Pytanie:

Pytanie podatniczki dotyczy obowiązku rozliczania dochodów uzyskanych w Wielkiej Brytanii.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach działając na podstawie art. 14a § 1 i 4 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku podatniczki z dnia 18.01.2006 r. w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych dot. rozliczenia rocznego w przypadku uzyskiwania dochodów za granicą stwierdza, iż przedstawione we wniosku stanowisko nie jest prawidłowe.

Z przedstawionego stanu faktycznego we wniosku z dnia 18.01.2006 r. wynika, iż podatniczka zamierza wraz z rodziną wyjechać do Wielkiej Brytanii. Na tym tle stawia następujące zapytania dotyczące obowiązku rozliczania się z urzędem skarbowym i swoje stanowisko w przypadku gdy:

1. Jest wraz z rodziną zameldowana na stałe w Polsce. Jeśli wyjedzie być może na stałe czego nie jest w stanie teraz określić, to czy musi się wymeldować. Czy właśnie zameldowanie w Polsce zmusza do rozliczania? Według podatniczki jeśli nie osiąga dochodów to zameldowanie nie powinno mieć żadnego znaczenia.
2. W Polsce nie zostawia żadnych dóbr materialnych, żadnego domu i innych własności.Według podatniczki nie powinna się rozliczać bo nie posiada żadnych dóbr materialnych.
3. Jeżeli od 2006 roku nie uzyskują żadnego dochodu w Polsce to czy muszą się rozliczać?Według podatniczki nie muszą, bo nie osiągnęli żadnego dochodu.
4. Jeśli oboje z mężem pracują tylko w Wielkiej Brytanii i tam są zameldowani tymczasowo i tylko tam osiągają dochody a w Polsce mają tylko zameldowanie.Według podatniczki rozliczają się tylko za granicą bo tam osiągają dochód.
5. Jeśli oboje mieszkają za granicą, podatniczka uzyskuje dochód za granicą a mąż w Polsce. Jak ma wyglądać rozliczenie.

Według podatniczki ona rozlicza się za granicą a mąż w Polsce.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach dokonując oceny stanu faktycznego i stanowiska wnioskodawcy przedstawionego we wniosku, w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego, stwierdza co następuje.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów z pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego lub stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia, oraz od innych dochodów osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy) - art. 3 ust. 2a ww. ustawy.

Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ww. ustawy).

Jak wynika z treści art. 3 ust. 1 ww. ustawy, o tym czy podatnik podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu decyduje wyłącznie miejsce zamieszkania.

Prawo podatkowe nie zawiera definicji tego pojęcia. Należy więc odwołać się do regulacji zawartych w tym względzie w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Jednocześnie zapis w art. 28 Kodeksu cywilnego jednoznacznie określa, że można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

W praktyce oznacza to, że miejsce zamieszkania zależy tylko od samego podatnika. Można stwierdzić, że miejscem zamieszkania podatnika będzie ta miejscowość, którą uczynił on ośrodkiem swej życiowej działalności z uwagi na powiązania o charakterze majątkowo-ekonomicznym czy rodzinno-osobistym. W tym zakresie nie obowiązują żadne ograniczenia czasowe. Ważne jest, aby podatnik w danej miejscowości przebywał z zamiarem stałego pobytu.

Należy zaznaczyć, że tymczasowy wyjazd, związany np. z podjęciem pracy nie powoduje automatycznie zmiany miejsca zamieszkania.

O miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (faktyczne przebywanie) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Chodzi tu zatem o faktyczne przebywanie w miejscowości, która dla podatnika stanowi jego centrum interesów życiowych. Natomiast nie ma znaczenia fakt zameldowania, stanowiący jedynie o spełnieniu wymogu prawno-administracyjnego. Ustawodawca nie określa również konkretnej liczby dni pobytu za granicą, która decydowałaby o stałym tam pobycie. Dla celów podatkowych zatem znaczenie ma faktyczne miejsce zamieszkania podatnika.

Do dochodów osiągniętych w Wielkiej Brytanii przez osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w Polsce mają zastosowanie postanowienia umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Północnej Irlandii z dnia 16 grudnia 1976 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i zysków majątkowych (Dz. U. z 1978 r. Nr 7, poz. 20).

Artykuł 4 ust. 1 ww. umowy stanowi, iż w rozumieniu niniejszej umowy określenie ,,osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza - z uwzględnieniem postanowień ustępów 2 i 3 niniejszego artykułu - każdą osobę, która według prawa tego Państwa podlega tam obowiązkowi podatkowemu, z uwagi na jej miejsce zamieszkania, jej miejsce pobytu, siedzibę zarządu albo inne podobne znamiona; określenie to nie obejmuje osoby fizycznej, która podlega opodatkowaniu w tym Umawiającym się Państwie tylko dlatego, że osiąga ona dochód ze źródeł w nim położonych. Określenie ,,osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce" oraz ,,osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Zjednoczonym Królestwie" będą rozumiane w sposób analogiczny.

W myśl art. 4 ust. 2 ww. umowy jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, wówczas stosuje się następujące zasady:

1. osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania. Jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);
2. jeżeli nie można ustalić, w którym Umawiającym się Państwie osoba ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Umawiających się Państw, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym zwykle przebywa;
3. jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Umawiających się Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, wówczas będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, którego jest obywatelem;
4. jeżeli miejsca zamieszkania nie można określić zgodnie z postanowieniami litery a), b) oraz c) niniejszego ustępu, właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną zagadnienie w drodze wzajemnego porozumienia.

Zgodnie z art. 15 ww. umowy z zastrzeżeniem postanowień artykułów: 16, 18, 19, 20 i 21 wynagrodzenia za pracę i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej, mogą być opodatkowane tylko w tym Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to osiągane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie.

Bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu wynagrodzenia, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej wykonywanej na terenie drugiego Umawiającego się Państwa, mogą być opodatkowane tylko w pierwszym Państwie, jeżeli:

1. odbiorca przebywa w drugim Państwie łącznie nie dłużej niż 183 dni podczas danego roku podatkowego i
2. wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma w tym drugim Państwie miejsca zamieszkania lub siedziby, i
3. wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie.

W art. 23 ust. 2 powołanej umowy międzynarodowej postanowiono, iż w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania, jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód lub zyski majątkowe, które - zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy - mogą być opodatkowane w Zjednoczonym Królestwie, wtedy Polska pozwoli na potrącenie od polskiego podatku od dochodu lub zysków majątkowych (w zależności od konkretnego przypadku), należnego od tej osoby, kwoty równej podatkowi zapłaconemu w Zjednoczonym Królestwie odpowiednio od tego dochodu lub zysków majątkowych. Jednakże takie potrącenie nie może przekroczyć tej części podatku polskiego, która przypada proporcjonalnie na dochód lub zyski majątkowe, które mogą być opodatkowane w Zjednoczonym Królestwie.

Przyjęcie w konsekwencji tej metody unikania podwójnego opodatkowania oznacza, że dochód osiągnięty za granicą nie podlega zwolnieniu od opodatkowania w Polsce niezależnie od tego, czy podatnik osiągnął dochód w Polsce, czy też nie.

W tym przypadku ma zastosowanie przepis art. 27 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, osiąga również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dochody te łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym Państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w Państwie obcym.

W przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1, uzyskującego wyłącznie dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zasadę określoną w ust. 9 stosuje się odpowiednio - art. 27 ust. 9a ustawy.

W związku z powyższym odnosząc się do wymienionych we wniosku zapytań Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach stwierdza, iż przedstawione we wniosku stanowisko podatniczki nie jest prawidłowe w poszczególnych kwestiach i wyjaśnia równocześnie co następuje:

Ad. 1 i 2. Dla celów rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych najistotniejsze jest ustalenie miejsca zamieszkania podatnika. Nie mają znaczenia: fakt zameldowania, stanowiący jedynie o spełnieniu wymogu prawno-administracyjnego, czy nie pozostawienie w Polsce żadnych dóbr materialnych, domu i innych własności.

Ad. 3. Z zapytania podatniczki wynika, iż ona i jej mąż nie uzyskują w Polsce żadnego dochodu ale nie precyzuje, czy osiągnęli dochód w Wielkiej Brytanii.

Jeżeli w 2006 r. podatniczka i jej mąż nie uzyskają w Polsce i w Wielkiej Brytanii żadnego dochodu to nie mają obowiązku składać zeznań podatkowych.

Jednakże nieosiągnięcie dochodów w kraju przy jednoczesnym uzyskaniu dochodów w Wielkiej Brytanii nie zwalnia podatniczki i jej męża od obowiązku obliczenia podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z pracy za granicą (w Wielkiej Brytanii) na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 i 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 4. Jeżeli podatniczka oraz jej małżonek osiągają jedynie dochody z pracy w Wielkiej Brytanii i są tam zameldowani tymczasowo to podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i mają obowiązek rozliczenia tych dochodów w Polsce na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 i 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i złożenia zeznania w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 1 ww. ustawy).

Ad. 5. Jeżeli podatniczka wraz z mężem zamieszkuje czasowo za granicą i uzyskuje dochód za granicą a jej mąż uzyskuje dochód w Polsce - obydwoje nie posiadając certyfikatu rezydencji mają obowiązek złożenia zeznania podatkowego w Polsce.

Jednocześnie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach informuje, iż sama nieobecność w kraju, nawet długotrwała, nie powoduje zmiany miejsca zamieszkania, jeżeli nie towarzyszy jej odpowiedni zamiar. Przy czym okresowe przebywanie za granicą nie oznacza jednak, że podatnik nie ma w Polsce miejsca zamieszkania. Zgodnie z definicją zawartą w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania m. in. w tym państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych) lub w państwie, w którym zwykle przebywa, a jeżeli zwykle przebywa w obu państwach, w tym państwie którego jest obywatelem. Zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Dla udowodnienia faktu, iż w Pani przypadku nastąpiło przeniesienie centrum życiowej aktywności do Wielkiej Brytanii, musiałaby Pani dysponować certyfikatem rezydencji wydanym przez odpowiednią brytyjską administrację podatkową. Certyfikat rezydencji jest dokumentem, w którym potwierdza się rezydencję podatkową danej osoby fizycznej, czyli posiadanie przez nią miejsca zamieszkania dla celów podatkowych na terenie Wielkiej Brytanii, co oznacza że osoba taka traktowana jest w tym państwie jako podlegająca nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Uzyskanie takiego certyfikatu wiąże się z dopełnieniem odpowiednich formalności wymaganych przez miejscowe prawo, warunkujące posiadanie miejsca zamieszkania w danym kraju.

W przypadku uzyskania przez podatniczkę i jej męża certyfikatu potwierdzającego miejsce zamieszkania w Wielkiej Brytanii, dochody uzyskane na jej terytorium będą podlegały opodatkowaniu według miejscowego prawa.