Pytanie:

Czy małżonkowie posiadający odrębne wpisy do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i nie prowadzący działalności w formie organizacyjnej przewidzianej w prawie cywilnym lub przepisach kodeksu spółek handlowych mogą prowadzić działalność w oparciu o jedną ewidencję księgową tj. księgi handlowe ?

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Kielcach działajac na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25.11.2005 r. złożonego przez podatników o udzielenie pisemnej interpertacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa podatkwoego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych stwierdza, że przedstawione we wniosku stanowisko podatników jest nieprawidłowe.

Małżonkowie wnioskiem z dnia 03.11.2005 r. zwrócili się do tut. organu podatkowego o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego ? podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii opodatkowania tym podatkiem przychodów uzyskiwanych z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej na tak zwane imię i nazwisko obojga małżonków.

Ze złożonego wniosku z dnia 25.11.2005 r. i dokumentów będących w posiadaniu tut. organu podatkowego wynika, że podatnicy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie handlu ? prowadzą sprzedaż leków w dwóch punktach handlowych w oparciu o jedną ewidencję księgową tj. księgi handlowe. Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowują na zasadach ogólnych, według podatku liniowego. W składanych dwóch oddzielnych deklaracjach PIT-5L na imię i nazwisko każdego z małżonków wykazują przychody, koszty i dochód z tej działalności po 50%. We wniosku z dnia 25.11.2005 r. podatnicy oświadczają, że istnieje pomiędzy nimi ustawowa wspólność małżeńska. Prowadzą wspólnie działalność gospodarczą posiadając odrębne wpisy do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą bez zawierania w tym celu umowy spółki cywilnej, jawnej czy innej. Mąż w składanych deklaracjach PIT-5L wykazuje również przychody z działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko jako 100%.

Podatnicy pytają, czy wyżej opisane postępowanie w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych działalności gospodarczej prowadzonej wspólnie polegające na prowadzeniu jednej ? wspólnej ewidencji podatkowej oraz składaniu dwóch odrębnych PIT-5L z wykazanymi po połowie przychodami, kosztami i dochodami, jest prawidłowe.

Zdaniem podatników uzyskiwane przychody z prowadzonego wspólnie przedsiębiorstwa w oparciu o jedną ewidencję księgową, stosownie do treści art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mają charakter wspólnego przedsięwzięcia i jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w równych częściach.

Podatnicy podnoszą, że prowadzenie działalności gospodarczej na imię i nazwisko obojga małżonków i opodatkowanie z tego tytułu przychodów podatkiem dochodowym od osób fizycznych każde po 50% jest możliwe, ponieważ w treści ustawy występuje pojęcie ? działalność wykonywana na imię obojga małżonków?. Podatnicy uważają, że zapis zawarty w art. 24a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych daje możliwość małżonkom prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą na imię obojga małżonków prowadzenia jednej ewidencji podatkowej a w tym konkretnym przypadku ksiąg handlowych i wykazywania uzyskiwanych dochodów z tej działalności w deklaracjach PIT-5L, po połowie odrębnie u każdego z małżonków.

Organ podatkowy rozpatrując wniosek podatników stwierdza, że stanowisko w nim wyrażone jest nieprawidłowe.

Zapis zawarty w art. 68 ustawy z 2 lipca 2004 r. ? Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808) zobowiązuje małżonków, którzy chcą wspólnie prowadzić działalność gospodarczą do posiadania dwóch odrębnych wpisów do ewidencji działalności gospodarczej i uzyskania ich w terminie do 31 grudnia 2005r. Oznacza to, że z końcem 2005 roku z ewidencji działalności gospodarczej została wyeliminowana działalność zarejestrowana na imię obojga małżonków, jako forma prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W myśl art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004r. Nr 173, poz. 1808) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną ? wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym małżonkowie, każdy odrębnie, są traktowani jako przedsiębiorcy ? osoby fizyczne na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, albo jako przedsiębiorcy ? wspólnicy spółki cywilnej na podstawie art. 4 ust. 2 tejże ustawy.

W związku z tym wspólne prowadzenie działalności gospodarczej przez małżonków możliwe jest tylko w formie organizacyjnej przewidzianej w prawie cywilnym, tj. spółki cywilnej, lub w przepisach kodeksu spółek handlowych np. spółki jawnej, spółki komandytowej.

Zatem jeżeli małżonkowie nie zawrą umowy spółki cywilnej, każdy z nich jest przedsiębiorcą prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą i u każdego powstaje odrębny przychód z działalności gospodarczej, na każdym z nich ciąży obowiązek prowadzenia odrębnej ewidencji rachunkowej zgodnie z przepisami zawartymi w art. 24a ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Również z punktu widzenia prawa bilansowego ewidencja rachunkowa działalności gospodarczej poszczególnych małżonków powinna być prowadzona odrębnie, gdy każdy z małżonków jest wpisany do ewidencji działalności gospodarczej i nie została zawiązana przez nich spółka cywilna.

Mając na względzie powyższe, prowadzenie przez małżonków wspólnej działalności gospodarczej w oparciu o dwa odrębne wpisy do ewidencji działalności gospodarczej, bez zawarcia umowy spółki nie można utożsamiać z wykonywaniem wspólnego przedsięwzięcia, o jakim jest mowa w art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.