|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||||
| Słowa kluczowe: przesłanki wznowienia postępowania, wyłączenie pracownika organu podatkowego, wznowienie postępowania | |
| Data: 2006-05-16 | |
![]() Teza:Przepisy art. 130-132 Ordynacji podatkowej nie wyłączają od ponownego prowadzenia sprawy pracownika, który uczestniczył w wydaniu uchylonej przez organ odwoławczy decyzji. Widocznie sam ustawodawca uznał, że ponowne prowadzenie sprawy przez tego samego pracownika nie budzi wątpliwości co do jego bezstronności.Wyrokiem z dnia 9 marca 2005 r., sygn: akt I SA/Bk 399/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę "S." - Spółka jawna - Marek B., Andrzej T. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 15 września 2004 r., Nr PPI/4407-106/BŻ/04 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997 r. Sąd ustalił, że decyzją z dnia 21 maja 2004 r., UKS.DS.I/10-431-751/11-1/00/04, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku wydał decyzję, w której ponownie określił wobec spółki "S." kwoty zobowiązań podatkowych i ustalił kwoty dodatkowych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów za miesiące: luty, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 1997 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku decyzją z dnia 15 września 2004 r., Nr PPI/4407-06/BŻ/04 uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowych zobowiązań podatkowych i w tej części umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Sąd zważył, że dokonane w niniejszej sprawie ustalenia organów skarbowych nie naruszają reguł postępowania, wymienionych w art. 122, art. 187, art. 191, art. 192, art. 193, art. 194 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności Sąd nie podzielił zarzutu niepodjęcia przez organy skarbowe koniecznych i niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie sprawy. Podstawą przyjętych przez organy skarbowe ustaleń, iż spółka "S." nie zaewidencjonowała sprzedaży wyrobów ze złota na rzecz przedsiębiorcy z Białorusi Aleksandra T. były kserokopie faktur, rachunków i dowodów wpłat. Wobec rozbieżności w opiniach biegłych grafologów, co do tego jaki wpływ na ocenę autentyczności zapisu mają kserokopie dokumentów, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku rozpoznając poprzednio sprawę uznał za zasadne podjęcie dodatkowych w tym zakresie czynności dowodowych. NSA wskazał, iż rodzące się w tym zakresie wątpliwości można wyeliminować między innymi poprzez przesłuchanie biegłego Z., czy też dotarcie do oryginałów tych dokumentów. Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku, otrzymał w dniu 25 marca 2004 r. od Państwowego Komitetu Kontroli Państwowej Republiki Białoruś szereg dokumentów, które słusznie uznał za istotne uzupełnienie materiału dowodowego. Z uzyskanych informacji wynika, iż Prokuratura Republiki Białoruś zwróciła Aleksandrowi T. oryginały dokumentacji księgowej oraz innych dokumentów finansowo-gospodarczych jego firmy. Od kilku lat Aleksander T. nie przebywa pod adresem swego zameldowania i nie jest znane jego miejsce pobytu, a co za tym idzie nie jest możliwe udostępnienie oryginałów tych dokumentów. W konsekwencji okazało się więc, iż jeden ze środków dowodowych okazał się niedostępny. Sąd stwierdził, że w przesłanej przez organ białoruski dokumentacji znalazły się jednak obszerne materiały (protokoły oględzin, wykazy dokumentów udostępnionych do kontroli, wyjaśnienia, wykazy transakcji, towarowe deklaracje celne, raporty milicji i inne), z których wynika, iż właściwe organy Republiki Białoruś kontrolowały działalność A. T. i potwierdzają, iż transakcje gospodarcze pomiędzy przed-siębiorcą A. T. a Firmą Jubilerską "S." w S. w latach 1997-1998 miały miejsce. Słusznie więc organy skarbowe uznały te dokumenty za istotny dowód w sprawie. W ocenie Sądu, ważnym uzupełnieniem materiału dowodowego stały się również przekazane organowi kontroli skarbowej przez Prokuraturę Okręgową w Białymstoku protokoły zeznań obu wspólników spółki "S.". Zdaniem organu dochodzeniowego "całość materiałów pozwala jednoznacznie stwierdzić, że kontrakt, faktury VAT, rachunki uproszczone i kwity KP zostały wystawione przez osoby upoważnione do tego i odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze zaistniałe między przedsiębiorstwem "S." s.c. a Aleksandrem T.". O niezgodności z prawdą twierdzeń M. B., że o kontrakcie Nr 1/97 z dnia 10 stycznia 1997 r. zawartego przez spółkę "S." z firmą A. T. nic nie słyszał świadczy treść wypisywanych przez niego dowodów wpłat KP. W dowodach tych M. B. wpisywał: "za wyroby złote Pr. 585 zgodnie z kontr. Nr 1/97 z 97.01.10." Sąd wskazał, że zasadniczym motywem wydanego uprzednio przez NSA rozstrzygnięcia były braki w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Związanie organów skarbowych zaleceniami NSA należy przede wszystkim odnieść do okoliczności, które wymagały wyjaśnienia, a nie środków dowodowych. Na pewnych etapach prowadzonego postępowania niektóre środki dowodowe mogą bowiem okazać się już niedostępne. Mogą też pojawić się inne, nieznane dotąd dowody, które istotne są dla wyjaśnienia. Zdaniem Sądu, uznać należy za bezzasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy obu instancji przepisu 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (w skardze błędnie wskazano ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych). Uzupełniony materiał dowodowy uzasadnia postawioną przez organy skarbowe tezę o dokonywanej przez wspólników spółki "S." na rzecz A. T. sprzedaży wyrobów ze złota poza ewidencją. W ocenie Sądu, niczym nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przez organy przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Słusznie Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku zauważył, iż zarzut ten sprzeczny jest z wcześniejszą argumentacją strony skarżącej. Z zeznań M. B. wynika, iż faktury na rzecz A. T. wystawiał między innymi w S. oraz w Białymstoku, a nie w Kaliningradzie (k-85/ 7). Ocena legalności podjętych przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku działań, zmierzających do pozyskania oryginałów faktur, rachunków i dowodów KP od władz Białorusi była przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez prokuraturę Rejonową Białystok Północ, a następnie Sądu Rejonowego w Białymstoku. Sąd ten postanowieniem z dnia 2 września 2004 r., sygn. akt III Kp 1271/04 (k-62 akt sądowych) zatwierdził postanowienie Prokuratora o umorzeniu do-chodzenia w tej sprawie uznając, iż nie doszło do naruszenia prawa. Skargą kasacyjną zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając: Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: I. art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w zw. z art. 120 oraz 240 § 1 pkt 3 oraz 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, polegające na uznaniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 15 września 2004 r., Nr PPII4407-106/BŻ/04, jako odpowiadającej przepisom prawa decyzji organu podatkowego II instancji, mimo iż utrzymana w mocy tą decyzją, decyzja Wicedyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku z dnia 21 maja 2004 r., Nr UKS.DS.I/10-431-751/11-1/00/04, dotknięta była nieważnością, opisaną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji, z powodu istnienia przesłanki wznowienia postępowania opisanej w art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji. II. art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z: art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192 i art. 210 § 1 pkt 6 i oraz § 4 Ordynacji, polegające na uznaniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku, jako odpowiadającej przepisom prawa, mimo, że: III. art. 106 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 111 § 1 tej ustawy, polegające na łącznym rozpoznaniu niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt II Bk 400/04 na jednym posiedzeniu i w tym samym czasie, w ramach jednej rozprawy, mimo braku zarządzenia o połączenia tych spraw, co miało wpływ na wynik sprawy. IV. art. 106 § 3 i § 5 tej ustawy, przy czym: V. art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 120 Ordynacji i w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji, polegające na niezrealizowaniu przez organy podatkowe zarówno I, jak i II instancji, w postępowaniu dowodowym wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 5 września 2003 r., sygn. akt SA/Bk 1647/02 w możliwy do przeprowadzenia sposób, co skutkuje uznaniem obydwu decyzji za nieważne na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji, a działanie organów wydających te decyzje za naruszające art. 120 Ordynacji. Jednocześnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie - w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przepisów postępowania, to jest przewidzianego w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związania Sądu, przy ponownym rozpoznaniu spra-wy, wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 5 września 2003 r., sygn. akt SA/Bk 1647/02, poprzez zlekceważenie istnienia tych wskazań i wniosków z nich wynikających. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazano, że w niniejszej sprawie nie doszło do wskazanych w skardze kasacyjnej naruszeń. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać konkretne przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie o mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. Tadeusz Woś; Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romanowska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, uwagi do art. 174). Przechodząc do rozpatrzenia pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej przypomnieć trzeba treść art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną miał zastosowanie w sprawie. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132. Zdaniem strony skarżącej decyzja została wydana przez organ, który podlegał wyłączeniu, stosownie do art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej, który nakazuje wyłączyć pracownika od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika. Tymi okolicznościami miały być: Żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie daje podstaw do wywołania wątpliwości co do bezstronności pracownika. Ani ponowne prowadzenie sprawy - po decyzji kasacyjnej - ani odmienna, od oceny strony, ocena dowodów nie stanowią przesłanek do wyłączenia pracownika. W szczególności żaden przepis Ordynacji podatkowej nie wyłącza od ponownego prowadzenia sprawy pracownika, który uczestniczył w wydaniu uchylonej przez organ odwoławczy decyzji. Widocznie sam ustawodawca uznał, że ponowne prowadzenie sprawy przez tego samego pracownika nie budzi wątpliwości co do jego bezstronności. Także powołana przez stronę skarżącą zmiana stanu prawnego nie wskazuje na spełnienie przesłanki wyłączającej pracownika od prowadzenia sprawy. Dlatego zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony. Wbrew twierdzeniom zawartym w drugim zarzucie skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dostatecznie wyczerpującym uzasadnieniu nie pominął zawartych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzutów naruszenia Ordynacji podatkowej. Odmienna ocena postępowania organów podatkowych nie daje podstaw do formułowania zarzutu naruszenia wyżej wymienionego przepisu. Istota tych zarzutów, bazująca na zasadach ogólnych postępowania podatkowego, dotyczy zebrania i oceny dowodów przez organy podatkowe. Sąd I instancji odniósł się do podniesionej w skardze kasacyjnej kwestii zebrania i oceny materiału dowodowego. W szczególności prawidłowo wskazał zasady rządzące postępowaniem dowodowym i odniósł je do niniejszej sprawy. Rozważania Sądu I instancji są konkretne i stanowią realizację sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Natomiast strona skarżąca oczekuje by sąd administracyjny pełnił rolę III instancji w postępowaniu administracyjnym, co jest sprzeczne z istota sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Rozpoznając trzeci zarzut skargi kasacyjnej trzeba sobie zadać pytanie na czym strona skarżąca opiera kategoryczny wniosek o bezpośrednim i oczywistym wpływie na wynik niniejszej sprawy, technicznego zabiegu rozpoznania 2 jednorodnych spraw w ramach jednej rozprawy. Taka praktyka, mająca na celu ekonomię procesową, jest dopuszczalna w sprawach o podatek od towarów i usług. Trzeba przypomnieć, że podatek ten rozliczany jest w okresach miesięcznych i idąc tropem rozumowania strony skarżącej należałoby przeprowadzać tyle rozpraw, ile miesięcy w roku było rozliczanych w decyzji. Takie procedowanie - w sytuacji podobnych stanów faktycznych - oczywiście nie miałoby nic wspólnego z ekonomią procesową i byłoby pustym formalizmem, nie mającym wpływu na wynik sprawy. Gołosłowne, bowiem nie poparte żadnymi konkretami, jest twierdzenie, iż Sąd dokonując oceny decyzji zaskarżonej w tej sprawie, dotyczącej 1997 roku, oparł się na dowodach i ustaleniach dotyczących obowiązków podatkowych za 1998 rok, mimo istniejącej odmienności dowodów w tym zakresie. Dlatego także i ten zarzut nie mógł być uwzględniony. Czwarty zarzut skargi kasacyjnej wskazuje, że strona skarżąca domagała się prowadzenia przed Sądem I instancji postępowania dowodowego na okoliczności już stwierdzone innymi dowodami. W szczególności należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko tego Sądu o wystarczającym środku dowodowym w postaci postanowienia Prokuratora i zbędności przeprowadzania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dowodu z całych akt prokuratorskich. Ocena celowości przeprowadzenia dowodu przed Sądem administracyjnym pozostawiona jest temu sądowi i w tej konkretnej sprawie nie spełniona została przesłanka § 3 art. 106 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w postaci niezbędności wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Takich wątpliwości nie było, gdyż naprowadzone w skardze okoliczności były stwierdzone innymi dowodami. Polemika strony skarżącej z oceną dowodów nie uwzględnia zasady swobodnej oceny dowodów, której ramy nie zostały przekroczone. Na piąty zarzut skargi kasacyjnej właściwej odpowiedzi udzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że związanie organów podatkowych zaleceniami sądu administracyjnego należy przede wszystkim odnieść do okoliczności, które wymagały wyjaśnienia, a nie środków dowodowych. Żaden z argumentów strony skarżącej nie podważył poglądu Jerzego Świątkiewicza - który Naczelny Sąd Administracyjny podziela - o dopuszczalności wydania identycznej, jak uchylona decyzją kasacyjną, decyzji, jednakże lepiej niż poprzednia umotywowanej. Taka sytuacja w żaden sposób nie narusza art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu także i ten zarzut nie mógł być uwzględniony. Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. |
|
| 2006-05-16 |
