Forma zastrzeżenia nie została ustawowo określona, dlatego też organizatorzy konkursów mają w tym zakresie dużą swobodę. Z reguły zastrzeżenia zamieszczane są nie w treści ogłoszeń konkursowych, które formułowane są zazwyczaj skrótowo, co związane jest z ponoszeniem określonych kosztów z tytułu ich rozpowszechniania, najczęściej za pośrednictwem prasy, ale wewnątrz regulaminów konkursowych, obejmujących warunki przystąpienia do konkursu, udziału w nim oraz sposobu wyłaniania najlepszej pracy konkursowej. W związku z powyższym istnieje dwojakiego rodzaju możliwość regulowania kwestii przysługiwania majątkowych praw autorskich do konkursowego dzieła. Z jednej strony można postarać się o w miarę wyczerpujące ustalenie warunków przejścia tych praw na organizatora konkursu z treści regulaminu, co będzie stanowiło wystarczającą podstawę prawną do szczegółowego rozliczenia między stronami. Po drugie zaś możliwy jest także wariant uproszczony, w którym organizator ogranicza się do zamieszczenia w regulaminie konkursu minimalnego co do treści, enigmatycznego zastrzeżenia nabycia majątkowych praw autorskich, z jednoczesnym odesłaniem co do szczegółów rozliczenia do przyszłej umowy, na mocy której unormować można w późniejszym terminie warunki rozporządzania prawami wyłącznymi przez uczestnika konkursu, w tym warunki finansowe. Z podatkowego punktu widzenia istotne jest co honorować jako nagrodę konkursową. Jeśli bowiem ma ona stanowić wynagrodzenie za przejście na organizatora konkursu praw autorskich do nagrodzonego dzieła, to wynagrodzenie takie traktować należałoby jako przychód z tytułu praw autorskich, do którego , w związku z rozporządzaniem prawami autorskimi, zasadne wydaje się zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (oczywiście przy założeniu, że uczestnik konkursu nie występuje w nim jako przedsiębiorca). Organizator za pracę (dzieło) chronione prawami autorskimi powinien zatem odpowiedzieć sobie na pytanie czy w przyszłości ma zamiar z tej twórczej pracy w określonym zakresie skorzystać. Poza zadbaniem o nabycie od uczestnika konkursu uprawnień majątkowych w zakresie prawa autorskie jest to bowiem kwestia także istotna dla podatkowych rozliczeń ze zwycięzcą konkursu tzn. dla rozstrzygnięcia czy powinny znaleźć zastosowanie ogólne zasady opodatkowania przychodów z tytułu udziału w konkursie (podatek zryczałtowany w wysokości 10% wygranej), czy też szczególne zasady opodatkowania, dotyczące przychodów uzyskiwanych z tytułu praw autorskich (możliwe jest także zastosowanie obu tych trybów, jeśli poza nagrodą za najlepsza pracę, która honoruje zwycięstwo w konkursie, jego zwycięski uczestnik otrzyma osobne wynagrodzenie za przeniesienie na organizatora konkursu majątkowych praw autorskich do nagrodzonej pracy).

Z wniosku ani też z przedłożonych dokumentów nie wynika, iż nastąpiło nabycie majątkowych praw autorskich do dzieła konkursowego. Sąd konkursowy po zapoznaniu się z pracami zdecydował, że ze względu na poziom artystyczny przedstawionych prac nie rekomenduje żadnej z prac do realizacji, tak więc opisane wyżej przepisy nie mają w przedmiotowej sprawie zastosowania

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego stanowisko zawarte we wniosku z dnia 21-03-2006 r. należy uznać za nieprawidłowe.